Hướng dẫn lựa chọn bộ xử lý đa kênh (phần 1)

Cũng giống như preamp trong hệ thống stereo, bộ xử lý đa kênh cũng được xem như trái tim của một hệ thống rạp hát tại gia. Do đó, việc lựa chọn một bộ xử lý đa kênh rất quan trọng.

Không một thiết bị nào có thể đại diện cho một hệ thống rạp hát tại gia được như bộ xử lý đa kênh. Thiết bị này về mặt kỹ thuật tập hợp nhiều chức năng xử lý và điều khiển, với những công nghệ tương đối phức tạp bên trong cùng một thân máy. Một bộ xử lý đa kênh về cơ bản sẽ làm nhiệm vụ chuyển nguồn phát của preamp, giải mã định dạng âm thanh surround, cung cấp các kênh tín hiệu line-level, đồng thời còn đóng vai trò làm phân tần để chia tách các khoảng tần số khác nhau. Nếu như power-amp và loa trong vòng hai thập kỷ trở lại đây có khá ít thay đổi thì bộ xử lý đa kênh lại được nâng cấp rất nhiều để có thể tương thích các định dạng âm thanh surround mới cũng như kết nối mới.

bo xu ly am thanh da kenh 3

Mặt sau bộ xử lý đa kênh Classe SSP 800

Cụ thể, một bộ xử lý đa kênh sẽ có những chức năng sau:

1.   Nhận tín hiệu video và audio từ nhiều nguồn phát khác nhau, sau đó quyết định tín hiệu nào sẽ được chuyển về màn hình và tín hiệu nào đưa đến hệ thống âm thanh đa kênh (chức năng này còn gọi là khả năng chuyển nguồn – source switching).

2.    Giải mã tín hiệu âm thanh surround.

3.    Điều chỉnh volume tổng thể

4.     Tùy chỉnh thiết lập hệ thống, chẳng hạn như mức âm lượng cho từng kênh riêng.

5.     Đưa tín hiệu LFE đến loa được chỉ định hoặc subwoofer.

6.    Thực hiện xử lý THX (Nếu được trang bị công nghệ THX).

Dưới đây, ta sẽ cùng tìm hiểu về cách lựa chọn một thiết bị xử lý đa kênh dựa vào các cổng đầu ra, đầu vào và khả năng chuyển nguồn.

Trước hết, hãy cùng bắt đầu từ chức năng cơ bản nhất của bộ xử lý, đó là lựa chọn nguồn phát tín hiệu để nghe hoặc xem. Nguồn phát sẽ nhận tín hiệu audio hoặc tín hiệu AV (audio và video) từ tất cả các nguồn phát được kết nối, sau đó cho phép người nghe lựa chọn tín hiệu nào sẽ được gửi đến hệ thống âm thanh đa kênh cũng như màn hình. Một nguồn phát cơ bản sẽ có hai cổng đầu vào audio analog, ba cổng đầu vào audio digital cùng một loạt cổng đầu vào AV (dưới dạng cổng composite hoặc cổng HDMI). Ngoài các cổng đầu ra chính cho TV và hệ thống âm thanh, các bộ xử lý cũng có thêm cổng record-out để kết nối với máy thu âm.

Khi lựa chọn bộ xử lý, hãy đảm bảo số lượng cổng đầu vào sẽ bằng hoặc nhiều hơn số lượng thiết bị nguồn phát trong hệ thống. Vì hệ thống rạp hát tại gia có thể nâng cấp, mở rộng trong tương lai nên hãy tìm một bộ xử lý có thừa tối thiểu một cổng đầu vào.

Các bộ xử lý nói chung đều có một loạt cổng đầu vào hỗ trợ cho cả âm thanh digital cũng như analog. Các cổng đầu vào digital sẽ nhận tín hiệu âm thanh từ các thiết bị như đầu Blu-ray, DVR, đầu đĩa hoặc music server. Tín hiệu của các kết nối digital sẽ bao gồm Dolby Digital, DTS, Dolby Surround, và PCM 2 kênh. Ngày nay, hầu như bộ xử lý nào cũng sẽ có thêm cổng HDMI để nhận tín hiệu hình ảnh và âm thanh độ phân giải cao, thay thế cho nhiều kết nối audio / video của thế hệ trước. Ưu điểm của HDMI chính là chất lượng và sự tiện lợi, khi mà cả hình ảnh và âm thanh đa kênh chất lượng cao đều được truyền tải chỉ thông qua một sợi dây cáp duy nhất. Hầu hết bộ xử lý hiện nay có tối thiểu bốn cổng HDMI đầu vào và một hoặc hai cổng HDMI đầu ra cho màn hình. Những bộ xử lý cao cấp hơn có thể xử lý tín hiệu video 4K UHD bên cạnh tín hiệu HD thông thường ngay trên chính cổng HDMI.

CLASSE SSP 800 AR

Lưu ý rằng các cổng coaxial, Toslink sẽ không xử lý được các định dạng âm thanh đa kênh thế hệ mới như Dolby Digital Plus, Dolby TrueHD, DTS HD, DTS HD Master Audio. Các định dạng này chỉ có thể chuyển qua cổng HDMI. Trên thực tế, các cổng component, composite và S-Video đã lỗi thời vì sự xuất hiện của HDMI, bởi hiện tại tất cả TV, đầu đĩa Blu-ray, AV receiver, bộ xử lý đa kênh và hộp tín hiệu set-top box đều được trang bị loại kết nối này.

Nếu như AV receiver thông thường chỉ được trang bị cổng RCA cho cả đầu vào cũng như đầu ra thì các bộ xử lý cao cấp nhiều khi có thêm cả cổng XLR. Một dây RCA thông thường sẽ chỉ chuyển tín hiệu trên một dây dẫn và có thêm một dây tiếp địa, trong khi dây XLR (còn gọi là dây balanced) sẽ chuyển tín hiệu trên hai dâu dẫn và có thêm dây tiếp địa. Các bộ xử lý có cổng đầu vào XLR thường sẽ hỗ trợ cả kết nối balanced lẫn unbalanced để tương thích với nhiều loại power-amp và thiết bị nguồn phát. Để có một hệ thống thuần kết nối balanced, đầu ra của nguồn phát và đầu vào của power-amp sẽ phải có cổng XLR. Nhìn chung, đây là một kết nối thường chỉ xuất hiện trên những thiết bị cao cấp, và do tính chất loại bỏ nhiễu xâm nhập từ bên ngoài, người dùng nên tận dụng loại kết nối này nếu có điều kiện.

(Hết kỳ 1)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

Hướng dẫn lựa chọn bộ xử lý đa kênh (phần 2)

Hướng dẫn lựa chọn bộ xử lý đa kênh (phần 3)

Hướng dẫn lựa chọn bộ xử lý đa kênh (phần 4)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Master Horn – Kiệt tác từ Viva Audio

Nguyễn Hào