Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 2)

Bên cạnh những nghiên cứu cho quân đội, Arthur Janszen còn có một niềm đam mê mãnh liệt dành cho âm thanh. Thập niên 50 là giai đoạn các phát minh của ông được đưa vào ứng dụng.

Với việc quân đội ngừng tập trung nghiên cứu loa tĩnh điện, Arthur Janszen quyết định tự tìm hiểu thêm để nâng cấp cho nó trong thời gian rảnh rỗi, tại một phòng thí nghiệm nhỏ đặt ở căn hộ của mình. Tất cả đều thuần túy bắt nguồn từ niềm đam mê với âm thanh và sự tò mò trước độ phức tạp nhưng không kém phần tuyệt vời của loa tĩnh điện, ít nhất về mặt vật lý. Những cuốn sổ tay của ông lưu lại rất nhiều những dòng ghi chép các ý kiến hay bất chợt nảy ra, những phỏng đoán, minh chứng, các kết quả thí nghiệm và kết luận, những dấu hiệu của một tư duy có tổ chức tốt và một tình yêu khoa học nhiệt thành.

Janszen 1957

Bất cứ ai đã dấn thân vào công việc DIY cũng đều từng trải qua cảm giác thỏa mãn, sung sướng khi những âm thanh tuyệt diệu cất lên từ cặp loa mà họ vừa đóng. Đối với một nhà tiên phong, cha đẻ của một công nghệ loa mới, cảm giác ấy chắc chắn còn tuyệt vời hơn, nhất là khi chất âm ấy thật sự tốt hơn bất cứ âm thanh nào từ những cặp loa trước đó.

Cuối cùng, Arthur nhận ra rằng đã đến lúc có thể đưa công nghệ này từ lý thuyết thành hiện thực, nhất là trong lĩnh vực loa hi-fi. Ông bắt đầu đăng ký bản quyền và phát triển ra nguyên mẫu có thể sản xuất được. Quá trình hoàn thiện này đã giúp cho công nghệ cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị cho đến nay. Janszen gợi ý cho Havard rằng đây có khả năng sẽ trở thành một công trình độc quyền của họ nếu họ thực hiện. Tuy nhiên điều đó đã không xảy ra.

Năm 1954, khi thời cơ đã đủ chín và bản thân Arthur Janszen nhận ra rằng có thể đưa loa tĩnh điện của mình vào kinh doanh, thậm chí bán được rất tốt, ông chính thức nghỉ việc ở Đại học Havard. Một năm sau, Janszen Laboratory, Inc. chính thức được thành lập ở North Cambridge, Massachusetts. Trong cuộc họp thường niên lần thứ 6 của Hiệp hội Kỹ thuật Âm thanh được tổ chức tại New York, tháng Mười năm 1954, Janszen chính thức công bố một tài liệu nghiên cứu mới có tên Sự phát triển của loa tĩnh điện. Công trình này về sau được đăng trên tạp chí số tháng Tư năm 1955 của Hiệp hội.

Nối tiếp sau đó, Janszen tiếp tục phát triển một loạt sản phẩm huyền thoại, trong đó có lẽ nổi tiếng nhất là module tweeter 1-30, vốn thường được dùng để phối ghép chung với woofer tốt nhất lúc bấy giờ, đó là driver woofer của loa Acoustic Research AR-1. Module tweeter 1-30 có tên như vậy bởi diện tích tỏa âm của nó là 130 inch vuông cả về hai phía. Năm 1959, Arthur Jenszn chấp nhận cấp phép cho Neshaminy Electronic Corp., và trong nhiều năm liền, họ đã sản xuất hàng loạt các module tweeter này. Về sau, Janszen bán lại quyền sản xuất và sử dụng tweeter cho Neshaminy Electronic Corp. để họ có thể dùng nó cho các mẫu loa của chính mình, và chính bản thân Janszen cũng giúp họ hoàn thiện những mẫu loa đó.

loa ar 1w

Các module tweeter Janszen 1-30 được đặt trên nóc loa AR-1w, xuất hiện lần đầu vào năm 1956. Đây là mẫu loa high-end đầu tiên trên toàn thế giới và mở đầu cho tiêu chuẩn hi-fi ít nhất 15 năm sau đó.

Arthur Janszen cũng là người đầu tiên phát triển mẫu loa tĩnh điện toàn dải đầu tiên trên thế giới, với sự giúp đỡ của William I. Barton, người đảm nhiệm vai trò hoàn thiện thiết kế cho ý tưởng của ông. Cả hai gặp nhau lần đầu tại Đại học Havard và trở nên rất ăn ý với nhau, về sau họ còn trở thành bạn thân, giống như Peter Jensen và Edwin Pridham – những người phát minh ra loa điện động trước đó gần nửa thế kỷ. Trong vài năm, Arthur Janszen và William I. Barton đã cùng tạo ra vài nguyên mẫu và đưa vào thử nghiệm năm 1957, sau đó tinh chỉnh lại thiết kế cũ. Những nguyên mẫu này được đánh giá rất cao và Janszen Labs bắt đầu xuất xưởng những mẫu loa đầu tiên vào năm 1959. Chính thời điểm này, KLH bắt đầu chú ý đến Janszen.

loa klh

Một chút về thương hiệu KLH: Đây từng là một trong những thương hiệu loa nổi tiếng nhất nước Mỹ, do Henry Kloss, Malcolm S. Low, và Josef Anton Hofmann thành lập vào năm 1957 ở Massachusetts. Ở thời điểm lớn mạnh nhất, KLH từng là thương hiệu loa lớn nhất thế giới với tổng cộng hơn 500 người, năng suất mỗi năm 30 nghìn cặp loa được phân phối trên toàn thế giới. Một trong những mẫu loa nổi tiếng nhất của KLH là cặp loa tĩnh điện Model 9, và Arthur Janszen có công rất cho sự ra đời của cặp loa này.

(Hết kỳ 2)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 1)

Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 3)

Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 4)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Lịch sử Munich High End Show

Nguyễn Hào