Kích thước thùng loa và chất lượng âm thanh | TapchiHiFi.com

Kích thước thùng loa và chất lượng âm thanh

Monday 20/05/2019 3:02 pm GMT +7

Xem thêm:

Liệu rằng giữa kích thước thùng loa và chất lượng âm thanh có mối liên hệ nào với nhau?Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong chuyên mục Hỏi Đáp ngày hôm nay.

Câu hỏi: Kích cỡ của thùng loa liệu có ảnh hưởng đến chất lượng của âm thanh? Tôi thường thấy rằng những cặp loa lớn hơn sẽ có chất âm hay hơn, nhưng tôi vẫn không hiểu vì sao lại như vậy.

Trả lời: Nếu trả lời một cách ngắn gọn, thì thực tế là không hẳn như vậy. Kích thước thùng loa quả thực có phần nào ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh. Tuy nhiên, kích thước đó cũng còn phải đi với rất nhiều yếu tố khác như loại thùng loa, đặc tính của driver, vật liệu làm thùng loa, hình dáng thùng loa, trình độ tay nghề chế tác… Nhà sản xuất loa phải bỏ ra hàng nghìn giờ đồng hồ để có thể tính toán hiệu quả của các thay đổi trong quá trình làm thùng loa, từ đó đảm bảo được đáp tuyến tần số cực kỳ phẳng trên một quãng dải âm rộng nhất có thể.

thung loa

Nếu như nhìn vào số lượng khổng lồ các thiết kế cũng như hình dáng của thùng loa, có thể thấy không một thùng loa nào được coi là tối ưu nhất, có khả năng đem lại chất âm hay nhất. Chúng ta sẽ nhìn vào một ví dụ quen thuộc, đó là cặp loa Nautilus của Bowers & Wilkins.
Loa “ốc” Nautilus là một trong những biểu tượng đáng nhớ của Bowers & Wilins, với một ngoài hình không mấy liên quan đến loa cho lắm. Thùng loa được cấu thành từ rất nhiều các ống vuốt thon, từ đó mới làm nên cái tên của loa cũng như chất âm ấn tượng khó quên. Sở dĩ thiết kế của loa đặc biệt như vậy là vì B&W muốn giải quyết một hiện tượng mà các thùng loa truyền thống thường hay gặp, đó là hiện tượng sóng đứng từ các bề mặt song song với nhau.
Nếu như trong trường hợp tất cả các yếu tố khác đều như nhau, những cặp loa có kích thước chiều cao, chiều dài, chiều rộng lớn hơn sẽ tăng cường được cho những đặc tính nhất định của dải âm trầm. Ở đây, cơ chế của driver vố như sau: khi màng loa di chuyển về phía trước để đẩy khối không khí về phía người nghe, tạo ra âm thanh nghe được thì nó cũng sẽ phải di chuyển về phía sau một khoảng như vậy để có thể về vị trí cân bằng. Tuy nhiên việc lùi ra sau này cũng sẽ tạo ra sóng âm, chỉ khác ở chỗ sóng âm này lệch pha 180 độ. Nếu như sóng âm này thoát ra khỏi thùng loa và xuất hiện trong phòng nghe, nó sẽ gây ra hiện tượng méo tiếng và triệt pha.

thung loa dep

Đây chính là nguyên nhân chủ yếu gây ra các vấn đề của dải trầm, đặc biệt là hiện tượng mất tiếng, mờ tiếng, thiếu đi độ chi tiết. Để loại bỏ hiện tượng này, các sóng âm ngược pha không được thoát ra phòng nghe, hay nói cách khác, phải bị giữ lại bên trong thùng loa.

Thế nhưng không phải lúc nào thùng loa cũng có những đặc tính giống nhau.

thung loa tot

Nếu như cứ to hơn là tốt hơn, vậy chúng ta làm sao giải thích được trường hợp của những cặp loa bookshelf cỡ nhỏ như Raidho C1.1 hay Magico Q1, khi mà chiều cao của chúng chưa bao giờ vượt quá 40cm.
Hiển nhiên, chúng ta không thể bàn về vấn đề kích thước trong những trường hợp như thế này. Bởi lẽ, thay vì tập trung vào vấn đề kích thước thùng loa cần phải như thế nào để có dải trầm tốt, những công ty này đã tạo ra những thùng loa không thêm bớt gì vào sóng âm được tạo ra. Nghe thì đơn giản, nhưng thực tế phức tạp hơn vậy nhiều.
Chúng ta cũng có thể nhìn vấn đề theo một cách khác. Chẳng hạn, nếu như thùng loa là yếu tố bắt buộc để có được một chất âm cao cấp, thế chẳng phải những cặp loa với thiết kế không thùng loa sẽ chẳng bao giờ hay bằng sao?
Chắc chắn không phải như vậy, bởi nếu thế thì những thương hiệu như Quad, Martin Lorgan hay Magnapen hẳn đã phải biến mất khỏi thị trường từ lâu lắm rồi. Với việc loại bỏ đi thùng loa, họ cũng loại bỏ được những vấn đề liên quan đến thùng loa, đồng thời cũng cắt giảm được một lượng chi phí nghiên cứu và phát triển khá lớn để hoàn thiện thiết kế thùng loa.

thung loa chat

Thay vì làm ra loa điện động (electrodynamic) như ta vẫn thường thấy, các thương hiệu kể trên sản xuất ra thứ gọi là loa tĩnh điện (electrostatic). Cơ chế của những loại loa này thực ra không quá phức tạp: Trước hết, những màng loa rất mỏng (chỉ khoảng 12 micron) được tích điện và phủ căng giữa hai tấm kim loại được gọi là stator, có kích thước lớn, trên bề mặt có nhiều lỗ nhỏ. Sau đó, điện áp từ ampli được đưa vào các stator này để làm di chuyển màng loa. Sự chuyển động màng loa này cũng sẽ làm di chuyển khối khí ở phía trước, từ đó tạo thành âm thanh. Vì các loa tĩnh điện có kích thước rất lớn, bản thân loa cũng đã là rào cản vật lý để ngăn cản sóng âm của các dải trầm lệch pha. Loa tĩnh điện cũng có những vấn đề của riêng nó, nhưng vấn đề liên quan đến thùng loa thì chẳng bao giờ xuất hiện, vì chúng vốn làm gì có thùng loa.
Như vậy, có thể thấy dù cho thùng loa có tác động nhất định đến chất lượng của âm thanh, thùng loa lớn hơn chưa hẳn đã tốt hơn vì một số loa còn chẳng có thùng loa. Không phải loa cứ lớn hơn là sẽ hay, chúng hay hơn vì bản chất vốn đã như vậy rồi.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Cặp đôi tích hợp Audio Hungary Qualiton A50i và A20i

Bách Diệp

Từ khóa:

Phụ kiện