Hướng dẫn chuyển đổi đĩa than thành nhạc số (phần 2)

Trong kỳ này, chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về những yêu cầu cần thiết để số hóa và lưu đĩa than dưới dạng các file digital.

Để lưu đĩa than thành file digital, chúng ta cần bộ chuyển đổi tín hiệu analog thành digtal (ADC – digital-to-analog converter). Trước khi lựa chọn ADC, người dùng cần xác định chất lượng file nhạc số cuối cùng mà mình muốn sau khi mã hóa đĩa than. Nhìn chung, chất lượng tối thiểu nên bằng với định dạng CD tiêu chuẩn, tức 16-bit / 44.1kHz. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay các ADC với chất lượng cao hơn đã trở nên khá phổ biến, trong khi giá thành ổ cứng lưu trữ ngày càng rẻ nên không có lý do gì người dùng lại không lựa chọn chất lượng tốt nhất cả. Tuy nhiên, người dùng cũng cần lưu ý rằng để làm được một file 24-bit / 96kHz, dung lượng cần thiết ra sẽ phải gấp 3 lần so với dung lượng của file 16-bit / 44.1kHz. Bên cạnh đó, hãy đảm bảo rằng ADC có thể hỗ trợ được chuẩn chất lượng tối đa mà người dùng yêu cầu.

dia than 1

Một tiêu chí quan trọng đối với ADC là khả năng điều chỉnh và giám sát mức tín hiệu. Nếu mức tín hiệu đi vào ADC quá cao, cảng đỉnh năng lượng sẽ gây ra méo tiếng. Nếu như mức tín hiệu vào ADC quá thấp, việc áp dụng các chuẩn chất lượng cao sẽ chẳng có nghĩa lý gì cả. Chẳng hạn, nếu mức tín hiệu đầu vào cao nhất thấp hơn mức tín hiệu cho phép trước khi gây ra méo tiếng 12dB, file xuất ra sẽ bị mất đi 2 bit dữ liệu. Nếu tiêu chuẩn đặt ra là file 16 bit thì trên thực tế, người dùng sẽ chỉ thu lại được file 14 bit mà thôi. Vì thế, trước khi chuyển đổi, người dùng nên đặt mức tín hiệu để đỉnh năng lượng cao nhất của đĩa than sử dụng toàn bộ bit dữ liệu mà không gây ra quá tải. Đây chính là mấu chốt quan trọng để tạo ra được một file digital có chất lượng âm thanh chân thực.

mam dia than dung day cu-roa chuan

Vì lý do này, khi chuyển đổi đĩa than sang file nhạc số, người dùng cần sử dụng những phono preamp chuyên dụng, được thiết kế để phục vụ mục đích này. Những phono preamp như thế sẽ có đáp tuyến tần số đầu ra phẳng, nghĩa là nó không áp dụng đường cong EQ RIAA lên tín hiệu analog. Sau khi tín hiệu này được số hóa, nhiệm vụ áp dụng đường cong RIAA sẽ do phần mềm đảm nhiệm. Phương pháp này có một vài ưu điểm, chủ yếu là tăng được thêm 1 đến 2 bit cho các dải trầm. Điều này có được là do bộ lọc dải cao của RIAA sẽ dẫn đến độ dài chuỗi lớn hơn. Việc tăng độ phân giải kết hợp với sử dụng bộ lọc dải cao cũng giống như khi chuyển từ file DSD sang PCM. Các file DSD 1 bit code, 2.8224MHz sẽ được chuyển thành file 24 bit code với tần số lấy mẫu thấp hơn, chẳng hạn như 88.2kHz. EQ RIAA của vùng digital cũng đơn giản hóa yêu cầu phải thiết lập tín hiệu đầu vào của ADC thật hoạt hảo. Việc thêm vào từ 6 đến 12dB cho khoảng headroom bằng cách tăng độ phân giải khiến việc thiết lập mức tín hiệu đầu vào bớt quan trọng hơn. Cuối cùng, EQ RIAA của vùng digital sẽ giúp tín hiệu audio không phải đi qua quá nhiều mạch analog, bỏ qua các tụ và điện trở trong mạch RIAA thụ động, thậm chỉ bỏ qua cả tầng độ lợi bổ sung của mạch RIAA chủ động.

mam dia than tot

Người dùng cũng sẽ cần phần mềm quản lý để lưu file từ ADC lên ổ cứng máy tính. Đầu tiên, hãy đảm bảo phần mềm đó tương thích với máy tính, hệ điều hành và hỗ trợ cho các định dạng chất lượng cao. Nhìn chung, tất cả các phần mềm đều có EQ, lọc tiếng, bỏ nhiễu cùng nhiều tính năng xử lý tín hiệu khác. Mặc dù một số có thể cải thiện chất lượng file chuyển đổi, hầu hết khiến âm thanh không được trung thực như ban đầu.

mam dia than dung day cu-roa dep

Sau khi đã chuyển đĩa than thành file digital, người dùng cần tách riêng file đó thành các bài riêng và tạo nhãn cho chúng. Ở hình trên, có thể thấy phần mềm Pure Vinyl cung cấp giao diện đồ họa rất giống mặt đĩa than, với các dải màu phân tách để tách riêng từng bài, cho phép người dùng tìm điểm bắt đầu của bài hát. Một số phần mềm còn phát hiện được khoảng trống giữa các bản nhạc và tự động tách chúng thành các file riêng.

Hiển nhiên, công việc dễ gây nản nhất nhưng lại không kém phần quan trọng khi chuyển đĩa than từ dạng vật lý sang file nhạc số là tag tên và tiêu đề, album, số track cho file. Các dữ liệu này được gọi là metadata. Khi tạo file nhạc số từ đĩa than, người dùng có thể tự tạo metadata thủ công hay mua phần mềm Gracenote để xác định bản nhạc và gắn tag. Sau khi gắn tag, file nhạc lúc này đã sẵn sàng để sử dụng. Công đoạn chuyển đĩa than thành nhạc số đến đây coi như đã hoàn thành.

Hướng dẫn chuyển đổi đĩa than thành nhạc số (phần 1)
Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Giới thiệu dòng loa Pylon Audio Sapphire

Nguyễn Hào