Đầu CD/SACD Esoteric Grandioso K1X

Là một trong những đầu đĩa mới nhất của thương hiệu âm thanh high-end Esoteric, đầu CD Esoteric K1X có thể xem như là một phiên bản nâng cấp đầy đủ từ mẫu K1.

Năm 2017, Esoteric chính thức đưa đầu đĩa CD/SACD Grandioso K1 ra thị trường, để rồi được thay thế bằng đầu đĩa K1X 2 năm sau đó. Khoảng thời gian 2 năm đối với thị trường âm thanh digital thực ra khá nhanh và nhiều thay đổi có thể diễn ra, thế nhưng có một thứ vẫn không đổi. Với tư cách là phiên bản kế nhiệm của đầu đĩa K1, Grandioso K1X vẫn trung thành với định dạng đĩa CD/SACD, vốn đã không còn định dạng digital duy nhất cho thị trường. Đối với một thương hiệu đã phát triển hoàn chỉnh công nghệ và thiết kế cho đầu CD/SACD, điều này không ngạc nhiên cho lắm.

Esoteric Grandioso K1X

Với sự xuất hiện của K1X, Esoteric tiếp tục chứng minh rằng không một thiết bị âm thanh nào là hoàn hảo. K1X dù chỉ thêm 1 chữ X đằng sau tên model K1, nhưng bản thân sản phẩm này được thiết kế lại khá chỉn chu từ phiên bản nguyên gốc.

Thiết kế của đầu CD Esoteric K1X

Xét tổng thể, đầu đĩa K1X giống một chiếc monoblock power-amp hơn là đầu CD, với thiết kế một thân máy, khối lượng lên đến 31kg cùng kích thước 445 mm x 162 mm x 438 mm, ngoại hình không thay đổi so với K1. Phần thân máy làm bằng nhôm, bo tròn ở các góc, mặt đỉnh không hề sử dụng bất cứ chiếc ốc vít nào để gắn với phần thân, mặt trước được làm bằng một khối nhôm lớn với các cạnh vát khá tinh tế, thể hiện rõ nét đỉnh cao của thiết kế công nghiệp hiện đại là như thế nào.

Phần mặt trước này có thể chia làm ba cụm. Cụm bên trái gồm nút Power, đèn LED báo Clock và nút Mode. Ở giữa là khay đĩa với cảm biến hồng ngoại cho điều khiển từ xa. Ngay dưới khay đĩa này là màn hình hiển thị. Cụm bên phải là các nút chức năng cơ bản như đóng/mở khay, play/stop, pause và chuyển bài.

Esoteric Grandioso K1X dep

Vì là một đầu đĩa hoàn chỉnh, được tích hợp DAC nên ở mặt sau cỗ máy, ta sẽ tìm thấy các cổng đầu vào digital, gồm S/PDIF optical và coaxial với khả năng hỗ trợ DSD 2.8MHz và PCM 24-bit/192kHz, cổng USB hỗ trợ DSD 22.5MHz và PCM 32-bit/768kHz. Hai bên của mặt sau là các kênh đầu ra trái/phải với đầy đủ các cổng RCA và XLR, trong đó cổng XLR cho phép người dùng sử dụng kết nối độc quyền của Esoteric – ES-Link Analog (ESL-A), có nhiệm vụ kích hoạt nguồn cấp cực mạnh của mạch buffer HCLD (High Current Line Driver) bên trong K1X nhằm giảm thiểu các vấn đề liên quan đến trở kháng, đồng thời chạy các thiết bị được kết nối với tốc độ rất cao. Cạnh các cổng đầu ra bên trái là các cổng đầu ra digital XLR/RCA không hỗ trợ chuyển tín hiệu DSD.

Cũng ở mặt sau cỗ máy, ta sẽ tìm thấy cọc tiếp địa, một cổng BNC 50 Ohm cho bộ đếm xung 10MHz, một cổng USB Type B để nâng cấp firmware, cổng nguồn IEC thông thường và hai jack đa chân pin dùng để kết nối bộ nguồn ngoài PS1 trong trường hợp người nghe muốn dùng bộ nguồn này. Phía dưới tấm đế dày 5mm của K1X là bốn chân chống rung khá nặng. Đi cùng máy là chiếc điều khiển RC-1315 làm bằng nhôm khá nặng, cầm rất chắc tay.

Chi tiết kỹ thuật

Bộ cơ đĩa là một trong những chi tiết quan trọng nhất của một đầu đĩa, và Esoteric hoàn toàn ý thức được điều đó. Đối với Grandioso K1, hãng đã sử dụng bộ cơ VRDS-Atlas để thay thế cho VRDS-Neo. Với khối lượng 6.6kg, Atlas nặng hơn Neo tới 27% và có khả năng giảm chấn tốt hơn. Bề rộng của Atlas cũng lớn hơn và được đặt ở vị trí thấp hơn trong thân máy. Tất cả các yếu tố này kết hợp với nhau khiến trọng tâm của bộ cơ trở nên thấp hơn và vì thế, Atlas hoạt động ổn định hơn Neo.

Trong khi nhiều hãng đĩa sử dụng cục chặn tròn để chặn lên tâm đĩa, Atlas đi theo một hướng khác. Nó khoá chặt đĩa trên một bệ xoay với đường kính 12cm và bản thân bệ xoay này được làm bằng một loại vật liệu chống rung cực kỳ đặc biệt – nhôm duralumin. Về bản chất, đây là một loại hợp kim nhôm cực kỳ bền và rắn chắc, được sử dụng trong quá trình sản xuất máy bay. Bệ xoay này sẽ giảm hiện tượng trượt đĩa và rung chấn, từ đó hạn chế chuyển động của mắt đọc laser, giúp quá trình đọc đĩa trở nên chính xác, đồng thời hạn chế biến thiên lượng dòng điện motor servo, vốn gây ra hiện tượng bất ổn định của mạch cấp nguồn. Phía trên bệ xoay này là thanh chặn dày 2cm và nặng khoảng 1.8kg hình chữ nhật, làm bằng thép SS400. Bệ xoay được nối với thanh chặn thông qua một trục đỡ đơn điểm có độ ma sát thấp. Theo Esoteric, trục đơn điểm này hoạt động hiệu quả hơn hẳn hệ thống trục đỡ bi đôi của bộ cơ Neo.

