Biên niên sử Hi-Fi: 1980 – 1990 (phần 1)

Nhắc đến Hi-Fi trong giai đoạn này, chúng ta cần kể tới sự thay đổi trong chính sách của các tạp chí âm thanh có ảnh hưởng lớn, dẫn đến sự thay đổi trong cách ngành công nghiệp này tiếp cận với thị trường.

Nhìn lại và so sánh với các thời kỳ trước, có thể thấy thập niên 80 không phải là một giai đoạn quá ấn tượng đối với sự phát triển của ngành công nghiệp audio. Khi CD đã thay thế hoàn toàn cho đĩa than, không ít những khách hàng thuộc phân khúc cao cấp đã dần quên mất chất âm hay là như thế nào. Một phần điều này cũng là do họ dựa quá nhiều vào hướng dẫn từ hai tạp chí lớn nhất khi ấy: Stereophile và The Absolute Sound. Khi mà ngành xuất bản ngày càng dựa nhiều vào quảng cáo để tồn tại, họ bắt đầu thắt chặt chính sách cũng như cách tiếp cận thị trường của mình. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến độc giả bởi đôi lúc, báo chí là cách duy nhất để họ biết thương hiệu nào đang có mặt trên thị trường, vì thế nếu báo chí không đề cập đến một thương hiệu nào đó, khả năng cao nhất là độc giả sẽ không biết thương hiệu ấy.

The Absolute Sound do Harry Pearson làm chủ bút, ra số đầu tiên vào năm 1973. Cách tiếp cận thị trường của Harry Pearson có phần mang tính chủ quan hơn J. Gordon Holt, bản thân Pearson cũng dễ bị thu hút bởi những sản phẩm kỳ lạ hơn, từ những cặp loa Dahlquist DQ-10 cho đến những mẫu loa Infinity đồ sộ. Dù vậy, không thể phủ nhận rằng Harry Pearson có ảnh hưởng cực kỳ lớn đến ngành công nghiệp hi-end, đồng thời cũng là người đầu tiên khiến âm thanh của CD trở nên dễ nghe hơn nhờ sử dụng một hệ thống phù hợp, ngoài ra còn góp phần vào sự phục hồi của bóng đèn điện tử nhiều năm về sau.

loa dahlquist dq 10

Sau khi J. Gordon Holt bán lại tạp chí Stereophile vào cuối thập niên 70, chính sách của cả Stereophile lẫn The Absolute Sound đều có thay đổi, từ “không quảng cáo” thành ra chỉ review những sản phẩm được quảng cảo trên tạp chí. Do đó, nhà sản xuất khi ấy bắt buộc phải đứng giữa hai lựa chọn: hoặc đầu tư một khoản tiền không nhỏ để sản phẩm của mình được lên trang, hoặc có thể quên luôn việc tìm cách tiến vào thị trường, bởi khi ấy ảnh hưởng của cả hai tạp chí kể trên đều rất lớn.

Chỉ trong vài năm, tất cả mọi thứ đã thay đổi. Ngành công nghiệp audio hi-end không còn coi trọng quá nhiều về chất âm nữa mà thay vào đó là vị thế đạt được, với những bài review được đánh giá cao cùng hàng loạt giải thưởng từ các tạp chí. Nhà phân phối cũng như đại lý không còn muốn mạo hiểm đầu tư cho những thương hiệu mới, ít người biết nữa, bởi bất cứ khách hàng nào cũng có thể cầm một tờ tạp chí trên tay, bước vào cửa hàng và đòi mua “Sản phẩm của năm” trên tờ tạp chí ấy.

loa infinity kapa 8

Ở thời điểm này, khi mà tạp chí MJ của Nhật vẫn còn thảo luận rất nghiêm túc về chất âm của các bóng đèn Western Electric 300B, Osram PX25, RCA 845, hay GEC KT66, hai tạp chí âm thanh lớn nhất của Mỹ mỗi tháng lại nói về sản phẩm được yêu thích nhất, từ những bộ DAC hàng chục ngàn đô la cho đến những sợi dây loa với mức giá khiến người mua nín thở. Tất cả đều mang quảng cáo sặc sỡ, nhiều màu sắc với chi phí mà hãng sản xuất cần bỏ ra lên đến hàng nghìn đô la mỗi kỳ.

bong den westen electric 300b

Có một lý do khiến các tạp chí của Mỹ giai đoạn thập niên 80 không còn so sánh những thiết bị sử dụng đèn điện tử của Thời kỳ Vàng với các thiết bị hiện đại, đó là vì không ai lại đi trả tiền quảng cáo cho một sản phẩm đã có tuổi đời lên đến 40 năm. Điều này vô tình đẩy những sản phẩm đó rơi vào lãng quên. Ngay cả ngày nay, vẫn còn rất nhiều người tin rằng các thiết bị âm thanh mới vượt trội hơn hẳn các thiết bị cũ cả về công nghệ cũng như chất âm. Không ít những thiết bị cổ như vậy cuối cùng trôi dạt về quận Akihabara, Tokyo, sau đó được bán lại cho các đại gia Nhật Bản, những người đang ngày ngày bán những thiết bị low-fi giá rẻ cho chính người Mỹ.

bong den osram px25

Thập niên 80 cũng là thập niên mà những thuật ngữ “kỳ quái” xuất hiện đầy rẫy trên các trang tạp chí âm thanh, khiến cho người đọc khó mà học hỏi thêm bất cứ điều gì về đặc điểm âm thanh. May mắn thay, vẫn có tạp chí hay studio cũng tự xuất bản đĩa CD của riêng mình với hướng dẫn nghe cho từng track một, một bộ “cẩm nang” đúng nghĩa cho người mới chơi, khiến cho lĩnh vực hi-fi dù có ảm đạm nhưng đôi lúc vẫn đầy màu sắc một cách khác thường.

Nhìn chung, ở một giai đoạn bị nền kinh tế thao túng, những gì mà Hi-Fi thập niên để lại là không cao. Dù vậy, ít nhất vẫn có một vài phát hiện về mặt công nghệ trong thời kỳ này để lại tác động đến các thiết kế sau này. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về chúng trong kỳ tiếp theo của Biên niên sử Hi-Fi: giai đoạn 1980 – 1990.

(Hết kỳ 1)

Biên niên sử Hi-Fi: 1980 – 1990 (phần 2)
Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Giới thiệu dòng loa Pylon Audio Sapphire

Nguyễn Hào