Lịch sử cây đũa của nhạc trưởng

Lịch sử cây đũa của nhạc trưởng

Thursday 07/03/2019 5:19 pm GMT +7

Xem thêm:

Đũa nhạc trưởng có thể nói là vật bất ly thân của bất cứ nhạc trưởng nào khi điều khiển dàn nhạc. Vậy nhưng đũa nhạc trưởng có từ bao giờ và vai trò thực sự của nó là gì?

Đũa nhạc trưởng (baton) là một cây gậy ngắn hoặc bất cứ thứ gì có hình dạng tương tự như vậy. Tuy nhiên, trong tay một nhạc trưởng tài hoa, nó lại biến thành một vật có nhiều ý nghĩa, chuyển động của nó trở thành dấu hiệu để nhạc công tuân theo, đồng thời truyền tải ý tưởng âm nhạc của người nhạc trưởng. Thông qua đũa nhạc trưởng và ngôn ngữ hình thể, người nhạc trưởng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nên phong cách âm nhạc của cả dàn nhạc.

Cay dua cua nhac truong

Cách để nhạc trưởng giao tiếp với nhạc công là thông qua cử chỉ (dĩ nhiên việc điều khiển bằng lời nói là điều bất khả thi rồi, nhất là trong lúc đang biểu diễn). Lâu dần, nhiều nhạc trưởng sử dụng một cây gậy hoặc những thứ tương tự như vậy để điều khiển cử chỉ của mình.
Rất lây về trước, nhạc trưởng sử dụng vĩ của violin hoặc cuộn tròn tờ giấy để điều khiển dàn nhạc, và điều này cũng rất hiển nhiên bởi thời đó bộ dây hoặc keyboard sẽ đóng vai trò dẫn dắt cho cả dàn nhạc. Những bằng chứng đầu tiên cho thấy cây gậy của trưởng đã xuất hiện từ năm 709 Trước Công nguyên ở Hy Lạp cổ đạo, lúc đó nhạc trưởng “cầm một cây gậy màu vàng và bắt đầu vẩy”.
Hành trình để cây đũa nhạc trưởng vẫn còn phải khá dài mới bắt đầu được như ngày nay, đến thế kỷ 19 thì chiếc đũa nhạc trưởng hiện đại bắt đầu thành hình. Người ta miêu tả về một cây đũa nhạc trưởng thời đó như sau: “một cây đũa tuyệt đẹp được làm từ gỗ phong, trên có nạm vàng và được gắn những viên kim cương đắt tiền.” Những cây đũa như thế ngày nay chủ yếu chỉ để trưng bày chứ không phải để sử dụng, và chúng được chế tác khá đa dạng, từ đũa làm bằng ngà voi, được chạm trổ tinh xảo cho đến nạm đá quý ở trên thân…

Cay dua cua nhac truong dep

Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 18, nhạc trưởng thường dùng một cây gậy gỗ dài khoảng 1m8 để gõ nhịp thật mạnh xuống sàn nhà. Việc này tưởng đơn giản và tạo ra cảm giác uy lực nhưng thực ra lại tiềm ẩn khá nhiều nguy cơ. Năm 1687, một nhạc sĩ tài hoa của cung đình Pháp là Jean-Baptiste Lully trong lúc điều khiển dàn nhạc đã vô tình gõ đúng vào chân mình. Vết thương bị nhiễm trùng và giết chết ông ta chỉ vài tháng sau đó.
Mặc dù sử dụng tay không để điều khiển dàn nhạc là một lựa chọn khả thi (còn chưa kể an toàn hơn rất nhiều) miễn là người ta có thể hiểu nhau một cách rõ ràng, việc sử dụng đũa để chỉ huy dàn nhạc vẫn được xem như một cách thuận tiện để mở rộng và tăng cường các chuyển động vật lý. Điều này cũng giống như cách người hâm mộ thể thao có thể vẫy cờ để thể hiện sự ủng hộ của họ. Nếu như người hâm mộ có thể chỉnh sửa thiết kế của cờ thì nhạc trưởng cũng có thể thay đổi cho đũa của mình để phù hợp với bản thân hơn.
Kể từ thế kỷ 19 cho đến nay, khi những cây đũa ngắn trở nên phổ biến hơn, đũa nhạc trưởng cũng đã trải qua khá nhiều thay đổi, khác nhau chủ yếu ở độ thẩm mỹ, vật liệu, chiều dài cùng cách cầm nắm.

Cay dua cua nhac truong tot

Những chiếc đũa nhạc trưởng đầu tiên được thiết kế thanh mảnh, có chóp hình nón và được làm từ gỗ với phần chạm khắc khá đơn giản để làm tay cầm. Bây giờ đũa nhạc trưởng vẫn vẫn cứ thon gọn, không khác gì so với trước đây, nhưng giờ chúng không chỉ được làm từ gỗ mà còn từ những vật liệu khác như than chì, kim loại, các loại vật liệu tổng hợp như sợi carbon và sợi thủy tinh.
Chiều dài của đũa nhạc trưởng thường dao động từ 250 đến 610 mm và tay cầm của chúng được thiết kế để người dùng có thể cầm một cách thoải mái nhất, với các điểm cân bằng được thiết kế gần hoặc bên trong phần tay cầm này.
Với công nghệ hiện đại, việc lựa chọn đũa nhạc trưởng ngày nay gần như trở thành lựa chọn mang tính cá nhân nhiều hơn. Mặc dù nhạc trưởng hoàn toàn có quyền tự do lựa chọn bất cứ cây đũa nào mà họ ưng ý, các yếu tố như chiều cao, độ dài cánh tay hay kích thước bàn tay hoặc ngón tay vẫn cần được lưu ý đến.
Bên cạnh đó, đũa nhạc trưởng được sử dụng cũng cần phù hợp với bối cảnh biểu diễn, thông qua các yếu tố như thể loại nhạc, số lượng nhạc công và khoảng cách từ họ đến nhạc trưởng, ánh sáng sân khấu và thậm chí cả màu nền.

Cay dua cua nhac truong chat

Mặc dù có lịch sử lâu đời và khá đa dạng, về cơ bản đũa nhạc trưởng cũng chỉ là một công cụ, và tác dụng của nó giống như phần mở rộng cho cánh tay của nhạc trưởng. Khi nhạc trưởng muốn bắt đầu chơi một đoạn nào đó, chiếc đũa được hạ xuống, kết hợp với chuyển động nhẹ nhàng, chậm rãi của tay. Chiếc đũa mang đến sự rõ ràng, chính xác hơn trong từng đoạn nhạc và giúp nhạc công tự tin nắm bắt và chơi được nhịp điệu của bản nhạc.
Mặc dù đũa nhạc trưởng khá giống với đũa phéo thuật trong phim Harry Potter, bản thân chiếc đũa không hề có bất cứ năng lực siêu nhiên nào khiến âm nhạc trở nên hay hơn. Quan trong nhất vẫn là chiếc đũa đó nằm trong tay người nào và tài năng của họ có được đến đâu, bởi suy cho cùng yếu tố quyết định không phải là công cụ mà là người sử dụng nó.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Top 4 dây tín hiệu analogue đáng mua nhất do tạp chí Whathifi bình chọn

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Phụ kiện