Hướng dẫn đặt vị trí loa trong hệ thống home theater (phần 3)

Việc tìm đúng vị trí loa trong hệ thống đa kênh có thể đem đến hiệu quả rất tích cực. Trong phần này chúng ta sẽ tìm hiểu về vị trí của loa subwoofer trong hệ thống rạp hát tại gia.

Subwoofer có thể nói là loa đặc biệt nhất trong hệ thống home theater. Nó đặc biệt không phải chỉ bởi nhiệm vụ xử lý riêng các dải trầm trong hệ thống, mà còn bởi loa này có thể đặt ở nhiều vị trí khác nhau và không tuân theo những quy tắc đặt loa thông thường. Nguyên nhân của điều này vốn nằm ở đặc điểm của các dải trầm dưới 200Hz, chúng vốn không có hướng tính mạnh giống như các dải tần số cao do sở hữu bước sóng rất dài. Điều đó có nghĩa là chúng ta khó có thể phân biệt nguồn gốc vị trí phát ra tiếng các dải siêu trầm. Do đó, vị trí của loa siêu trầm khá linh hoạt, không bị gò bó, yêu cầu nhiều quy tắc giống như các loa khác, người nghe gần như có thể đặt loa siêu trầm ở bất cứ đâu.

Loa subwoofer REL HT/1205 tot

Tất nhiên, để đảm bảo chất lượng âm thânh tốt nhất, vẫn có một vài quy tắc đơn giản sau mà người dùng cần tuân theo.

Thứ nhất, khi đặt vị trí cho loa siêu trầm, cần phải tránh các vị trí góc phòng vì khi đặt loa siêu trầm ở đây, các dải trầm có thể bị khuếch đại do âm phản xạ, dẫn đến việc che mờ đi các dải khác. Tất nhiên, nếu muốn âm trầm phát ra thật mạnh mà không tiêu hao nhiều điện năng, phải dùng hết công suất của mạch khuếch đại, người dùng có thể đặt loa ở góc phòng. Tuy nhiên, dải trầm quá mạnh thường sẽ khó kiểm soát hơn thông thường.

Do đó, hãy thử đặt loa ở mọi vị trí và nghe thử để xem ở vị trí nào, dải trầm nghe sẽ tốt hơn. Khi chuyển loa từ phòng này sang phòng khác, đây là điều bắt buộc bởi hai phòng nghe khác nhau sẽ có chất âm khác nhau. Đồng thời cần ghi nhớ những vị trí mà mức năng lượng của dải trầm không đồng đều, có thể quá mạnh hoặc quá nhẹ so với bình thường. Dải trầm có bước sóng rất dài nên dễ dàng tạo ra hiện tượng sóng đứng trong phòng nghe, do đó, âm trầm có thể bị cộng hưởng nếu xuất hiện đồng pha hoặc bị triệt tiêu khi có dải âm lệch pha xen vào.

Thứ hai, hình dạng của phòng nghe cũng góp phần tạo nên sóng đứng.

Loa subwoofer REL HT/1205

Bất cứ phòng nghe nào có kết cấu hình vuông cũng sẽ phát sinh vấn đề, vì khoảng cách giữa các bức tường lúc này đều nhau. Do đó, cần phải tránh đặt loa subwoofer ở vị trí cách đều hai bức tường, bởi ở vị trí này sóng phản hồi từ tường sẽ lệch pha 180 độ và có thể chặn lẫn nhau. Điều này cũng dẫn đến việc loa subwoofer không thể đặt ở vị trí chính giữa phòng, dù cho phòng có hình vuông hay hình chữ nhật thông thường. Thay vào đó, hãy đẩy loa gần sát hơn về một bên tường.

Lua chon loa subwoofer

Có một điều cần lưu ý, đó là bass drop không phải lúc nào cũng xuất hiện trong quá trình nghe, và đây cũng không phải là điều mà ai mong muốn. Nếu như điều đó xảy ra, hãy dịch chuyển loa subwoofer sang một vị trí khác, chỉ cần vài chục cm cũng đủ để làm nên điều khác biệt. Điều này có thể cải thiện rất rõ chất lượng của các dải trầm ở những vị trí nghe quan trọng.

Một giải pháp khác cũng có tác dụng rất tốt, đặc biệt là khi phòng nghe rộng với nhiều vị trí tĩnh khác nhau. Đó là xây dựng hệ thống 5.2 hoặc 7.2, sử dụng thêm một loa subwoofer nữa.

Hệ thống âm thanh đa kênh 7.2

Một loa subwoofer thứ hai có thể rất có lợi trong trường hợp nâng tầm âm bass xuyên suốt căn phòng, đặc biệt là ở những nơi quan trọng, có người ngồi nghe.

Để đạt được kết quả tốt nhất, người nghe sẽ cần đặt loa subwoofer ở nhiều vị trí khác nhau trong phòng và nghe thử nhiều lần để cảm nhận được sự thay đổi trong âm bass. Người nghe sẽ cần tìm một vị trí đặt loa có thể đem đến âm trầm nhất quán dù ngồi ở bất cứ chỗ nào trong phòng.

loa Dali Sub E-9F

Tuy nhiên, mỗi phòng nghe sẽ có một vị trí phù hợp khác nhau để đặt loa subwoofer thứ hai. Chủ phòng có thể ngồi ở vị trí nghe và nhờ người khác di chuyển các loa subwoofer quanh phòng. Chắc chắn rằng chỉ cần thay đổi một khoảng cách nhỏ cũng có thể đem lại sự khác biệt rất lớn.

Tất nhiên, hệ thống 7.2 cũng có những nhược điểm riêng của nó. Hệ thống này đòi hỏi cần có phòng nghe cỡ lớn, đồng thời cũng tương đối khó thiết lập. Sóng âm trầm từ hai vị trí khác nhau có thể chặn lẫn nhau, khiến âm thanh bị yếu đi.

dan am thanh da kenh a

Một khi đã quyết định xây dựng hệ thống 7.2, người nghe có thể cần thuê một chuyên gia để đo đạc phòng nghe và đặt vị trí loa cho hợp lý. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là cảm nhận của người nghe. Hãy thử xếp đặt loa một lần và nghe thử ở nhiều vị trí khác nhau để cảm nhận hiệu quả của việc di chuyển loa subwoofer.

(Hết kỳ 3)

Xem:
Hướng dẫn đặt vị trí loa trong hệ thống home theater (phần 1)
Hướng tính – Từ lý thuyết đến tầm quan trọng (phần 2)
Hướng dẫn đặt vị trí loa trong hệ thống home theater (phần 4)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Audio Hungary và bộ đôi APR 204 APX 200

Nguyễn Hào