Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 4)

Nước Mỹ đem đến cho chàng trai trẻ Peter L. Jensen nhiều thách thức cũng như cơ hội. Tuy nhiên điều may mắn nhất có lẽ là việc ông gặp được và làm quen Edwin Pridham, người sau này cùng Jensen làm ra cặp loa điện động đầu tiên trên thế giới.

The first loudspeakers

Trong thời gian ở Mỹ, Peter Jensen kết bạn với một đồng nghiệp hơn ông 5 tuổi, Edwin S. Pridham (1881-1963). Pridham sinh ra ở Downers Grove, gần Chicago và có bằng kỹ sư ở trường Đại học Stanford. Không chỉ hợp nhau, cả hai người còn có những thế mạnh nhất định bổ sung cho nhau. Jensen có xu hướng làm việc thực tế, sáng tạo, hướng đến mục tiêu doanh nghiệp trong khi Pridham mạnh về nền tảng lý thuyết trong lĩnh vực kỹ thuật radio.

Cuối năm 1910, Công ty Điện tín và Điện thoại Vô tuyến Poulsen tách ra làm hai do quy định của chính phủ Mỹ, yêu cầu các kỹ thuật viên làm việc trong lĩnh vực vô tuyến chuyển sang Công ty Điện báo Liên Bang, còn Công ty Vô tuyến Poulsen cũ là nhà cung cấp cho hệ thống. Jensen tin rằng nhiệm vụ đã hoàn thành, đã đến lúc ông trở về nhà. Tuy nhiên, Coburn, một trong những người sáng lập Công Ty Vô tuyến Poulsen đã đến tìm gặp ông.

Khi Công ty Điện tín và Điện thoại Vô tuyến Poulsen tách ra, Coburn đã bán hết cổ phiếu của mình và kiếm được 70 nghìn đô la, một số tiền cực kỳ khổng lồ, nhất là khi California khi đó không có thuế thu nhập. Cũng cùng thời điểm ấy, không ít doanh nhân ở San Francisco cảm thấy nuối tiếc vì có vẻ họ đã bỏ lỡ mất cơ hội kiếm tiền từ đầu tư cho lĩnh vực vô tuyến. Trong suy tính của của mình, Coburn đã lên kế hoạch thành lập một liên danh mới. Viễn cảnh liên lạc bằng radio trên toàn thế giới ngoài nước Mỹ đủ sức hấp dẫn bất cứ nhà đầu tư nào. Một phần của kế hoạch đó như sau: Coburn sẽ sang Copenhagen mua hết các bản quyền máy truyền phát hồ quang điện từ Valdemar Poulsen trên toàn cầu trừ nước Mỹ, bởi bản quyền cho Mỹ đã từng mua trước đó. Điều ấy có thể để sau. Tuy nhiên ông cần cách để tiếp cận Poulsen và Peter Jensen, người kỹ sư trẻ mới 24 tuổi chính là giải pháp tốt nhất.

Choáng ngợp bởi danh sách nhà đầu tư, Jensen quyết định cùng Coburn đi Copenhagen. Tuy nhiên, ông cũng yêu cầu bạn mình, Edwin S. Pridham tham gia thỏa thuân. Bản thân Jensen biết rằng với một doanh nghiệp lớn chịu đến tận nơi như Coburn, Valdemar Poulsen chắc chắn sẽ bị ấn tượng mạnh.

Cuối năm 1910, cả ba người bọn họ cùng xuất hành tới Copenhagen. Tuy nhiên, Coburn chẳng bao giờ đến được Đan Mạch. Thói say xỉn đã khiến ông dừng lại ở Paris và London. Cuối cùng chỉ có Jensen và Pridham tới nơi. Tuy nhiên, nhiệm vụ của họ phải chịu thất bại. Trước đó Poulsen đã bán hết bản quyền về hệ thống truyền phát hồ quang điện cho những nơi khác. Hai người cố gắng xin giấy phép ở Ireland và Canada để xây dựng cơ sở xuyên qua Đại Tây Dương. Giới chức ban đầu cũng chào mời họ. Tuy nhiên, điều này về sau không khả thi vì trước đó, công nghệ này đã bị thâu tóm bởi một công đoàn dưới quyển của Nam tước Armstrong.

Dưới sự tác động của Pridham, Peter Jensen quyết định không ở lại Đan Mạch mà sang Mỹ, xin được cấp quyền công dân. Trên đường quay về, ông đưa mẹ mình đến đảo Falster chơi. Bà cụ tiếc vì ông đã quyết định rời Đan Mạch. Phải đến 12 năm sau, hai mẹ con mới có thể gặp lại nhau và chuyến thăm ấy cũng chỉ kéo dài có vài ngày.

Khi trở lại California, họ gần như không biết phải làm gì sau đó. Nhưng rồi Coburn đưa được hai người đến gặp các nhà đầu tư trong liên danh của mình. Người đầu tiên là Richard O’Connor – chủ một hãng sản xuất xà phòng và nến. Đây có lẽ là một điều may mắn không ngờ, đặt nền tảng cho sự phát triển của loa về sau này, dù rằng khi ấy chưa ai biết trước được điều này.

Richard O’Connor cùng các đồng sự bắt tay thành lập Công ty Phát triển và Thương mại Vô Tuyến, mở phòng thí nghiệm cho Jensen và Pridham ở Napa, cách San Francisco 55km về phía Bắc. Phòng thí nghiệm được đặt trong một căn nhà gỗ, chính thức mở cửa ngày 22/2/1911. O’Connor khỏi San Francisco ồn ào tấp nập sẽ giúp hai nhà khoa học làm việc hiệu quả hơn. Và hài hước nhất về sau cả Jensen và Pridham đều lấy vợ là người ở vùng này.

Mục đích của hoạt động nghiên cứu là để phát triển công nghệ mới trong lĩnh vực liên lạc vô tuyến và cải thiện chất lượng âm thanh của điện thoại. Carl Albertus, người trước đó từng sang Copenhagen cũng sang làm việc với cả hai người. Jensen và Pridham đều được chia cổ phần ở công ty mới, còn Coburn lại cổ phần của mình đi với giá 7500 đô la. Về sau, công việc của Coburn không thuận lợi. Ông bị phá sản cũng một phần do thói rượu chè của mình và cuối cùng trở thành người vô gia cư, lang thang ở San Francisco.

(Hết phần 4)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 1)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 2)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 3)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 5)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 6)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 7)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 8)

Lịch sử về sự ra đời của loa (Phần 9)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Những cặp loa có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử 2

Nguyễn Hào