Biên niên sử Hi-Fi: 1900 – 1930

Được xem như là giai đoạn đầu tiên của ngành công nghiệp audio, những năm đầu của thế kỷ trước là thời kỳ mà radio là phương tiện giải trí phổ biến nhất lúc bấy giờ. Vì thế, mọi bước đột phá trong lĩnh vực ở thời kỳ này đều liên quan đến radio.

Những năm đầu tiên, khi mà ampli mới bắt đầu xuất hiện, các kỹ sư lúc ấy dành rất nhiều thời gian chỉ để làm chủ được những bộ ampli đèn hay máy tạo dao động oscillator phức tạp, thiếu tính trực quan. Nói về thời này, chúng ta cần nhớ rằng bóng đèn điện tử chân không là linh kiện điện tử phổ biến nhất nửa đầu thế kỷ 20. Trước khi Lee de Forest chỉnh  sửa lại bóng đèn của Edison, hình thức khuếch đại duy nhất là các rơ-le dùng để lặp và tái tạo lại tín hiệu điện tử. Radio phải dựa hoàn toàn vào mạch tinh chỉnh, những bộ phát sóng khổng lồ có thể to bằng cả căn phòng, những ăng-ten cỡ lớn sử dụng sóng dài hay những chỉnh lưu diode tinh thể cung cấp năng lượng trực tiếp cho headphone. Tín hiệu yếu ớt mà headphone nhận được chỉ là một phần cực nhỏ của hàng megawatt được phát ra từ máy phát tín hiệu. Các bản thu thời ấy thuần cơ học, và chắc chắn chẳng thể nào chạy được nếu không có họng kèn để khuếch đại, cả khi thu cũng như khi chơi lại. Kỹ thuật điện tử mà chúng ta biết đến ngày nay, ở giai đoạn ấy là kỹ thuật điện, tập trung vào việc duy trì hệ thống điện xoay chiều được đúng pha, đồng thời phát triển các công nghệ chuyên môn để đưa tín hiệu điện thoại đi được hàng trăm kilomet trong điều kiện không có thiết bị khuếch đại.

lee de forest va audion

Vào giai đoạn 1910 – 1920, các kỹ sư của Bell Telephone System đã cải thiện lại bóng đèn Audion của Lee de Forest, từ một thứ tuổi thọ ngắn, thiếu tính chính xác trở nên đáng tin cậy hơn bằng cách tăng lượng chân không, loại bỏ tạp chất, thiết lập điều kiện cần thiết cho bias âm và tạo ra các mô hình toán học đầu tiên cho hệ thống chỉnh lưu diode cũng như hệ thống khuếch đại triode. Bell System khi ấy cần tạo ra những dịch vụ đường dài chất lượng cao, đáng tin cậy và các thiết bị khuếch đại sử dụng đèn tridode đầu tiên đã giúp họ giải quyết vấn đề. Tập đoàn RCA (Radio Corporation of America) là cơ sơ của chính phủ Mỹ, được phép độc quyền sử dụng đèn chân không để cải thiện khả năng nhận tín hiệu radio trong suốt Thế chiến thứ nhất. Kết quả là RCA sở hữu gần như mọi bằng sáng chế liên quan đến công nghệ đèn chân không suốt hai thập niên tiếp theo.

Đầu những năm 1920, Major Armstrong đã từ những nghiên cứu của Bell Labs và RCA mô tả chính xác đặc tính điện của những bóng đèn ba cực đơn giản, đồng thời lập ra yêu cầu cho việc chỉnh sửa bias và tải đĩa đèn. Các nghiên cứu này đã mở đầu cho những thiết kế ampli audio và ampli khuếch đại tần số radio, từ đó dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp radio, các hệ thống loa công cộng, âm thanh điện ảnh, đồng thời chấm dứt thời kỳ thu nhạc và chơi nhạc phonograph sử dụng họng kèn, thay vào đó là điện. Đối với những ai đang sống trong thời kỳ bùng nổ Internet, đây là một điều rất đáng suy ngẫm, khi mà toàn bộ lĩnh vực điện tử đã phát triển từ sự tò mò của các nhà nghiên cứu trước Thế chiến thứ nhất, sau đó là đài phát thanh radio AM đầu tiên – KDKA để rồi đi đến một ngành công nghiệp khổng lồ, với lợi nhuận siêu béo bở ở đầu thập niên 30.

lee de forest

Một khía cạnh quan trọng, là nền tảng cho sự phát triển của thiết bị điện tử chính là việc chúng có thể đem đến âm thanh trung thực, trải nghiệm giống như ở trong nhà hát. Bên cạnh đó, sự tiện lợi mà chúng mang lại là điều không thể chối cãi. Người nghe không cần phải hét thật lớn vào điện thoại khi gọi một cuộc điện thoại liên tỉnh, các trạm phát sóng radio có thể truyền tin một cách dễ dàng từ lục địa này sang lục địa khác. Xe cứu hỏa, xe cảnh sát hoặc máy bay giờ đây được trang bị radio, có thể liên lạc đến tổng đài để nhận hướng dẫn trực tiếp. Thiết bị điện tử đã đem đến những điều bất ngờ, nhưng cũng rất gần gũi và quan trọng trong đời sống hàng ngày.

Ở thời kỳ khi mà những đĩa shellac 78 vòng / phút và đài radio AM băng thông hẹp (chất lượng tín hiệu đường dài cao nhất của Bell System giới hạn lại ở mức 50Hz -8kHz) còn đang phổ biến, thứ duy nhất mà người ta mong muốn chính là chất lượng âm thanh tốt. Bất chấp việc hàng trăm hãng sản xuất radio hay phonograph đã liên tục cải tiến chất lượng, hạn chế của đĩa shellac và sóng AM đã cản trở sự phát triển của loa và ampli. Đó là lý do vì sao những nghiên cứu về Hi-Fi đầu tiên của Bell Labs khá mù mờ và ít hứa hẹn. Những nguyên mẫu thử nghiệm của micro và driver loa Hi-Fi có thể đem đến băng thông rộng hơn, từ 40Hz đến 15kHz, thế nhưng đĩa shellac và các đường tín hiệu khoảng cách xa của AT&T không thể tận dụng tốt được khoảng băng thông này. Thứ chúng mang lại là sự mệt mỏi khi nghe chứ không phải sự dễ chịu. Khi nhìn vào các sơ đồ kỹ thuật của thời kỳ này, ta thấy rằng nguồn phát tín hiệu với độ nhiễu ồn thấp, băng thông cao cơ bản là không tồn tại. Những người yêu thính chất âm bóng đèn chắc chắn sẽ nhận ra rằng khi đem loa mới và nguồn phát mới so sánh với đồ của thời kỳ này, trải nghiệm chắc chắn sẽ khác nhau hoàn toàn, và tất nhiên luôn là tốt hơn rất nhiều.

Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành thương hiệu Tannoy

Nguyễn Hào