Cơ thể con người cảm nhận âm trầm như thế nào? (phần 1)

Cơ thể con người cảm nhận âm trầm như thế nào? (phần 1)

Thursday 17/01/2019 9:52 am GMT +7

Xem thêm:

Dải âm trầm là một trong những yếu tố quan trọng của một bản nhạc. Dù là âm thanh nhưng con người vẫn có thể cảm nhận được các dải âm trầm bằng các giác quan khác chứ không phải chỉ thính giác.

Hãy hỏi bất cứ audiophile nào về dải âm trầm, họ sẽ nói rằng chất âm trầm mạnh mẽ chính là yếu tố quan trọng để đạt được những trải nghiệm hoàn hảo. Thú vui nghe nhạc sẽ giảm đi đáng kể nếu không có sự chắc chắn của các dải âm trầm để làm nên cho các dải âm khác. Và quan trọng hơn, đối với những dải siêu trầm, con người thường cảm nhận bằng các giác quan khác chứ không phải chỉ thính giác. Trong loạt bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vì sao các dải trầm thường được cảm nhận hơn là nghe được, cũng như những dải trầm nào sẽ vượt qua ngưỡng nghe của con người và chỉ có thể nhận biết được thông qua cảm giác.

Âm thanh được cảm nhận như thế nào?

co the con nguoi cam nhan am tram nhu the nao

Trước khi tìm hiểu về cơ chế cảm nhận âm thanh của cơ thế, trước hết chúng ta cần phải nắm được cách thức mà cơ thể dùng để nhận biết được các sự việc khác nhau. Thông thường, cơ quan cảm nhận của con người thường được chia thành 5 giác quan: xúc giác, thị giác, khứu giác, vị giác và thính giác. Tuy nhiên, có một điều không phải ai cũng rõ, đó là 5 giác quan này chỉ là cách gọi tổng hợp cho một loạt cơ quan cảm thụ riêng biệt. Chẳng hạn, xúc giác vốn là tập hợp 4 cơ quan cảm thụ, gồm cơ quan cảm thụ cơ tính (mechanoreceptor), cơ quan cảm thụ nhiệt tính (thermoreceptor), cơ quan cảm thụ đau và chấn thương (nociceptor) và nhận cảm (proprioceptor – tức là khả năng cảm nhận vị trí tương đối của một bộ phận cơ thể khi so sánh với các bộ phận khác, đây cũng chính là cái mà chúng ta gọi là giác quan thứ sáu).
Nếu nghiên cứu sâu hơn, 4 cơ quan cảm thụ kể trên cũng chỉ là cách gọi chung cho một loạt các loại cơ quan cảm thụ khác nhau. Để phục vụ cho loạt bài viết này, các cơ quan cảm thụ mà ta nghiên cứu sẽ thuộc nhóm cơ quan cảm thụ cơ tính. Cụ thể hơn, đó là các cơ quan cảm thụ cơ tính dùng để nhận biết áp lực và rung động.

co the con nguoi cam nhan am tram nhu the nao dep

Hiển nhiên, bất cứ hệ thống nào có chức năng cảm nhận rung động cũng phải có một phạm vi nhất định để phân biệt các chuyển động định kỳ, hay còn hiểu là đáp tuyến tần số. Thính giác cũng là một dạng cơ quan cảm thụ cơ tính. Quan điểm trước giờ cho rằng thính giác có đáp tuyến tần số trong phạm vi từ 20Hz đến 20000Hz (mặc dù khoảng đáp tuyến tần số ấy đã bị đơn giản hóa đi rất nhiều. Ngưỡng nghe của người phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, tần số tiếp xúc với âm thanh, các loại chấn thương…). Cũng tương tự như vậy, cơ quan cảm thụ cơ tính ở trên da và bên trong cơ thể cũng có đáp tuyến tần số. Các rung chấn thường được đo là các tác động vật lý tác động trực tiếp ngoài da. Thế nhưng mọi thứ lại phức tạp hơn thế. Chẳng hạn, khi không khí tác động trực tiếp ở ngoài cơ thể, rung chấn do nó tạo ra thường không quá mạnh, chỉ khi thổi bay được tóc, lúc bấy giờ rung chấn vật lý từ cơn gió mới kích thích được cơ quan cảm thụ cơ tính. Đối với áp suất âm thanh, để cơ thể cảm nhận được, chúng cần phải mạnh hơn ngưỡng cơ học của các cơ quan cảm thụ cơ tính như ở trong bảng dưới đây.

co the con nguoi cam nhan am tram nhu the nao chat

Ở đồ thị trên, các đường kẻ gạch biểu thị cho ngưỡng cảm nhận của các cơ quan cảm thụ cơ tính khác nhau trong lòng bàn tay, còn các chấm biểu thị cho ngưỡng cảm nhận cao nhất của tất cả các cơ quan cảm thụ cơ tính. Giá trị của ngưỡng được tính bằng đơn vị decibel (dB), phạm vi giới hạn tối đa là 1 micro met (μm).
Cũng giống như cơ quan thính giác, các cơ quan xúc giác nhìn chung rất kém nhạy đối với các dải tần số thấp. Và nếu như xem xét khoảng tần số của cơ quan cảm thụ cơ tính có chức năng cảm nhận rung động, 0.4Hz cho âm thanh xấp xỉ 800 Hz, có thể thấy khoảng tần số của xúc giác hạn chế hơn rất nhiều so với thính giác. Ngưỡng cảm nhận rung chấn của xúc giác có dải tần số đi theo đường viền của đường cong âm thanh tối thiểu, chúng cao hơn ngưỡng nghe khoảng 20 – 25dB, do đó chúng ta có thể cảm nhận được rung chấn ở rất nhiều bộ phận trên cơ thể.
Trên lý thuyết, để cảm nhận được các âm thanh “không thể nghe được”, sóng âm thanh phải đủ mạnh để đè lấp lên da và vượt qua cả ngưỡng cảm nhận vật lý được thể hiện trong biểu đồ trên. Mặc dù khả năng tạo ra cảm nhận “không nghe được” của âm thanh chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng, chưa đủ để tạo ra đường cong đáp tuyến cho cảm nhận xúc giác đối với áp lực âm thanh nhỏ nhất (minimal sound pressure-induced tactile sensations), rất nhiều nghiên cứu khác đã được thực hiện để nghiên nghiên cứu về tác động vật lý của âm thanh lên cơ thể.

(Hết phần 1)

Xem:

Cơ thể con người cảm nhận âm trầm như thế nào? (phần 1)

Cơ thể con người cảm nhận âm trầm như thế nào? (phần 2)

Cơ thể con người cảm nhận âm trầm như thế nào? (phần 3)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành PrimaLuna

Bách Diệp

Từ khóa:

Tin liên quan