DAC – Thiết bị không thể thiếu trong thời đại số

DAC – Thiết bị không thể thiếu trong thời đại số

Tuesday 15/01/2019 10:46 am GMT +7

Xem thêm:

DAC (thiết bị chuyển đổi tín hiệu digital sang analogue ) là một thứ rất gần gũi với giới chơi âm thanh, đặc biệt là những người có thói quen chơi nhạc số. Thế nhưng không phải ai cũng hiểu tường tận về thiết bị này.

DAC là gì?

Phải mãi đến khoảng 10 năm gần đây, khi mà các thiết bị chuyển đổi tín hiệu digital sang analogue tách rời trở nên phổ biến trên thị trường, nhiều người mới bắt đầu quan tâm đến DAC. Sự phổ biến này một phần là nhờ vào việc các nội dung âm nhạc với độ phân giải cao đang trở thành một phần không thể thiếu của các hệ thống giải trí, bên cạnh đó khả năng xử lý thông thường của máy tính hay các thiết bị cầm tay khác rất hạn chế. Đến lúc này, những bộ DAC mới xuất hiện để giải quyết nhu cầu thưởng thức các nội dung số chất lượng cao của người nghe.

DAC

Thực tế, các thiết bị có khả năng xử lý âm thanh digital (chẳng hạn như máy tính, điện thoại hay máy nghe nhạc, thậm chí ampli) đều được tích hợp sẵn chip chuyển đổi trên bo mạch. Tuy nhiên, chất lượng của chip chuyển đổi phụ thuộc rất nhiều vào thông số kỹ thuật, thậm trí giá trị của bo mạch. Đúng như cái tên của nó, DAC (digital-to-analogue converter) có nhiệm vụ chuyển đổi tín hiệu digital dưới dạng bit 0 và 1 thành tín hiệu âm thanh analogue. Hầu như các DAC tích hợp này đều làm tốt nhiệm vụ của mình. Tuy nhiên, nếu so sánh chất lượng âm thanh với những DAC rời chuyên dụng, người dùng sẽ cảm nhận sự khác biệt cực kỳ lớn lao. Khi kết nối DAC ngoài với nguồn phát, người dùng hoàn toàn bỏ qua chip audio với chất lượng chỉ ở mức bình thường để chuyển sang sử dụng chip audio của DAC với chất lượng vượt trội, đủ sức để làm hài lòng những đôi tai khó tính nhất.
Vậy, DAC hoạt động như thế nào? Hầu hết âm thanh chúng ta nghe được từ nhạc và phim đều là âm thanh dưới dạng analog. Sau khi thu lại âm thanh, các kỹ sư sẽ xử lý số hóa để tín hiệu analog trở thành dạng bit 0 và 1 thông qua một thiết bị gọi là ADC (analogue-to-digital converter). Chất lượng của quá trình chuyển đổi số hóa này được đo với đơn vị là bitrate, và thực chất bitrate cũng đại diện cho lượng dữ liệu (hoặc chi tiết của bản thu) được lấy mẫu dưới một đơn vị thời gian nhất định. Bitrate càng cao thì độ chi tiết sẽ càng lớn, kết quả là chất lượng của audio sẽ càng được cải thiện. Một ADC tốt sẽ giống như một chiếc camera có lượng điểm ảnh cực lớn, thu lại được hình ảnh với mức độ chi tiết gần như nguyên vẹn nhất.

