Loa sàn đứng ELAC Navis ARF-51

Với khả năng thay thế cho một hệ thống âm thanh hoàn chỉnh, loa ELAC Navis ARF-51 là một lựa chọn tối giản cho những ai yêu thích âm thanh trung thực, tự nhiên cho dù sử dụng kết nối có dây hay không.

Với tư cách là một trong những hãng sản xuất loa có quy mô lớn nhất hiện nay, thương hiệu ELAC hiện đang sở hữu trong tay một phổ sản phẩm rất lớn, từ những cặp loa monitor nhỏ gọn, giá bình dân, những hệ thống loa vệ tinh/subwoofer cho đến những cặp loa sàn đứng cao cấp đắt đỏ. Bên canh đó, hãng loa này còn mở rộng nghiên cứu một loạt công nghệ khác nhau để áp dụng cho từng mục đích sử dụng khác nhau, với quan điểm một mẫu loa không thể phù hợp với mọi nhu cầu, do đó ở những mục đích nhất định sẽ có những sản phẩm nhất định cho nó.

Một trong những ví dụ điển hình nhất là dòng sản phẩm Navis, mẫu loa chủ động với lựa chọn kết nối không dây, gồm hai sản phẩm là cặp loa bookshelf hai đường tiếng ARB-51 và cặp loa sàn đứng ARF-51 với giá gấp đôi. Đối với những ai có nhu cầu stream nhạc không dây, họ sẽ cần thêm module Navis Transmitter Air X2 hoặc bộ nhận tín hiệu không dây Discovery Connect DSC-101W-G.

ELAC Navis ARF 51

Dù không phải là những mẫu loa chủ động/không dây đầu tiên của ELAC, Navis lại khác hoàn toàn. Thay vì được thiết kế tại trụ sở chính của ELAC, công việc được thực hiện ở chi nhánh của hãng ở Mỹ, và cụ thể hơn do phó chủ tịch bộ phận kỹ thuật Andrew Jones chỉ đạo. Trước khi làm việc cho ELAC, Andrew Jones từng đầu quân cho nhiều thương hiệu tiếng tăm như KEF, Infinity, TAD và Pioneer, để lại những mẫu loa nổi tiếng với hiệu năng vượt trội giá thành. Đối với ELAC, ấn tượng mà người đàn ông này mang đến chính là dòng loa Uni-Fi, cụ thể là B5 và B6.

Thiết kế loa ELAC Navis ARF-51

Như vậy, dòng Navis là một dòng sản phẩm đúng chất của Andrew Jones, với thiết kế khá ấn tượng. Navis ARF-51 là một cặp loa sàn đứng tuy không đồ sộ nhưng vẫn đem lại cảm giác chắc chắn. Kích thước của nó là 18.8 x 102.4 x 23.9 cm, như vậy nó không quá to về bề ngang cũng chẳng quá cao. Thế nhưng, cảm giác chắc chắn mà loa đem lại đến từ hình khối tổng thể cũng như từng chi tiết nhỏ. Chẳng hạn, các driver màng kim loại được bố trí ở mặt trước, hay như thùng được gắn cố định ở bộ chân đế với các chân đinh nhọn giúp cho loa đứng vững, đồng thời cách ly khỏi mặt đất để tránh tác động của rung chấn. Khối lượng của loa không chỉ đến từ bản thân nó mà còn từ các mạch khuếch đại được gắn cố định ở dưới đáy thùng.

Với thiết kế ba đường tiếng, Navis sở hữu 5 driver trong đó có một cụm driver tweeter/midrange đồng trục. Tại đây, driver tweeter vòm mềm 25mm sẽ được đặt trong drive midrange màng nón nhôm 10cm để tăng cường cho sự tập trung, giúp đáp tuyến lệch trục ở mọi hướng được nhất quán, hình dạng của màng nón kết hợp với ê-căng lưới kim loại cũng góp phần kiểm soát phạm vi tỏa âm của tweeter. Phía dưới cụm driver đồng trục là bộ 3 driver woofer 13.5cm với màng loa nón cũng làm bằng nhôm. Bên trong loa là cụm mạch khuếch đại, với một mạch BASH (Bridged Amplifier Switching Hybrid) 160 watt cho các driver woofer, một mạch tương tự với công suất 100 watt cho driver midrange, và một mạch class AB thông thường công suất 40 watt cho tweeter.

ELAC Navis ARF 51 sau

Như vậy, ELAC Navis ARF-51 là loa chủ động đúng nghĩa, với mạch khuếch đại riêng cho từng driver kết hợp với phân tần điện tử có thể điều chỉnh được. Ta có thể tìm thấy switch gạt ±1dB cho tweeter và midrange, switch gạt +1/–4dB cho woofer và bộ lọc thông cao với các lựa chọn 60Hz/80Hz. Cái này khá tiện lợi đối với những ai có ý định kết hợp loa cùng với subwoofer. Mạch phân tần này hoạt động với nguyên tắc tín hiệu vào và tín hiệu ra đều là analog, không sử dụng digital. Cũng cần nói thêm rằng các mạch khuếch đại trang bị cho loa đều là mạch analog, kể cả module BASH (bản chất module này là kết hợp giữa bộ nguồn chuyển mạch với mạch khuếch đại class B thông thường).

