Huyền thoại audio: Deane Jensen (phần 2)

Op-amp 990 của Deane Jensen rất nhanh chóng được nhiều người biết đến, từ đó nhiều hãng đã dựa vào mẫu op-amp này để làm nên những sản phẩm mới với chất lượng rất cao. Thế nhưng đó không phải là điều duy nhất giúp Jensen nổi tiếng.

Không chỉ ở trong lĩnh vực audio, Deane Jensen cũng đồng thời là người đi tiên phong trong lĩnh vực thiết kế sử dụng máy tính hỗ trợ. Trong quá trình thiết kế biến áp, ông nhận ra rằng công việc của mình cần những công cụ mạnh mẽ, có khả năng phân tích và tối ưu hóa mạch một cách nhanh chóng. Vì vậy, ông đã tự mình viết phần mềm phân tích mạch để chạy trên máy tính có thể lập trình được của Hewlett-Packard (tiền thân của máy vi tính ngày nay)

Phiên bản cuối cùng của phần mềm phân tích mạch này có tên là COMTRAN, cho phép ông tính toán, dựng mẫu và tinh chỉnh các thiết kế của biến áp một cách chính xác. Hay nói cách khác, nó cho phép ông tối ưu hóa các thiết kế để ứng dụng chúng vào các thiết bị ngoài đời thực. Hewlett-Packard bị ấn tượng với COMTRAN đến mức nó đã trở thành phần mềm của bên thứ ba đầu tiên mà HP chấp nhận phân phối. Hàng trăm kỹ sư thiết kế đã sử dụng nó, không chỉ để tối ưu hóa biến áp mà cả mạch lọc và mạch khuếch đại nữa.

may tinh hp 9845a

Máy tính HP9845A dùng để viết phần mềm COMTRAN

Với sự trợ của phần mềm COMTRAN, Deane đã thiết kế lại các biến áp của mình để sở hữu khả năng đáp ứng của bộ lọc thông thấp Bessel, một thứ trên lý thuyết gần như không xuất hiện méo pha, âm vang ngắn (ringing), nhiễu overshoot… Trình độ chuyên môn của Jensen đã tới mức độ hiếm có công ty cạnh tranh nào có thể có được. Ở thời điểm ấy, phần lớn mọi người vẫn chỉ coi biến áp audio là một thứ gì đó rất bình thường, không khác các biến áp phổ thông là mấy.

Năm 1974, Deane chính thức thành lập công ty Biến áp Jensen (Jensen Transformers) – những model đầu tiên nếu được mang tên Jensen thì là những model custom, được phát triển trực tiếp dựa trên yêu cầu của khách hàng. Theo sau đó là loạt biến áp audio JE, và những biến áp này cũng nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn đo đạc của cả ngành công nghiệp.

ban chep tay cua deaner

Bản chép tay của Deane về thông số và kết quả đo của biến áp JE-DB-D. Những bản viết tay thế này chính là khởi đầu cho bảng thông tin dữ liệu chính thức của Jensen sau này.

Cụ thể, hình ảnh trên là ghi chú lại về mẫu biến áp direct box gốc của công ty Jensen, mẫu JE-DB-D, được Deane phát triển sau cuộc gặp với kỹ sư John “Jack” Crymes trong thời gian làm việc với Wally Heider. Jack cũng là người tiên phong trong việc thu âm di động. Ông từng thiết kế và cho ra mắt mẫu xe thu âm lưu động đầu tiên trên thế giới vào năm 1974

Jack đã bàn bạc với Deane, không chỉ về việc cần phải chuyển đổi tín hiệu đàn guitar xuống bằng với mức tín hiệu của mic, mà còn phải cách li ampli guitar hoàn toàn khỏi bàn mix thu âm. Điều này đã khiến Deane nảy ra ý tưởng tạo lồng Faraday kép, với thiết kế này cuộn dây sơ cấp và các cuộn dây thứ cấp sẽ có lớp foil đồng Faraday bọc trong. Một cải tiến khác cần được nhắc đến là các bài kiểm tra đặc biệt để đánh giá nên sử dụng vật liệu lõi nào. Cho đến nay chúng vẫn là bí mật kinh doanh của công ty Jensen.

Cho đến tận năm 1979, trước khi bắt đầu thuê trợ lý văn phòng Bruce Black cùng hai chuyên gia phần mềm là Rob Robinett và Jerry Jensen để tiếp tục dự án COMTRAN, công ty Biến áp Jensen vẫn chỉ là doanh nghiệp một người. Sang đến năm 1980, nhu cầu cho biến áp của Deane bắt đầu lớn đến mức họ cần phải chuyển sang văn phòng lớn hơn ở đường Burbank, Bắc Hollywood. Nhân sự lúc này ngoài những người kể trên còn có một kế toán sổ sách và một quản lý nhà máy tên là Dave Hill. Cho đến ngày nay, Dave Hill vẫn tiếp tục quản lý mọi hoạt động của công ty.

Deane còn nổi tiếng với phong cách trả lời các câu hỏi ứng dụng đơn giản với những luận cứ rất chi tiết, đôi khi có thể kéo dài cả tiếng đồng hồ. Danh mục sản phẩm nổi tiếng của Jensen (bản đóng trong bìa còng), hiện là một món đồ sưu tầm, chứa các bảng dữ liệu thống kê đầy đủ về mặt kỹ thuật nhất trong ngành. Nhiều bài viết và bài giảng của Deane về đáp ứng pha tần số cao và hiệu ứng âm thanh của nó đã giúp nhiều kỹ sư cải thiện sản phẩm của họ. Là cây bút góp mặt thường xuyên cho tạp chí AES, ông còn nổi tiếng với những phương pháp cải thiện độ trung thực của âm thanh trong các ngành công nghiệp thu âm và phát thanh.

Đến năm 1988, hàng chục ngàn máy biến áp Jensen đã được sử dụng. Ấn tượng với hiệu suất của chúng, nhiều người cũng đã dùng chúng trong các lĩnh vực khác như cảm biến địa chấn, thiết bị thí nghiệm, thiết bị kiểm tra (bao gồm hệ thống Audio Precision System 1) và thậm chí cả tàu con thoi.

Hết kỳ 2

Huyền thoại audio: Deane Jensen (phần 1)
Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành thương hiệu Audio Research

Nguyễn Hào