Chạy rà dây – Công tác quan trọng đối với các hệ thống âm thanh

Chạy rà dây – Công tác quan trọng đối với các hệ thống âm thanh

Tuesday 25/12/2018 3:44 pm GMT +7

Xem thêm:

Thực tế cho thấy sau khoảng 25-100 giờ đồng hồ hoạt động, dây dẫn và hệ thống âm thanh sẽ có sự thay đổi đáng kể về chất âm. Tác nhân nào đã làm nên điều này?

Có khá nhiều yếu tố khiến việc chạy rà dây trở nên cần thiết và có rất nhiều nguyên nhân khiến kết quả đạt được cực kỳ đa dạng. Về bản chất, các phân tử của chất điện môi trên dây dẫn vốn xếp theo thứ tự ngẫu nhiên. Trong quá trình sử dụng, chất điện môi hấp thu năng lượng từ dòng điện trên dây dẫn và quá trình đó khiến các phân tử của chất điện môi sắp xếp lại thành có thứ tự. Nếu đo một sợi dây mới bằng vôn kế, người dùng sẽ thấy giá trị trên vôn kế ít thay đổi vì điện môi tốt sẽ dẫn điện rất kém. Cần mất một thời gian để các phân tử trên chất điện môi sắp xếp theo đúng thứ tự. Các dây dẫn tốt thường sẽ mất nhiều thời gian để chạy rà và cũng cần phải nhắc rằng các kỹ thuật “dùng không khí làm điện môi” tốt nhất, chẳng hạn như ống khí PFA, thậm chí còn không có bề mặt có khả năng dẫn điện.

Chay ra day

Những dây cáp không có nhiều thời gian để sắp xếp các phân tử trên lớp điện môi, chẳng hạn như dây microphone hay dây cắm cho nhạc cụ, thường dùng điện môi có tính dẫn điện thấp như cao su hoặc chất liệu cotton carbon hóa để giải quyết vấn đề này. Thường chúng sẽ làm giảm tạp âm dạng microphonic và giảm thời gian break-in, nhưng đặc tính cách điện của điện môi khá kém, do đó không đạt tiêu chuẩn về chất âm cho các dây cáp hi-end. Đối với các dây cáp cao cấp, việc thiết kế một chất điện môi vừa cách điện tốt lại vừa có thời gian chạy rà ngắn quả thực là thách thức rất lớn.
Như vậy, chất cách điện càng hiệu quả, thời gian để sắp xếp các phân tử càng lâu. Sự tích điện có thể diễn ra một cách đơn giản, chỉ từ việc di chuyển dây (tạo ra hiệu ứng áp điện piezoelectric và ma sát), hoặc sử dụng điện áp cao để kiểm tra dây trong quá trình sản xuất… Những dây dẫn có khả năng tích điện thấp thường dễ gặp hiện tượng microphonic, đồng thời việc phân bổ điện tích không đều có thể gây ra suy hao phản hồi cấu trúc (structural return loss). Khi giải quyết những vấn đề này, thời gian chạy rà dây sẽ giảm được đáng kể và chất âm được cải thiện lên rất nhiều. Bill Low của AudioQuest có quyền tự hào với thiết bị DBS của mình bởi đã giúp người dùng giải quyết được một vấn đề khá khó khăn.

Chay ra day dep

Nhiều người tin rằng độ dồn cơ học chính là nguồn gốc của hiện tượng chạy rà và nó xuất hiện không phải chỉ với dây dẫn. Có thể hiểu về độ dồn cơ học như sau: trong quá trính sản xuất, các lớp cách điện được dồn ép, bao phủ lên lõi dây dẫn, do đó không khí, hoặc các loại dung môi khác có thể bị nén lại, kết hợp với dòng điện áp trong dây cáp mới sẽ tạo nên âm thanh giòn và sáng, thiếu độ chi tiết và sâu lắng như mong muốn.
Thông thường, các công ty sẽ dựng phòng nghe ở triển lãm hi-end một vài ngày trước khi show chính thức bắt đầu để tất cả mọi thứ đều có thời gian chạy rà. Ngày đầu tiên, chất âm không được như ý muốn nhưng đến ngày cuối cùng, mọi thứ đều nghe rất hay. Độ dồn cơ học ở dây loa, thùng loa, thậm chí tường phòng cần được xử lý để hệ thống có thể tạo ra được chất âm hay nhất. Hiện tượng này cũng xuất hiện trên nhạc cụ vì sau một thời gian chơi, chất âm nghe sẽ khác hẳn. Nhiều nhạc công thường để nhạc cụ trước một hệ thống âm thanh hai kênh đang chơi một lúc để nhạc cụ được “khởi động”. Cách này tỏ cực kỳ hữu ích với đàn guitar mới, nhưng với piano thì khó khăn hơn nhiều. Bất cứ sự tích tụ nào dù là nhiệt độ hay độ ẩm cũng đều khiến âm thanh của chúng bị xuống cấp. Các thiết bị âm thanh hai kênh cũng tương tự như vậy.

Chay ra day tot

Một trong những yếu tố có tác động không nhỏ là hiệu ứng điện ma xát (Triboelectric), yếu tố này vốn là đặc điểm của độ dồn cơ học và điện tích lưu, hai yếu tố mà ở một dây loa tốt, chúng sẽ được “xả” ra sau một thời gian sử dụng. Thời gian sử dụng bao lâu còn tùy thuộc vào thiết kế của dây, vật liệu được sử dụng, cách nhà sản xuất xử lý các sợi dẫn bên trong dây.
Có khá nhiều mẹo nhỏ có thể áp dụng để giải quyết vấn đề. Chẳng hạn, đối với các ống khí điện môi PFA, người ta sử dụng một loại dung dịch để tăng tính dẫn điện với mức độ cực thấp lên bề mặt của ống khí. Thực tế cho thấy dây cáp được xử lý tốt sẽ sở hữu hệ số tản tốt hơn và chất âm cũng nhanh chóng được cải thiện hơn sau quá trình chạy ra. Điều này được chứng minh rõ nhất vào giữa thập niên 80, khi mà khá nhiều dây dẫn được cải thiện hiệu năng bằng cách dùng một miếng vải chống nhiễu tĩnh điện lau qua. Thế nhưng, để tìm được một thứ có thể giữ được lau trên bề mặt vật liệu PFA là một điều rất khó. Ngày nay, các hãng sản xuất dây cáp dùng dung dịch chống tĩnh điện cho tất cả các loại dây và sử dụng chất phụ liệu chống tĩnh điện cho vật liệu bọc bên ngoài. Nguyên nhân là vì điều này sẽ làm giảm lượng tích điện trên dây dẫn và gia tăng sự đồng đều trong phân bổ điện tích trên lớp vỏ bọc sợi dẫn của dây cáp.

Chay ra day chat

Như vậy, có thể thấy có rất nhiều yếu tố tác động đến khả năng chạy ra của dây dẫn. Yếu tố này lại liên quan đến yếu tố khác tạo thành một chuỗi không ngừng. Nhưng tóm gọn lại, có thể hiểu như sau: nếu bề mặt lớp điện môi có lượng điện tích cao hoặc không đồng đều, có thể tiêu tán trong quá trình sử dụng, điện ma xát và các loại nhiễu ồn khác giảm dần theo thời gian. Đó là lý do vì sao chạy rà khá quan trọng, và cũng là nguyên nhân sau khoảng 100 giờ chạy rà, thay đổi về chất lượng âm thanh không còn đáng kể như ban đầu nữa.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Dynaudio: Lưu giữ truyền thống, giá trị của loa Đan Mạch

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Tin liên quan