HDMI 2.1 là gì? | TapChiHiFi TV 143

Rất vui được gặp lại quý vị và các bạn trong video mới nhất của Tapchihifi TV. Trong khoảng 3 năm trở lại đây, chúng ta đã được nghe đến rất nhiều về chuẩn HDMI 2.1, với tư cách là tiêu chuẩn công nghệ mới nhất, mang khả năng trình diễn ấn tượng hơn rất nhiều so với tiêu chuẩn phổ biến hiện nay là HDMI 2.0. Cho đến tháng 11 năm nay, PS5 đã được ra mắt, chính thức trở thành thiết bị đầu tiên cung cấp các nội dung áp dụng công nghệ HDMI 2.1. Vậy ở tiêu chuẩn mới này, sự thay đổi diễn ra như thế nào và liệu chúng ta có cần thay đổi các thiết bị hiện tại để trải nghiệm chuẩn công nghệ này? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu trong video ngày hôm nay nhé.

HDMI là viết tắt của cụm từ High-Definition Multimedia Interface: giao diện kết nối đa phương tiện độ phân giải cao. Một tiêu chuẩn mà hầu hết bất kỳ Tivi hay màn hình vi tính hiện đại nào ngày nay cũng sử dụng. Tuy nhiên người dùng lại ít để ý đến phiên bản của nó do nhiều năm liền hầu như không có thay đổi gì lớn về công nghệ. Cho đến năm 2013, khi phiên bản HDMI 2.0 lần đầu được giới thiệu và hỗ trợ cho độ phân giải 4K UHD, người dùng mới bắt đầu có sự chú ý đến sự thay đổi của các phiên bản này.

Vậy, sự thay đổi lớn nhất của chuẩn công nghệ HDMI 2.1 là gì? Tất cả có thể gói gọn lại chỉ trong một từ: Băng thông. Chuẩn HDMI 2.0b, công nghệ tiền nhiệm của 2.1, có băng thông tối đa 18Gbps. Vài năm trước, đây có thể là một con số ấn tượng. Thế nhưng các thiết bị game console ngày nay cũng như các đầu Blu-ray 4K có thể tạo ra lượng tín hiệu lớn đến mức gần như sử dụng hết băng thông này.

HDMI 21 1

Các thiết bị này có khả năng truyền tải video 4K với tốc độ khung hình 60fps. Ngay cả ở thời điểm hiện tại, những thiết bị nguồn phát duy nhất có thể xuất video 4K với tốc độ cao hơn 60fps chỉ có thể là những cỗ máy PC chơi game cực kỳ cao cấp. Thế nhưng đến cuối năm nay, những cỗ máy đầu tiên có khả năng xuất video 8K 60fps hay 4K 120fps đã chính thức được trình làng.

Để hỗ trợ cho độ phân giải cao hơn với tốc độ nhanh hơn – thường đi kèm với một vài tính năng hữu ích khác – chuẩn HDMI 2.1 sẽ đem đến băng thông cực nhanh, lên đến 48Gbps, tức là gấp 3 lần so với chuẩn HDMI 2.0 hiện nay. Chuẩn này cũng sẽ hỗ trợ cho các công nghệ quen thuộc như Dynamic HDR, đảm bảo mọi hình ảnh được xuất ra đều là sự kết hợp hoàn hảo giữa các yếu tố độ sáng, tương phản và màu sắc. HDMI 2.1 cũng hứa hẹn đem đến trải nghiệm âm thanh tốt hơn và khả năng kết nối hệ thống đơn gian thông qua tính năng eARC. Tính năng mới này cũng duy trì sự tương thích giữa các thiết bị trong khi hỗ trợ các đinh dạng audio / video tiên tiến nhất hiện nay. Chúng ta đều biết rằng ARC giúp loại bỏ việc cần sử dụng một cáp âm thanh composite bổ sung hoặc một cáp quang khi kết nối với AV receiver hoặc hệ thống âm thành vòm với TV, và eARC chính là bước tiến xa hơn hỗ trợ các định dạng âm thanh mới nhận hiện nay như Dolby Atmos hay DTS:X trong khi giao thức ARC thông thường mới chỉ truyền tải được tín hiệu âm thanh 5.1 kênh được nén chứ chưa thể xử lý các tín hiệu không nén như DTS-HD Master Audio và Dolby TrueHD.

Hai thiết bị đầu tiên cung cấp video chất lượng 8K 60fps hay 4K 120fps chắc chắn sẽ là Playstation 5 của Sony và Xbox Series X của Microsoft. Cả hai đều chính thức lên kệ vào mùa nghỉ lễ cuối năm nay. Không có gì ngạc nhiên khi những chiếc console chơi game tiên tiến nhất sẽ là những thiết bị sử dụng HDMI 2.1 đầu tiên, đặc biệt là khi người sử dụng đang hi vọng những tính năng mới nhất của các cỗ máy này đem đến trải nghiệm mượt mà hơn, giảm đi độ giật, lag một cách đáng kể.