DAC dep

Tuy nhiên, DAC lại có chức năng ngược lại. Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng quá trình chuyển đổi từ tín hiệu digital sang analog giống như việc in các hình ảnh với độ phân giải cao. Một DAC tốt cũng giống như một chiếc máy in chuyên nghiệp, có thể in ra tất cả màu sắc với độ chi tiết từ tín hiệu nguồn cực cao, có thể nói là gần như nguyên vẹn. Tuy nhiên, nếu chất lượng của DAC không tốt thì hiển nhiên chất lượng của tín hiệu đầu ra sẽ không thể như ý muốn được. Chất lượng của quá trình chuyển đổi hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng của chip DAC. Các file âm thanh độ phân giải cao sẽ có chất âm tốt hơn các file âm thanh có độ phân giải thấp, và càng vượt trội so với các file đã bị nén tín hiệu. Và để có thể phát huy được hết các yếu tố của file âm thanh chất lượng cao như sóng hài, độ sâu, âm trường stereo…, điều người dùng cần làm là phải có một DAC có chất lượng tốt trước đã, và khi đảm bảo được điều này, chắc chắn dù nghe từ loa hay headphone, người nghe vẫn sẽ bị ấn tượng bởi những gì mà DAC có thể mang lại.

Những loại DAC thường gặp

DAC rời thông dụng trên thị trường hiện nay có thể chỉ nhỏ như một chiếc USB, sử dụng đầu ra analog và đầu vào USB. Đầu vào này không chỉ nhận tín hiệu âm thanh mà còn nhận cả nguồn điện từ USB để DAC có thể hoạt động. Tuy nhiên, phần lớn DAC rời có kích thước khá lớn, sử dụng nguồn điện riêng và đôi lúc có thể đóng vai trò của preamp. Trên thị trường hiện nay, phổ biến nhất có hai loại DAC rời sau:

DAC tot

DAC / Preamp / Headphone amplifier: Loại DAC này có thể cung cấp tín hiệu analog cho loa, nhưng đồng thời cũng sở hữu mạch tín hiệu riêng cho headphone. Chúng sở hữu volume control riêng cho mạch preamp, do đó có thể hoạt động giống như một preamp bình thường. Biện pháp chỉnh có thể là cơ học thông thường, hoặc cũng có thể thông qua phần mềm. Vì sự tiện dụng, có khả năng phối ghép với nhiều nguồn phát phổ thông nên loại DAC này ngày càng được ưa chuộng. Những loại DAC này thường có cả đầu vào Optical hoặc Coaxial để kết nối với AV receiver, TV hoặc các thiết bị khác

DAC di động: Loại DAC này dùng để kết nối với các thiết bị nhỏ như điện thoại hay tablet, thường là thông qua cổng mini USB, micro USB hoặc USB Type C, hầu hết những bộ DAC như thế này cũng kiêm được cả headphone preamp. Kích thước nhỏ gọn khiến chúng rất phù hợp để làm DAC rời cho máy vi tính.

Lắp đặt DAC

DAC chat

Hầu hết các DAC hiện nay đều được trang bị cổng USB. Khi kết nối với thiết bị, chúng sẽ bypass các mạch headphone / line out và đảm nhiệm vai trò của các mạch này. Thông thường, DAC là những thiết bị chỉ cần cắm là chạy, cho nên máy tính có thể nhận diện DAC khi kết nối. Tuy nhiên, một vài DAC phức tạp hơn sẽ yêu cầu người dùng cài đặt driver để có thể hoạt động bình thường. Sau khi kết nối, chọn mục Playback từ menu Settings/Preferences rồi lựa chọn DAC ngoài để làm thiết bị âm thanh cho máy tính.
DAC kiêm headphone amplifier hoặc preamp là một thiết bị rất linh động. Một vài DAC không sử dụng núm chỉnh volume sẽ yêu cầu người dùng chỉnh âm lượng từ thiết bị nguồn. Những DAC tiên tiến hơn sẽ cho phép lựa chọn nguồn đầu ra giữa laptop (USB), đầu CD hoặc tương tự (thông qua cổng Optical hoặc Coaxial). Thông thường, những bộ DAC này có thể kết nối trực tiếp với power-amp nhằm đưa tín hiệu ra loa, hoặc đơn giản chỉ cần kết nối với tai nghe thông qua cổng 3.5mm giống như một headphone amplifier bình thường.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Top 7 bộ giải mã USB đáng mua nhất do tạp chí Whathifi bình chọn

Bách Diệp

Từ khóa:

Phụ kiện Audio