Coronavirus và tác động đến ngành công nghiệp âm thanh (phần 1)

Ngành công nghiệp âm thanh đã có những thành tựu kéo dài hơn 4 thập kỷ, thế nhưng, chừng đó vẫn chưa đủ để đứng vững trước những đợt đại dịch giống như do virus SARS-CoV-2 gây ra.

Năm 1978, NAD chính thức cho ra mắt chiếc ampli tích hợp bình dân với giá dưới 80 Bảng ở Anh. Mặc dù trông khá thô kệch và có mặt trước chỉ làm bằng nhựa, phần thân máy vẫn được làm bằng kim loại rất chắc chắn, biến áp khá đồ sộ và chất lượng linh kiện trên thực tế lại rất tốt. So với tầm giá, chất âm của chiếc ampli này cực kỳ ấn tượng, thậm chí còn tốt hơn nhiều ampli với mức giá cao hơn gấp 3 lần lúc bấy giờ. Nhiều người đã thắc mắc vì sao điều đó có thể trở thành hiện thức, thế nhưng khi quay ra mặt sau của cỗ máy, họ đã tìm được câu trả lời. Ở một dòng ghi chú nhỏ góc bên phải, người ta có thể tìm thấy dòng chữ “Made in Taiwan”.

tay co Linn Ittok LVII

New Acoustic Dimension (tên đầy đủ ban đầu của NAD) không phải là công ty đầu tiên chuyển giao khâu sản xuất sang một quốc gia thứ ba. Càng đi sâu tìm hiểu ngành công nghiệp hi-fi thập niên 70, ta sẽ càng nhận ra rằng có không ít công ty từ phương Tây có nhà máy phụ trách sản xuất ở nước ngoài, hay thậm chí còn mua sản phẩm OEM từ các quốc gia châu Á. Mọi thứ từ tay cơ Linn Ittok LVII cho đến kim đĩa than Rega R100 đều được làm ở Nhật Bản. Những công ty như Nakamichi thậm chí còn cung cấp máy chạy băng cassette cho các thương hiệu châu Âu như ELAC, Goodmans, Leak, Sonab, Thorn hay Wharfedale. Các thương hiệu Anh như Musical Fidelity cũng chuyển dây chuyền sản xuất sang phía bên kia thế giới, và không lý do gì để Cambridge Audio và Creek Audio học tập theo.

Năm 2000, Quốc hội Mỹ chính thức ban bố quan hệ giao thương thông thường vĩnh viễn với Trung Quốc. Như vậy, toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc cũng sẽ được xử lý giống như từ các quốc gia không đối địch khác. Điều này hoàn toàn trái ngược với quan hệ đóng băng kể từ năm 1989. Từ giai đoạn này, chúng ta có thể chứng kiến sự phát triển như vũ bão của Trung Quốc. Thâm Quyến – vùng đặc quyền kinh tế do chủ tịch Đặng Tiểu Bình thiết lập từ đầu thập niên 80 đã chính thức trở thành công xưởng của thế giới. Rất nhiều thương hiệu âm thanh trên thế giới đã đưa dây chuyền sản xuất của họ tới đây, chủ yếu là nhờ chi phí vận hành, sản xuất thấp và khả năng vận chuyển, logistic ngày càng phát triển. Bên cạnh đó, về mặt địa lý Thâm Quyến ngay sát Hong Kong, một cửa ngõ quan trọng vốn có mối quan hệ đặc biệt với phương Tây trong lịch sử.

Dù có nhiều ưu điểm là vậy, mô hình sản xuất này vẫn còn nhiều vấn đề tồn đọng không thể giải quyết được. Thứ nhất, nó phụ thuộc rất nhiều vào mối quan hệ giữa công ty ở phương Tây và nhà sản xuất OEM của Trung Quốc. Trên thực tế, đây có thể không phải là một yếu tố bền vững. Những gì xảy ra trong chiến tranh kinh tế năm 2018 cho thấy quan hệ này có thể bị tác động bởi yếu tố chính trị như thế nào. Thứ hai, quá trình sản xuất cần phải được giám sát liên tục bởi chỉ cần một thay đổi nhỏ ở linh kiện sử dụng cũng có thể làm thay đổi chất lượng sản phẩm. Thứ ba, nó rất dễ bị tác động bởi yếu tố mà trong các hợp đồng thường ghi là “Bất khả kháng”, chẳng hạn như chiến tranh ở Trung Đông, động đất và dịch bệnh. Trong một thập kỷ qua, chúng ta đã được chứng kiến cả ba điều này.

Khoảng hơn 10 năm trước, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra định nghĩa mới về “đại dịch”. Hiểu một cách ngắn gọn, đó là cơn dịch có thể lây nhiễm cho rất nhiều người và lan ra nhanh chóng trên toàn thế giới. SARS, Cúm lợn và Ebola đều có chung những đặc điểm này. Chúng tước đi sinh mạng của rất nhiều người do tỉ lệ lây lan nhanh, tỉ lệ tử vong cao. Đầu năm 2020, một cơn đại dịch mới xuất hiện, thường được biết đến với cái tên Covid-19. Vấn đề trở nên trầm trọng hơn bởi liên kết chặt chẽ giữa con người với con người trong cuộc sống hiện đại, một điều trở nên rõ ràng hơn nhiều so với năm 1979, khi “hình mẫu NAD” bắt đầu xuất hiện và thay đổi đến chuỗi sản xuất cho đến tận ngày nay. Cho đến tháng 3/2020, người ta đã ước tính được rằng thiệt hại từ việc hoãn các chuyến bay, hủy đơn hàng và đóng cửa doanh nghiệp có thể lên đến 1500 tỷ đô la, và càng kéo dài, con số này sẽ ngày càng lớn hơn, dẫn đến nguy cơ của một cuộc suy thoái kinh tế không thể tránh được.

Chỉ trong vòng 4 tháng, coronavirus cũng đã khiến hàng loạt sự kiện thể thao và xã hội phải hoãn lại hoặc hủy bỏ. Geneva Motor Show năm nay chính thức phải dời lại lịch, Munich High End Show chính thức hủy tổ chức. Các sự kiện như Olympic Tokyo hay giải Ngoại hạng Anh cũng bị hoãn. Đột nhiên, chúng ta nhận ra rằng toàn cầu hóa cũng có những mặt bất ổn, kém an toàn bên cạnh những lợi ích không thể chối cãi. Covid-19 cũng cho thấy thế giới ngày nay liên kết với nhau chặt chẽ như thế nào, cả trong công việc, giải trí cũng như tiêu dùng.

(Hết kỳ 1)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây

Coronavirus và tác động đến ngành công nghiệp âm thanh (phần 2)

Coronavirus và tác động đến ngành công nghiệp âm thanh (phần 3)

Nguyễn Hào

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Sử dụng chân kê loa hay giá treo tường