Esoteric Grandioso K1X sau

Phía dưới bệ xoay này là khay đĩa. Khác với các khay đĩa thông thường, khay đĩa của Grandioso K1X được làm từ một khối hợp kim nhôm A5052. Mặc dù khay đĩa Neo có phần lỗ trọng tâm khá lớn để chứa mắt đọc laser, vùng trống này ở khay đĩa Atlas giờ được thu hẹp lại để gia tăng độ cứng chắc và giảm thiểu rung chấn. Phía dưới khay đĩa là các bộ ngưng dao động làm bằng nhựa elastomer để chống rung hiệu quả hơn.

Thay vì đặt motor servo phía trên cục chặn giống như ở đầu đĩa K1, giờ đây Esoteric chuyển nó xuống dưới mâm xoay. Đây là motor không chổi than với mức giá thành khá đắt đỏ, nhưng sở hữu những ưu điểm quan trọng như cực kỳ yên tĩnh khi hoạt động và có tốc độ quay ổn định. Phía dưới khay đĩa và motor là một cục chặn dày 1.2cm làm bằng nhôm A5052 với các cạnh làm bằng thép SS400 có độ dày tương tự.

Khác với K1, giờ đây đầu đĩa K1X không còn sử dụng chip DAC của bên thứ ba nữa mà được trang bị mạch DAC Master Sound Discrete do chính Esoteric thiết kế. Đây là DAC Delta-Sigma dựa trên kiến trúc FPGA (Field-Programmable Gate Array) với 32 đơn vị xử lý độc lập. Được đặt ở một vị trí tách biệt khỏi các chi tiết quan trọng khác trong cỗ máy, mạch DAC này có khả năng xử lý tín hiệu 65 bit, vượt trội hoàn toàn so với tín hiệu mã hoá 35-bit của đầu đĩa K1 thông qua việc nhóm một loạt IC 32-bit với nhau.

Với mạch DAC Master Sound Discrete, đầu đĩa K1X có thể nâng tần số lấy mẫu của tín hiệu PCM lên x2, x4, x8, x16 lần hay thậm chí chuyển đổi sang tín hiệu DSD. Nó cũng cho phép các tín hiệu này được xử lý với một trong 3 tần số hoạt động của module delta-sigma và thuật toán ngẫu nhiên (được dán mác M1, M2 và M3). Mỗi thuật toán sẽ có một tần số hoạt động giảm dần để hạn chế lỗi phát sinh từ DAC delta-sigma. Đối với tín hiệu DSD, K1X sẽ xử lý bằng một trong ba bộ lọc với tần số cắt thấp. Một điểm nữa khiến đầu đĩa K1X khác K1 là giờ đây, chiếc đầu đĩa mới của Esoteric đã hỗ trợ được cả định dạng MQA.

Esoteric Grandioso K1X trong

Quá trình chuyển đổi tín hiệu từ digital sang analog của K1X cũng sẽ được giám sát bởi mạch đếm xung Voltage Control-type Crystal Oscillator II (VCXO II), ban đầu vốn được phát triển cho P1X và D1X. Esoteric cho biết mạch đếm xung mới này có độ chính xác rất cao cùng độ nhiễu ồn pha cực thấp. K1 cũng có thể kết hợp với một bộ đếm xung 10MHz rời, chẳng hạn như Grandioso G1 Master Clock Generator.

Bộ nguồn của đầu đĩa K1X giờ cũng được thiết kế mới hoàn toàn với 4 biến áp, với 2 chiếc cho các kênh stereo, trong này mỗi chiếc sẽ cấp cho mạch DAC và buffer, một chiếc cho mạch đếm xung và các mạch digital audio, chiếc còn lại cho bộ cơ VRDS-Atlas. Mạch nguồn điều chỉnh độc lập của K1X giờ đây cũng được trang bị 76 chiếc siêu tụ Electric Double-Layer Capacitor (EDLC).

Khá nhiều bộ phận quan trọng của K1X, trong đó bao gồm cả bộ DAC và các bảng mạch PCB, đều được sản xuất với những yêu cầu rất cao do hãng đặt ra. Các bảng mạch PCB này cũng được dùng ở những thiết bị đo đạc tân tiến, với các mối hàn được thực hiện trong một căn phòng sạch, sử dụng lò khử oxi để đảm bảo không xảy ra phản ứng oxi hoá ảnh hưởng đến chất lượng linh kiện.

Kết luận

Như vậy, có thể thấy rằng không phải chỉ một mà rất nhiều yếu tố quan trọng của đầu đĩa Grandioso K1X để cải thiện triệt để so với đầu đĩa K1 của Esoteric. Với mức giá 36 nghìn đô la, nó có phần đắt hơn chút so với giá của K1 ở thời điểm ra mắt. Tuy nhiên, số tiền thêm vào này rất xứng đáng vì người dùng đang sở hữu trong tay một đầu CD/SACD kiêm DAC cực kỳ chất lượng, đủ sức để cạnh tranh với bất cứ đầu đĩa cao cấp nào trên thị trường hiện nay.

Nguyễn Hào

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

AptX và AptX HD – Những codec Bluetooth dành cho nhạc chất lượng cao