Các cổng đầu vào RCA và XLR được bố trí dưới cụm điều chỉnh của phân tần, kết hợp cùng switch gạt Low/High gain. Trong hướng dẫn của ELAC có ghi như sau: “Khi chỉnh âm lượng, nếu cảm thấy tiếng không đủ lớn hãy gạt sang chế độ High và ngược lại, nếu thấy tiếng quá to ngay cả khi ở mức âm lượng vừa phải, hãy gạt sang chế độ Low.

Việc chuyển đầu vào tín hiệu sang chế độ không dây sẽ cho phép loa kết nối với một trong các bộ phát của ELAC. Đầu tiên người dùng bấm nút “Pair” trên loa, sau đó là trên bộ phát. Lúc này, đèn ở loa sẽ nháy và sáng cố định nếu kết nối thành công. Switch gạt gần sát đèn này cho phép chỉ định loa đang kết nối là loa bên trái hay bên phải. Ngoài ra, người dùng cũng có thể kết nối bộ phát với một subwoofer hỗ trợ công nghệ không dây Air X2 để phát tín hiệu đồng thời cùng với loa, dù rằng với ARF-51, việc kết nối thêm subwoofer chưa chắc đã cần thiết.

Trải nghiệm

Loa Navis ARF-51 được thiết kế để đặt cách tường sau và tường cạnh một khoảng 30-60cm, nhưng nếu cần người dùng vẫn có thể đặt chúng một khoảng xa hơn, chỉnh góc toe-in dựa vào vị trí ngồi nghe. Trong trường hợp phòng hẹp, loa cần đặt sát nhau, mức -4dB cho âm bass khá hợp lý, trong khi điều chỉnh cho treble và midrange có thể phần nào bù lại cho những phòng có nhiều đồ nội thất hoặc ngược lại, những phòng có nhiều không gian trống, khiến âm bị thiên sáng hơn.

Trong lần thử nghiệm, loa được phối ghép cùng preamp Hegel P30 và kết nối không dây thông qua bộ thu tín hiệu Discovery Connect DSC-101W-G. Cảm nhận chung là hệ thống hoạt động rất tốt khi sử dụng kết nối không dây, và có khả năng cạnh tranh với những hệ thống loa/ampli rời khi sử dụng kết nối analog.

Bất cứ ai đã từng trải nghiệm những hệ thống tương tự trong quá khứ sẽ nhận ra rằng ELAC Navis sở hữu chất âm rất dễ nghe. Album Madame X của Madonna là một trường hợp cho thấy khả năng kết hợp tốt giữa độ chi tiết cao với các dải bass mạnh mẽ, từ đó làm nổi bật lên phẩm chất của cặp loa này. Đoạn thì thầm ở trong album cực kỳ dễ nghe và rõ ràng, Đến khi chuyển sang giai điệu nhịp nhàng của bản Future hay những đoạn disco dồn dập hơn trong I Don’t Search I Find, không khó để khẳng định rằng dù là về tốc độ hay sự chi tiết, cặp loa ARF-51 đều thể hiện rất tốt.

ELAC Navis ARF 51 bo

Một trong những điểm mạnh khác của cặp loa sàn đứng này là chơi hay được nhiều thể loại nhạc khác nhau. Chất âm của nó có phần hơi mượt một chút, nhưng nhìn chung không quá nịnh tai và đảm bảo cân bằng giữa hai yếu tố: nhạc tính và độ chính xác. Bên cạnh đó, khả năng tập trung để tạo âm hình chuân trên một không gian âm trường rộng lớn kết hợp cùng với âm thanh hài hòa, thanh thoát cùng lúc tạo nên một trải nghiệm cực kỳ đáng giá. Người nghe có thể cảm nhận điều đó rất rõ khi nghe tổ khúc Four Seasons của Vivaldi (Channel Classics CCS SA 40318).

Đối với kết nối không dây, chất âm có phần ít mở rộng hơn, mềm hơn ở các dải trầm nhất hoặc cao nhất, đồng thời mất đi sự tập trung tuyệt vời vốn có của nó. Tuy nhiên, các yếu tố như độ động, sức nặng và sự dễ nghe của ARF-51 vẫn rất ấn tượng, nhất là khi cân nhắc việc đây là một mẫu loa chủ động và đang hoạt động ở chế độ không dây.

Kết luận

Nếu sử dụng cặp loa ARF-51 ở chế độ không dây, người dùng nên chuẩn bị tinh thần đánh đổi giữa sự tiện lợi với chất âm tốt nhất. May mắn thay, bản thân ELAC đã đặt ra những tiêu chuẩn khá cao cho cặp loa này, vậy nên ngay cả khi không sử dụng những kết nối truyền thống, Navis ARF-51 vẫn đủ sức đem đến những trải nghiệm ấn tượng, dễ nghe, giàu tính cân bằng, và với kết nối có dây, nhạc tính và sự  chính xác của nó thậm chí sẽ còn mãnh liệt hơn nữa.

Nguyễn Hào

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Giới thiệu về cặp loa Wilson Benesch Resolution