Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 3)

KLH là bước ngoặt tiếp theo trong sự nghiệp của Arthur Janszen. Không sai khi nói rằng chính ông là một trong những người làm nên huyền thoại Model 9 của họ.

Trong năm 1959, KLH đã chính thức thâu tóm Janszen Labs về tay mình ngay khi chỉ mới xuất hiện trên thị trường được hai năm. Toàn bộ tài sản của Janszen Labs được chuyển giao lại cho KLH Research Corp. Bản thân Arthur Janszen cũng được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch của công ty. Trong thời gian này, thành tựu lớn nhất của KLH chính là Model 9. Đây được xem như là mẫu loa đánh dấu kỳ thịnh vượng của loa tĩnh điện toàn dãi. Dưới bàn tay thiết kế của các kỹ sư thuộc KLH, Model 9 sỡ hữu những phẩm chất ưu việt: âm trung rõ ràng, trong vắt, tốc độ phân giải cao, méo tiếng rất thấp, âm bass dưới tần số 40Hz trầm hùng.

Loa KLH Model 9 tapchihifi

Mẫu loa cao 1.8m này chỉ gặp vấn đề nhỏ với tiếng treble. Tuy nhiên, khi sắp đặt trong cuộc so tài giữa các loa, khó có đối thủ nào cạnh tranh được với Model 9 ở tốc độ, sức mạnh, công suất, nhất là khả năng tái tạo âm thanh của những bản giao hưởng. Vì thế, Model 9 là nguồn cảm hứng, kiểu mẫu cho hầu hết mẫu loa phẳng từ trước đến nay.

Trong các tài liệu công khai của mình, khi nhắc đến quá trình phát triển và sản xuất Model 9, KLH thường không quên nhắc đến việc đây là một cặp loa đòi hỏi nỗ lực và chi phí cực kỳ lớn, khi mà với chi phí sản xuất thông thường gần như không thể tạo ra được mẫu loa có chất âm chính xác nhất ở thời điểm lúc bấy giờ. Quá trình sản xuất cũng đòi hỏi thời gian và tay nghề cao hơn bình thường rất nhiều. Khi tháo dỡ cặp loa, chúng ta có thể thấy được các chi tiết lắp ráp khá phức tạp nhưng không kém phần thú vị.

Để gây bất ngờ cho những người đến thăm, một cặp loa như vậy đã được lắp lên cửa phòng thí nghiệm của KLH. Bất cứ ai khi đến đây cũng phải ngạc nhiên bởi họ không thể tìm thấy được cặp loa nào trong phòng. Thậm chí, có những người còn phải ngạc nhiên bởi hóa ra những gì họ vừa nghe thấy là tiếng phát ra từ loa chứ không phải tiếng của một người nghệ sĩ đang ẩn núp ở đâu đó và chơi nhạc trực tiếp.

Arthur Janszen cũng tham gia vào một số dự án khác của KLH, nổi bật nhất trong đó là driver và hệ thống EQ cho Model 8, mẫu radio FM hi-fi để bàn đầu tiên trên thế giới. Thiết kế cùng hệ thống của nó cho đến nay vẫn được tìm thấy ở mẫu loa Model 1 của thương hiệu Tivoli cũng do Henry Kloss sáng lập.

Sau khi nghỉ việc ở KLH, có một khoảng thời gian dài Arthur Janszen tham gia vào nhiều hoạt động khác không thuộc lĩnh vực âm thanh, trong đó có phát triển nông nghiệp ở Mexico thông qua thỏa thuận giữa Cơ quan Phát triển Quốc tế của Hoa Kỳ và Bộ Ngoại giao Mexico. Một thời gian sau, ông lại quay lại lĩnh vực âm thanh, nhưng công việc ở Cơ quan Phát triển Quốc tế vẫn được duy trì khoảng hơn chục năm sau đó.

Năm 1960, một nhóm đầu tư do Koss Electronics, Inc. dẫn đầu đã tìm đến Arthur Janszen với một đề nghị rất hấp dẫn, đó là tham vào một dự án loa tĩnh điện toàn dải dải khác. Trong dự án này, họ cũng đồng thời thiết kết luôn một chiếc ampli bán dẫn dành cho hệ thống loa này. Về sau, Arthur Janszen đã gia nhập công ty Acoustic Technology Laboratory, Inc., hay còn được biết đến với tên Acoustech và dự án trên còn được biết đến với tên Acoustech X (Acoustech 10).

Sở dĩ hệ thống này được đặt tên là “The Ten” bởi nó được xem như là phiên bản kế nhiệm cho mẫu loa KLH Model 9. Tên của sản phẩm sử dụng số La Mã X để tránh nhầm lẫn với KLH Model 10, một mẫu loa điện động khác của KLH hoàn toàn không có liên quan. Một lần nữa, Barton lại là người thiết kế hoàn thiện cho bộ loa. Sự nâng cấp lớn nhất ở mẫu loa Acoustech X là sở hữu kích thước bề mặt rộng hơn và thể tích lớn hơn, từ đó có thể tái tạo được các dải trầm sâu hơn.

Mẫu loa này được đánh bi-amp cùng với chiếc ampli bán dẫn class A/B đầu tiên trong lịch sử. Ấn tượng đem lại rất tốt bởi nó đem lại một chất âm tự nhiên, nhất quán, có độ méo tiếng thấp và không yêu cầu phải chú trọng quá nhiều vào việc bảo hành. Bất cứ ai vẫn còn giữ được hệ thống này cho đến tận ngày nay chắc chắn sẽ muốn thay thế ampli với các model khác hiện đại hơn, hoặc đấu thêm ampli vào để đem lại công suất lớn hơn, thế nhưng không có bất cứ lời phàn nàn nào dành cho những chiếc loa, đủ để thấy độ bền và độ tin cậy của chúng như thế nào.

(Hết kỳ 3)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 1)

Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 2)

Huyền thoại audio: Arthur Janszen (phần 4)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Sự trở lại của băng cối

Nguyễn Hào