Điều gì làm nên chất âm hay ở một cặp loa?

Điều gì làm nên chất âm hay ở một cặp loa?

Monday 25/03/2019 5:25 pm GMT +7

Xem thêm:

Trong thiết kế loa, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng nên chất âm của loa. Nhưng những yếu tố nào mới là những yếu tố quan trọng nhất?

Câu hỏi: Tôi là một người khá yêu âm nhạc, đã từng có cơ hội được tiếp xúc với nhiều cặp loa khác nhau. Đôi lúc tôi nhận thấy rằng những cặp loa với mức giá rất cao, lên đến hàng chục triệu chưa chắc đã hay bằng những cặp loa đôi khi giá chỉ có vài triệu. Xin được hỏi điều gì có thể làm nên chất âm hay ở một cặp loa?

Trả lời: Kính gửi quý độc giả,

Trong thiết kế của loa, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng nên chất âm. Sẽ không sai khi nói rằng tất cả các yếu tố trong thiết kế đều góp phần làm nên chất âm mà ta nghe được.

Loa Dynaudio Excite X18 chuan

Chẳng hạn, một cặp loa với thiết kế thùng loa tốt sẽ không phát sinh ra rung chấn trong quá trình hoạt động. Thùng loa được thiết kế tốt, bên trong có thể có nhiều khoang nhỏ cho riêng từng driver, do đó bất cứ chuyển động nào sinh ra từ màng driver hay cuộn voice coil cũng sẽ không tác động đến được khả năng hoạt động của các driver còn lại, đặc biệt là tweeter vì tweeter rất nhạy cảm.
Một cặp loa tốt cũng sẽ mang thiết kế phân tần cho phép người sử dụng, hoặc chí ít là người thiết kế điều chỉnh được độ dốc phân tần. Một bộ phân tần như vậy sẽ giúp kiểm soát trở kháng của driver (trở kháng của loa thay đổi dựa vào dải tần số của tín hiệu nhận được). Phân tần tốt cũng sẽ có những bộ lọc, góp phần loại bỏ đỉnh và đáy của đáp tuyến tần số để đem đến chất âm tự nhiên và giàu chi tiết hơn.
Bên cạnh đó, chất lượng của driver cũng đóp góp một phần không hề nhỏ chút nào. Driver càng tốt, kỹ sư thiết kế càng ít phải tinh chỉnh trên bộ phân tần. Chẳng hạn, để có thể đạt được lượng âm bass từ một driver woofer 33cm của ScanSpeak, người dùng có thể dùng hai driver woofer 40.64cm của một hãng khác chuyên sản xuất driver giá rẻ hơn. Tuy nhiên, hầu hết âm thanh mà chúng ta cảm nhận được đều là từ tweeter. Do đó nếu tweeter mà cũng rẻ tiền như woofer, có nhiều khả năng người nghe sẽ chỉ cảm nhận được một chất âm mạnh, rất ồn ào nhưng lại thiếu đi độ chi tiết. Trong khi đó, nếu dùng driver tweeter chất lượng tốt hơn, đáp tuyến tần số sẽ mượt hơn và độ chi tiết cũng cao hơn hẳn.

loa Klipsch R-41PM chuan

Bên cạnh đó, hiểu được thế nào là một cặp loa có chất âm tốt cũng khá quan trọng. Không như ampli có thể mang nhiều sắc thái, chất âm khác nhau để tạo ra hiệu quả nhạc tính nhất định, một cặp loa có chất âm tốt là cặp loa có khả năng tái hiện lại được bản thu với mức độ chính xác cao nhất có thể, chúng không sở hữu một chất âm riêng, tức không tạo hiện tượng “tiếng thùng loa”, hay còn gọi là “lên màu” cho âm thanh. Bản thu dù hay dù dở, có thể nào cũng vẫn được tái hiện lại đúng như vậy.
Trên lý thuyết, chúng ta có thể sử dụng nhiều phép đo khác nhau để xem một cặp loa tái tạo lại được sóng âm với mức độ chính xác như thế nào. Lý tưởng nhất là cặp loa đó có thể tái tạo lại được các dải âm mà con người có thể nghe thấy (20Hz – 20kHz). Tuy nhiên, thực tế điều này gần như bất khả thi, bởi mọi chuyện đều bắt đầu từ bản thu. Việc lựa chọn hiệu ứng âm thanh, thiết bị xử lý, mic hay vị trí để làm bản thu đều có tác động không nhỏ đến chất lượng của bản thu mà chúng ta được nghe.

Loa Pylon Audio Diamond 30

Nhiều người có thói quen nhìn vào đáp tuyến tần số để quyết định xem loa đó có tốt hay không. Tuy nhiên, đáp tuyến tần số không phải là yếu tố duy nhất. Để hiểu được điều này, chúng ta cần biết rằng mức độ “lên màu” của loa, chất lượng âm thanh nghe được từ loa cũng rất quan trọng. Tất nhiên đáp tuyến tần số càng phẳng, khả năng càng cao đó là một cặp loa tốt. Nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Hãy thử xem trường hợp của NS10 do Yamaha sản xuất. Đây là một trong những cặp loa có đáp tuyến tần số phẳng nhất, được các kỹ sư âm thanh sử dụng rất nhiều. Thế nhưng, ngoài đáp tuyến tần số phẳng ra, cặp loa này chẳng có điểm gì hấp dẫn, từ ngoại hình kém bắt mắt cho đến chất âm đều đều, phẳng đáp tuyến nhưng lại hẹp độ động. Như vậy, chất âm có tốt hay không cũng còn phải tuỳ thuộc vào quan điểm của người thiết kế loa thế nào là chất âm tốt.
Khi đọc thông tin của loa, bạn đọc sẽ thấy rằng thông tin về vật liệu làm màng loa được đề cập rất rõ ràng, có thể làm bằng giấy, nhôm, polypropylene hay rất nhiều loại vật liệu kỳ lạ khác. Vì sao lại như vậy?

Loa Polk Signature S15 dep

Một màng loa được coi là lý tưởng khi có chuyển động giống như một pít-tông, cho phép tốc độ của âm thanh khi đi qua cực lớn. Muốn làm như vậy, bản thân màng loa phải cứng, có khả năng tắt dần dao động tốt trong khi khối lượng phải cực nhẹ và không bị méo tiếng khi lên một dải âm rất cao hoặc khi chơi với mức âm lượng cực lớn. Không một loại vật liệu làm màng loa nào được coi là hoàn hảo, bởi chúng có thể đáp ứng nhiều yêu cầu nhưng không phải là tất cả. Do đó đây chính là bộ phận của loa khiến nhà sản xuất phải đầu tư tiền bạc, công sức nhiều nhất.
Và điều cuối cùng, cặp loa có chất âm hay nhất đối với người này chưa chắc đã hay đối với người khác, vì cảm nhận của mỗi người đều khác nhau. Do đó, người nghe nên trực tiếp đi xem các buổi biểu diễn âm nhạc để có thể biết được mình cần yêu cầu gì từ loa, sau đó mới ra cửa hàng để lựa chọn, và khi chọn, hãy nhớ rằng chọn loa hay là để nghe cho mình chứ không phải để chiều cho sở thích của người nghe khác.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Top 4 mẫu CD Transport đáng mua nhất do tạp chí What Hi fi bình chọn

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Tin liên quan