Huyền thoại audio: Acoustic Research (Phần 1)

Edgar Villchur và Acoustic Research là huyền thoại trong giới audio của nước Mỹ. Thiết kế của phần lớn loa ngày nay đều chịu ảnh hưởng rất nhiều từ những cặp loa đầu tiên của Acoustic Research, đủ để thấy thương hiệu này vượt trước thời đại như thế nào.

Trong giai đoạn bùng nổ kinh tế, thời kỳ hậu thế chiến thứ hai, ở nước Mỹ các hệ thống nghe nhạc high fidelity (hi-fi) ngày càng trở nên phổ biến hơn. Tỷ lệ các gia đình trung lưu sở hữu một hệ thống như vậy tăng lên rất nhanh chóng. Ở thời đại đó, các hệ thống âm thanh đều được thiết kế dạng monophonic – chỉ có một kênh duy nhất và cũng chỉ có một chiếc loa duy nhất. Bản thân thiết kế khi ấy cũng không giống như bây giờ, rất to lớn, đôi khi có thể ngang bằng một chiếc tủ lạnh.

Loa Acoustic Research 3

Thế rồi, một sự thay đổi đã bắt đầu diễn ra. Năm 1954, Edgar Villchur cùng với người đồng sự Henry Kloss đã hoàn thành một thứ rất quan trọng – một phát minh có thể thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp chế tạo loa về sau, đó là hệ treo âm học. Với phát minh này, giờ đây âm bass sâu, chắc, không bị méo tiếng có thể tạo ra từ một thùng loa có thể tích 56 lít – một chiếc loa bookshelf đúng nghĩa. So với hầu hết các hệ thống loa của thập niên 50, chiếc loa AR-1 của Edgar Villchur rất nhỏ, kích thước chỉ bằng 1/4. Không chỉ mang kích thước nhỏ hơn, AR-1 cũng sở hữu chất lượng âm bass cực kỳ tuyệt hảo, với khả năng mở rộng, kiểm soát và không bị méo tiếng vượt trội so với những mẫu loa khác. Do đó, chiếc loa ấy có thể xem như là một sản phẩm đi trước thời đại.

Với thành công này, Acoustic Research – đơn vị sản xuất cặp loa AR-1 nhanh chóng cho ra mắt những mẫu loa tiếp theo với kích thước nhỏ hơn và giá thấp hơn. Chẳng mấy chốc, các công ty khác cũng học tập theo họ. Như vậy, những chiếc loa bookshelf với chất âm tốt, đi theo cặp có thể xuất hiện ở bất cứ phòng nghe nào. Nhìn chung, nếu như chiếc AR-1 của Villchur không xuất hiện đúng vào thời điểm các nguồn phát stereo chuẩn bị xuất hiện, thị trường có thể đã phát triển rất khác so với những gì mà chúng ta biết.

Loa Acoustic Research 3a

Cho đến năm 1958, khi hệ thống stereo hai kênh ra đời, khách hàng phải đối mặt với một vấn đề mới, đó là tìm chỗ trong nhà để có thể đặt được hai chiếc loa. Kích thước cùng khả năng trình diễn vượt trội đã giúp những cặp loa của Acoustic Research khác biệt hẳn. Thời kỳ vàng của họ cũng chính thức bắt đầu từ đây.

1958 cũng là năm mà cặp loa AR-3 bắt đầu xuất hiện. Cặp loa này sử dụng driver woofer 30.48cm bên trong một thùng loa với kích thước ngang bằng với chiếc AR-1. Tuy nhiên, chiếc loa mới này đã có rất nhiều thay đổi. Lần đầu tiên trong lịch sử, Villchur đã sử dụng những màng loa dạng vòm đầu tiên, với một driver midrange màng vòm 5cm và một driver tweeter màng vòm với đường kính rất nhỏ – 1cm. Những driver mới này đem đến sự chính xác và độ mượt mà đáng kinh ngạc, cũng như đáp tuyến tần số cực kỳ phẳng. Vì thế AR-3 giữ nguyên vị trí là mẫu loa hàng đầu của Acoustic Research trong suốt năm 1958 và kéo dài đến tận cuối năm 1967, khi Acoustic Research giới thiệu mẫu loa AR-3a. AR-3 nhận được rất nhiều lời đánh giá tích cực, và ở thời điểm khi mới ra mắt, cặp loa này đã được chấp nhận rộng rãi bởi giới chơi audio là cặp loa tốt nhất trên thị trường lúc bấy giờ.

Loa Acoustic Research 3a dep

So với AR-3, mẫu loa AR-3a sở hữu một vài cải tiến mới rất đáng chú ý. Trước hết, driver tweeter và midrange của loa đã được thiết kế lại, nhỏ hơn tweeter và midrange của AR-3. Điều đó khiến mẫu loa mới có công suất an toàn cao hơn hẳn và sở hữu góc tỏa âm còn rộng hơn cả mẫu AR-3 vốn dĩ đã rất hoàn hảo. Tần số cắt từ woofer lên midrange của AR-3 là 1000Hz giảm xuống còn 500Hz ở AR-3a. Tương tự như vậy, tần số cắt từ midrange lên tweeter của cặp loa gốc là 7500Hz trong khi ở cặp loa mới là 5000Hz. So với tiêu chuẩn hiện đại, những con số này được xem như cao bất thường vì loa bookshelf ngày nay sở hữu tần số cắt chỉ ở quanh phạm vi 2000Hz, thế nhưng điểm đó, những con số này vẫn được chấp nhận là rất thấp. Điểm ngọt của loa rất rộng, thậm chí tỏa rộng ra khắp các dải tần số mà loa có thể xử lý được, hay nói cách khác, AR-3a là một cặp loa không có điểm ngọt đúng nghĩa. Người nghe vẫn có thể tận hưởng âm thanh tốt từ cặp loa này cho dù ngồi ở bất cứ vị trí nào.

AR-3a nhận được những lời khen ngợi, đánh giá hoàn hảo, là người kế thừa xuất sắc từ AR-3. Thực tế, cặp loa này cũng là cặp loa nổi tiếng nhất của Acoustic Research và là cặp loa làm nên thời kỳ vàng của hãng, giai đoạn từ 1954 đến 1974.

(Hết phần 1)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành thương hiệu Audio Research

Nguyễn Hào