AptX và AptX HD – Những codec Bluetooth dành cho nhạc chất lượng cao | TapChiHiFi TV 137

Rất vui được gặp lại quý vị và các bạn. Trong những số trước đây của Tapchihifi TV, chúng tôi đã giới thiệu đến quý vị và các bạn về SBC – codec Bluetooth được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. SBC là một codec nén dữ liệu lossy, và điều này đã bị các công ty xoáy sâu vào để làm công cụ marketing cho codec của mình. Qualcom, đơn vị phát triển cho các codec cao cấp thay thế cho SBC là aptX và aptX HD cũng không phải là ngoại lệ. Tuy nhiên, đối với hầu hết người sử dụng tai nghe không dây vì sự tiện lợi của nó, lợi thế về chất âm của codec aptX dường như rất nhỏ nhoi, thậm chí chẳng hề có vì đã bị một loạt những khâu “lỗi” trong quá trình truyền phát che phủ đi mất.

Trong khá nhiều bài kiểm tra về tai nghe sử dụng codec aptX, khi sử dụng cùng một file nhạc FLAC 16-bit/44kHz trên nhiều thiết bị nguồn phát khác nhau, cả hỗ trợ cũng như không hỗ trợ aptX, sự cải thiện về chất lượng mà aptX đem lại rất mờ nhạt khi so sánh với SBC. Ngay cả khi giữa các tai nghe hay nguồn phát có sự khác nhau về thông số, chỉ cần nhìn vào khác biệt giữa bitrate của SBC và aptX cũng có thể thấy aptX không bao giờ là bước tiến lớn về mặt chất lượng âm thanh, bởi SBC có bitrate là 328kbps, trong khi của aptX là 352kbps.

atpx 2

Tuy vậy, sự xuất hiện của aptX vẫn rất quan trọng đối với lĩnh vực tai nghe không dây bởi nó đã mở ra nhu cầu cho việc cải thiện chất lượng codec Bluetooth. Các nhà sản xuất headphone sẵn sàng trả phí cho Qualcomm để được cấp phép sử dụng công nghệ aptX, không phải vì aptX thực sự có chất lượng tốt hơn, mà vì nó cũng giống như bằng chứng cho thấy thứ họ quan tâm là chất lượng của âm thanh.

Qualcom tuyên bố aptX có khả năng truyền nhạc với chất lượng tương đương CD, tức lên đến 16-bit/44.1kHz. Tuy nhiên, nó chỉ là tương đương chứ chưa đạt được chất lượng CD bởi trong quá trình mã hóa, aptX vẫn nén nhạc với tỉ lệ nén là 4:1 và bitrate là 352kbps. Dù vậy, nếu sử dụng file FLAC 16-bit/44.1kHz và cả điện thoai cùng tai nghe đều hỗ trợ aptX, người dùng sẽ bắt đầu chạm đến ngưỡng giới hạn cao nhất của codec này. Tuy nhiên, aptX vẫn là một phương pháp nén lossy, trong khi FLAC lại là một định dạng nén lossless, do đó chênh lệch về chất lượng giữa hai phương thức vẫn là khá lớn. Và quan trọng hơn, người dùng cần đảm bảo cả nguồn phát và thiết bị phát nhạc đều hỗ trợ aptX, bởi nếu không chúng sẽ tự chuyển sang sử dụng codec mặc định SBC.

Một trong những phàn nàn hay gặp nhất về điện thoại Android là chúng thường kích hoạt quá trình handshake tự động khi phối ghép thiết bị khác mà không hỏi ý kiến người dùng. Nhược điểm của quá trình này là đôi lúc chúng không tìm được dấu hiệu nào cho thấy thiết bị ghép cùng sử dụng codec aptX nên sẽ chuyển mặc định về SBC, khiến người dùng không thể lựa chọn thiết bị khác. Do đó, khi sử dụng headphone hỗ trợ aptX, người dùng nên kiểm tra xem điện thoại của mình có hỗ trợ codec này hay không.

atpx 1

Tổng kết lại, codec aptX của Qualcomm chỉ có thể sử dụng khi cả điện thoại và headphone đều hỗ trợ aptX. Chất lượng âm thanh cao nhất sẽ đạt được khi file nhạc dùng để phát được mã hoá ở định dạng 16-bit/33kHz vì chất lượng này vượt quá tiêu chuẩn của SBC. Codec aptX cũng là một phương pháp nén lossy giống như MP3 hay Ogg Vorbis, thế nhưng hiện tượng nén nhiều bậc sẽ không xuất hiện khi chất lượng định dạng là lossless, có thể lưu trên nguồn phát như file FLAC hoặc streaming online thông qua các dịch vụ như Tidal.

Bên cạnh aptX, chúng ta còn có một phiên bản khác cao cấp hơn, xuất hiện trên thị trường vào năm 2018 với tên gọi aptX HD. Những mẫu tai nghe đầu tiên sử dụng codec này là tai nghe không dây đầu bảng PX của Bowers & Wilkins ra mắt một năm trước đó. Qualcomm phát triển codec aptX HD đặc biệt để dành cho định dạng LPCM với chất lượng 24-bit/48kHz. Tuy rằng hiện nay aptX HD vẫn chưa thực sự phổ biến, trong tương lai rất nhiều thiết bị cả điện thoại cũng như tai nghe sẽ hỗ trợ cho codec này.

Mặc dù sự khác biệt giữa định dạng chất lượng cao 24-bit/48kHz và chuẩn chất lượng CD 16-bit/44kHz vẫn còn là một đề tài gây tranh cãi, có thể thấy rằng rất nhiều người sẵn sàng bỏ tiền ra để tìm kiếm những thiết bị hỗ trợ aptX HD. Suy cho cùng, nếu như có lựa chọn sử dụng chất lượng cao cấp hơn, tại sao chúng ta lại không thử chứ?

Atpx

Nhìn chung, aptX HD sẽ là lựa chọn tốt nhất dành cho những ai sở hữu một kho nhạc chất lượng cao, với tiêu chuẩn cơ bản là 24-bit/48kHz hoặc sử dụng các dịch vụ streaming nhạc số với chất lượng tương tự. Tuy nhiên, dịch vụ phổ biến nhất, cho phép streaming nhạc số chất lượng cao hiện nay chỉ có Tidal Hi-fi Master. Dịch vụ này cho phép streaming nhạc dưới định dạng MQA 24-bit/96kHz, thế nhưng chất lượng này chỉ có ở app Tidal trên máy tính và nó vượt quá chất lượng mà codec aptX HD có thể hỗ trợ.

Như vậy, dù aptX chưa thực sự vượt trội hoàn toàn so với codec SBC, còn aptX HD vẫn chưa quá phổ biến, các hãng phát triển vẫn cố gắng hết sức để biến Bluetooth trở thành một hình thức phát nhạc cao cấp, tận dụng triệt để sự tiện lợi của nó. Và rất có thể trong tương lai chúng ta sẽ còn tìm thấy nhiều hình thức stream nhạc không dây đa dạng và hỗ trợ chất lượng âm thanh tốt hơn. Rất cám ơn quý vị và các bạn đã theo dõi video ngày hôm nay. Còn giờ, thời lượng của chương trình đã hết. Hẹn gặp lại trong những số tiếp theo của Tapchihifi TV.

Tapchihifi TV