Bí ẩn đằng sau jack DIN nhiều chân của Naim

Bí ẩn đằng sau jack DIN nhiều chân của Naim

Wednesday 21/11/2018 5:20 pm GMT +7

Xem thêm:

Naim là một trong số hiếm hoi những hãng thiết bị còn sử dụng jack DIN cho sản phẩm của mình. Nguyên nhân của điều này vốn bắt nguồn từ Julian Vereker – chủ tịch đời đầu của Naim

Thiết bị của Naim thường mang thiết kế khá hoài cổ khi mà hỗ trợ những công nghệ tưởng chừng như không còn được sử dụng cho ngành công nghiệp Audio nữa. Chẳng hạn, đầu CD của Naim có hỗ trợ jack DIN nhiều chân dù rằng hầu hết các nhà sản xuất đã ngưng sử dụng jack DIN từ thập niên 80, hay như khả năng đọc đĩa HDCD dù rằng giờ đây tìm được đĩa HDCD là một điều rất khó khăn. Nguyên nhân là vì khi còn sống, Julian Vereker luôn muốn rằng thiết bị của mình phải thật tiện lợi, khách hàng vì thế cũng không cần tốn tiền mua thêm những thiết bị khác mà lại không dùng đến nhiều, đồng thời, quan điểm của ông cũng cho rằng chất lượng phải đi đầu trước hết.
Jack DIN của Naim là một trường hợp khá thú vị. Tính đến thời điểm hiện tại, Naim sử dụng ba loại jack DIN sau:
DIN4 (có 4 chân và xếp theo vòng cung 240 độ) – Thường được dùng để làm kết nối cho đường tín hiệu Pre-out và Power-in. Ngoài tín hiệu thông thường, jack này cũng dùng để truyền tải dòng điện một chiều điện áp 24V khi kết nối power-amp và preamp của Naim với nhau. Trong trường hợp này, mạch nguồn của power-amp cũng sẽ cấp điện luôn cho preamp. 
DIN5 (có 5 chân và xếp theo vòng cung 240 độ) – Thường dùng để kết nối nguồn điện ngoài với preamp hoặc phono preamp.
DIN5 (có 5 chân và xếp theo vòng cung 180 độ) – Thường dùng để làm dây interconnect cho thiết bị nguồn nhạc, có thể đóng vai trò làm đầu vào hoặc đầu ra.
Vậy, tại sao Naim lại ưa chuộng jack DIN đến vậy, khi mà gần như ngành công nghiệp âm thanh đã khai tử loại jack này?
Câu trả lời rất đơn giản, kết nối DIN vốn đem đến chất âm tốt hơn hẳn kết nối RCA.
Jack RCA, đôi khi còn được gọi là jack Cinch hay jack phono ra đời từ cách đây hơn 70 năm. Ban đầu, loại jack này vốn dùng để truyền tải dòng điện một chiều. Thiết kế của chúng vốn không lý tưởng cho việc truyền tải tín hiệu âm thanh dưới dạng dòng điện xoay chiều vốn có điện áp rất thấp (dưới 5V). Bất kể jack RCA được làm tốt như thế nào thì vấn đề kỹ thuật vẫn là một trở ngại khá lớn.
Khó khăn đầu tiên người dùng gặp phải là jack RCA có trở kháng điện dung (capacitive impedance) đối với các tần số cao lên đến 200 Ohm, trong khi dây cáp để nối hai jack RCA với nhau lại chỉ mang trở kháng 50 Ohm. Trong trường hợp này, hai jack RCA sẽ hoạt động giống như một “bức vách phản hồi”, các dải tần số cao khi đến đây sẽ bị dội lại về sau, và vì phía sau cũng lại có “bức vách” nên tín hiệu lại nảy ra phía trước. Cứ thể các dải cao bị mắc kẹt ở đây, và dần dần bị biến dạng trước khi được truyền đến thiết bị nhận tín hiệu. Nhìn chung, hiện tượng phản hồi của jack RCA ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng tín hiệu và đặc biệt tác động xấu đến tín hiệu mức thấp (low-level signal), cụ thể hơn là các hài âm lặng (quiet harmonic) và các nhạc cụ vốn được chơi đệm vào, bởi lúc này các nhạc cụ có âm lượng lớn nhất sẽ che khuất các âm thanh của các nhạc cụ có tiếng nhỏ hơn. Vì vậy, các nhạc cụ đánh đệm với âm lượng nhỏ sẽ bị mờ, thậm chí biến mất nếu có một nhạc cụ với âm lượng lớn hơn xen vào.
Đó là với jack RCA, còn jack DIN có trở kháng tương tự như dây cáp, do đó hiện tượng phản hồi sẽ không xảy ra như trong trường hợp của jack RCA. Bên cạnh đó, điểm tiếp địa (một điểm chung trong mạch điện có điện thế thấp nhất được gọi là âm nối đất, hoặc là có điện thế cao nhất được gọi là dương nối đất) có ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng trình diễn của hệ thống âm thanh. Sở dĩ điểm tiếp địa rất quan trọng vì nó giúp tín hiệu không bị thất thoát do sai khác về mặt điện áp giữa các các đường tiếp địa riêng rẽ.
Rất nhiều nhà sản xuất đã phải đối mặt với khó khăn về vấn đề tiếp địa cho thiết bị, và rồi họ vẫn giải quyết được. Tuy nhiên, nỗ lực này trở thành công cốc khi sử dụng jack cắm và dây tín hiệu RCA. Vì sao lại như vậy?
Khi kết nối các thiết bị bằng dây RCA với nhau, người dùng nghiễm nhiên sẽ có hai dây tiếp địa riêng rẽ đó chính là các lớp vỏ bọc chống nhiễu cho dây tín hiệu cho hai kênh trái phải. Hai dây tiếp địa này sẽ tạo vòng lặp tiếp địa, làm giảm chất lượng tín hiệu, khiến mọi công sức tiếp địa chuẩn cho mạch điện ở bên trong thiết bị trở  thành vô dụng. Trong khi đó, nếu kết nối hai thiết bị bằng jack interconnect DIN, người dùng sẽ chỉ có 1 dây và chỉ có 1 vỏ bọc chống nhiễu duy nhất cho cả hai kênh tín hiệu. Và theo ghi nhận của nhiều người, việc dùng jack DIN mang đến hiệu quả âm học tốt hơn hẳn so với RCA.
Thế nhưng, tại sao jack RCA vẫn phổ biến hơn?
Như đã viết ở trên, jack DIN không còn được hỗ trợ từ giai đoạn thập niên 80. Đó là giai đoạn mà thị trường hifi ở Nhật Bản và các nước Đông Á bắt đầu lên ngôi. Jack RCA có ưu điểm là rẻ và dễ lắp đặt hơn, trong khi đó, jack DIN có chất âm tốt hơn nhưng đắt hơn và phức tạp hơn vì mỗi loại dây DIN với thiết kế khác nhau lại dành cho từng mục đích khác nhau. Ở ngay đầu bài chúng ta đã thấy Naim sử dụng tới 3 loại dây DIN.
Chính vì hạn chế này mà dây DIN lại thành ra kén chọn thiết bị, do đó những thị trường coi trọng tính đơn giản như Mỹ và châu Á sẽ khó chấp nhận loại kết nối này. Vì lý do này mà nếu vẫn cứ sử dụng kết nối DIN sẽ làm hạn chế phạm vi thị trường của nhà sản xuất rất nhiều.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Review loa TIC Bilbao

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Naim Phụ kiện Audio