Hướng dẫn chọn loa subwoofer cho hệ thống âm thanh (phần 1)

Trong kỳ này, chúng ta sẽ lướt qua những đặc điểm tính năng của subwoofer để có thể tìm được một sản phẩm ưng ý.

Bất cứ hệ thống âm thanh nào, từ một bộ nghe nhạc stereo giá chỉ vài triệu cho đến một hệ thống rạp hát trong nhà lên đến vài tỉ đồng đều có thể cải thiện được khi thêm loa subwoofer vào. Chúng ta đều biết rằng loa subwoofer ưu việt hơn loa chính trong việc tái hiện các dải trầm sạch hơn, sâu hơn và uy lực hơn. Loa subwoofer cũng có ưu điểm ở chỗ có thể đặt ở nhiều vị trí khác nhau miễn là đáp tuyến dải trầm được tối ưu, trong khi các loa chính phải đặt ở một nơi cố định, tương ứng với vị trí ngồi nghe để có thể đem lại các dải trung và cao tốt nhất.

Loa subwoofer REL HT/1205 tot

Tuy nhiên, việc chọn mua một loa subwoofer không đơn giản. Chúng có kích thước, công suất, các tính năng cũng như hiệu năng trình diễn rất đa dạng. Do đó, trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng điểm qua một vài điều cần lưu ý khi lựa chọn loa subwoofer cho hệ thống âm thanh, dù là hai kênh hay đa kênh.

Các đặc điểm tính năng

Hầu hết subwoofer (trừ một vài mẫu âm tường và âm trần) đều được tích hợp mạch khuếch đại cũng như phân tần. Nếu như người dùng sử dụng AV receiver, bộ xử lý đa kênh hay preamp hai kênh với phân tần tích hợp, những tính năng này sẽ không cần thiết. Tuy nhiên, nếu như sử dụng hệ thống stereo với preamp hoặc ampli tích hợp không có đường sub-out, những thứ được tích hợp nói trên sẽ rất hữu dụng. Hầu như loa subwoofer có độ dốc phân tần khá hợp lý cũng như lượng điều chỉnh tần số cắt đa dạng để có thể phối ghép dễ dàng với bất cứ loa nào.

Lua chon loa subwoofer

Mọi loa subwoofer đều có đường đầu vào RCA dành cho tín hiệu line-level mức thấp. Bằng đó là đủ để phối ghép loa cùng AV receiver, bộ xử lý đa kênh hay preamp hai kênh với phân tần tích hợp. Tuy nhiên, trong trường hợp sử dụng hệ thống hai kênh không có đường sub-out, người dùng sẽ cần tìm loa sub với đường đầu vào có dạng như cọc loa. Với loại loa này, người dùng có thể kết nối subwoofer với ampli bằng dây loa. Trong trường hợp này loa chính vẫn nhận được tín hiệu dải trầm. Tuy nhiên, nếu đặt tần số cắt của subwoofer với cao hơn chút so với khoảng trầm của loa chính (50-80Hz đối với loa bookshelf, 20-40Hz đối với loa sàn đứng), hai loại loa này vẫn phối hợp rất hài hoà với nhau. Một vài công ty như REL hay Sumiko thậm chí còn thêm cả đường đầu vào line-level mức cao để có thể nhận tín hiệu từ mạch preamp giống như những gì mà loa chính sẽ nhận được. Những loa này thường được thiết kế với mục đích để nghe nhạc, chất lượng đem lại rất tuyệt vời, không thua gì các loa subwoofer cao cấp dùng cho mục đích xem phim.

Hầu hết các loa subwoofer cho phép người dùng đảo pha 180 độ thông qua switch gạt, một vài loa cho phép tinh chỉnh sâu hơn bằng núm xoay từ 0 đến 180 độ. Thông thường chỉ mình switch gạt là đủ để thoả mãn nhu cầu, nhưng những người có yêu cao hơn có thể sẽ muốn tìm loại loa sub dùng núm xoay để đáp ứng các yêu cầu cao hơn về nhất quán pha giữa subwoofer và loa chính.

Lua chon loa subwoofer dep

Những mẫu loa subwoofer cao cấp cho phép người dùng điều chỉnh EQ tự động để phù hợp với phòng nghe. Nếu người dùng đang sử dụng những receiver được tích hợp các tính năng EQ như Audyssey thì tính năng chỉnh EQ của loa subwoofer sẽ không cần thiết. Nhưng với một hệ thống stereo hay đa kênh không có tính năng chỉnh EQ tự động, tính năng EQ tích hợp của loa subwoofer có thể đem đến cải thiện đáng kể. Những chương trình như Perfect Bass Kit của Paradigm hay Digital Drive Plus của Velodyne hoạt động cực tốt nhưng giá rất cao. Các loa subwoofer rẻ hơn thường chỉ tự chỉnh EQ ở bốn tần số và thay đổi chỉ ở mức vài dB. Về mặt nào đó, âm thanh vẫn có sự thay đổi nhưng không quá lớn lao.

Điều khiển từ xa cũng là một điểm mà người dùng cần lưu ý. Các thiết lập, điều chỉnh của subwoofer thường ở mặt sau loa nên đôi lúc sẽ khá bất tiện. Sử dụng điều khiển từ xa sẽ giúp công việc điều chỉnh loa subwoofer trở nên dễ dàng, tiện lợi hơn.

Loa Magico ASub tapchihifi

Không ít các loa subwoofer hiện đại cung cấp khả năng kết nối không dây. Thường những loa này hoạt động rất tốt, vẫn đem đến chất âm cực kỳ ấn tượng. Tuy nhiên, do sử dụng kết nối không dây nên chúng sẽ có độ trễ có thể ảnh hưởng đến việc thiết lập khoảng cách từ loa đến receiver hay bộ xử lý đa kênh. Cứ mỗi mili giây bị trễ sẽ khiến cho loa subwoofer đem lại cảm giác như bị thiếu đồng bộ về pha với loa chính do khoảng cách không thích hợp. Việc chỉnh pha có thể giải quyết hiện tượng này.

Kích thước của loa subwoofer cũng có đóng góp ở đây. Chúng ta không bàn về chuyện nên chọn loa có driver cỡ lớn hay nhỏ bởi điều này sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Dù vậy, qua trải nghiệm thực tế, các loa subwoofer cỡ nhỏ thường kết hợp dễ hơn với loa bookshelf và loa sàn đứng cỡ nhỏ.

Công suất của subwoofer không thực sự nói lên được chất lượng của loa. Có những chiếc subwoofer công suất chỉ khoảng 200 watt nhưng có thể tái hiện các dải trầm rất mượt mà, sâu lắng, trong khi có những chiếc có công suất lên đến 1000 watt nhưng chất lượng âm thanh lại không hay bằng.

(Hết kỳ 1)

Xem: Hướng dẫn chọn loa subwoofer cho hệ thống âm thanh (phần 2)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành Pylon Audio

Nguyễn Hào