HDMI 21 chat 1

Tại CES 2020 vào đầu tháng Giêng năm nay, các mẫu TV 8K xuất hiện ở khắp mọi nơi. Vì thế, khả năng truyền tải tín hiệu 8K với tốc độ làm tươi tối thiểu 60Hz sẽ là một trong những tính năng được chú ý nhất của HDMI 2.1. Để dễ hình dung hơn, hãy lấy TV LG Signature ZX 88-inch 8K OLED làm ví dụ. Đây là một sản phẩm rất ấn tượng với chiều ngang và chiều dọc đều gấp đôi so với TV 4K thông thường, lượng điểm ảnh cũng vì thế tăng lên gấp 4, khoảng hơn 33 triệu điểm ảnh. Nhưng trên thực tế, chưa có một nội dung hình ảnh nào với độ phân giải 8K xuất hiện, và chắc chắn trong vòng 1 – 2 năm tới cũng chỉ có một số lượng người sử dụng rất hạn chế quyết định chuyển sang TV 8K.

Vì thế, khả năng thật sự của chuẩn công nghệ HDMI mà mọi người tận dụng sẽ là truyền tải video 4K với tốc độ khung hình lên đến 120fps, tức là gấp đôi tốc độ khung hình của chuẩn HDMI 2.0b hiện nay. Rất nhiều game thủ sẽ hứng thú với điều này, vì tốc độ khung hình nhanh hơn cũng đồng nghĩa với việc trải nghiệm mượt mà và dễ dàng hơn. Mặc dù trên lý thuyết, 60fps là đủ với hầu hết game hiện tại nhưng ở một số trường hợp như game bắn súng góc nhìn thứ nhất, tốc độ khung hình cao hơn, lên đến 120fps hay thậm chí 240fps vẫn thường được khuyến khích.

Khả năng thể hiện hình ảnh chất lượng UHD với tốc độ 120fps cũng có lợi đối với một số bộ phim và chương trình truyền hình, chẳng hạn như phim hành động, các phim tài liệu về thiên nhiên hay các chương trình thể thao. Tốc độ hình ảnh nhanh hơn sẽ đem đến hình ảnh chi tiết, rõ nét hơn trong các phân đoạn hành động, di chuyển nhanh chóng. Các chuẩn màu mới nhất như BT.2020 cũng sẽ được hỗ trợ, với 10 hoặc 12 bit mỗi cấu thành của màu. Đối với các hệ thống AV thương mại hay chuyên dụng, HDMI có thể hỗ trợ độ phân giải khác, chẳng hạn như 5K hay thậm chí 10K.

HDMI 21 tot 1

Không như các phiên bản trước đây, HDMI 2.1 yêu cầu sử dụng một loại dây cáp mới có tên là Ultra High Speed HDMI Cable, mẫu dây cáp đầu tiên được HDMI Forum đưa ra định nghĩa. Mẫu dây cáp này là “mẫu dây duy nhất tuân theo các thông số kỹ thuật được thiết kế để hỗ trợ cho HDMI (bao gồm chất lượng video 8K@60 và 4K@120 không nén) cũng như các tính năng khác dành cho HDMI 2.1”. Băng thông tối đa của dây tăng lên 48Gbps, dù rằng độ dài dây không được nhắc đến. Theo phỏng đoán, độ dài tối đa của dây cáp thụ động có thể là 3m trước khi hiện tượng suy hao tín hiệu bắt đầu xuất hiện. Dây cáp mới cũng “vượt qua yêu cầu của chuẩn EMI quốc tế mới nhất để giảm đi đáng kể khả năng nhiễm can nhiễu từ các dịch vụ không dây, chẳng hạn như Wi-fi”. Tất cả các dây Ultra High Speed HDMI sẽ phải đáp ứng được bài kiểm tra bắt buộc tra High Speed HDMI Certification Program. Các dây đạt chuẩn sẽ được cấp nhãn chứng nhận trên vỏ hộp cũng như trên lớp bọc bên ngoài dây.

Vậy, việc nâng cấp dây dẫn có cần thiết không?

So sánh với chuẩn HDMI 2.0b, có thể thấy HDMI 2.1 đã có khả năng truyền tải lượng dữ liệu cao hơn tới 2.5 lần. Vì thế, việc chuyển sang dây HDMI đạt chứng chỉ Ultra High-Speed để tận dụng mọi lợi thế công nghệ của HDMI 2.1 là điều cần thiết. Và quan trọng hơn, việc đổi sang dây mới cũng là để tận dụng mọi tính năng được mô tả từ đầu đến giờ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải công nghệ nào cũng đòi hỏi sử dụng dây mới. Ngay cả những công nghệ quan trọng như VRR, ALLM hay eARC cũng không phải là ngoại lệ.

Có thể thấy rằng những đặc điểm công nghệ của chuẩn HDMI thế hệ mới sẽ đòi hỏi cả sự thay đổi về phần cứng chứ không còn tương thích thiết bị như khi chuyển từ HDMI 1.4 sang HDMI 2.0 nữa. Dù việc thay đổi thiết bị là điều cần thiết nhưng ở thời điểm hiện tại, khi mà số lượng các nội dung video mang độ phân giải 8K còn rất hạn chế, người dùng có thể sẽ phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định có nên nâng cấp cho hệ thống video hay không. Rất cám ơn quý vị và các bạn đã đồng hành cùng chúng tôi trong video ngày hôm nay. Còn giờ, thời lượng của chương trình đã hết. Hẹn gặp lại trong những số tiếp theo của Tapchihifi TV.

Tapchihifi TV