Loa sàn đứng Klipsch Forte IV

Phiên bản kế nhiệm của Forte III – loa Klipsch Forte IV vẫn giữ lại nhiều đặc điểm quen thuộc, nhưng cũng xuất hiện không ít thay đổi để đem đến một chất âm gần giống với Klipschorn hơn.

Heritage là dòng loa đặc biệt nhất của thương hiệu audio Mỹ Klipsch. Cách đây 5 năm, Klipsch cho ra mắt dòng loa Heritage để kỷ niệm sự kiện 70 năm thành lập hãng, với những phiên bản loa được cải tiến lại từ thiết kế gốc của nhà sáng lập Paul Wilbur Klipsch. Khá nhiều mẫu loa cổ như Klipschorn, Heresy hay Scala đã xuất hiện trong dòng Heritage, với diện mạo vẫn được giữ nguyên nhưng sở hữu chất âm khác hoàn toàn, tinh tế và trung thực hơn nhờ vào những tiến bộ trong công nghệ sản xuất, vật liệu cũng như hiểu biết về âm học.

Klipsch Forte IV

Năm 2017, Forte được đưa vào dòng loa này với cái tên Forte III, và giờ đây, sau 4 năm Klipsch đã cho ra mắt thế hệ tiếp theo của mẫu loa này. Trong bài viết, chúng ta sẽ tìm hiểu về mẫu loa mới này, các đặc điểm cũng như chất âm của nó.

Thiết kế loa Klipsch Forte IV

Hầu hết các mẫu loa Klipsch đời đầu đều có kích thước ngoại cỡ do sử dụng thùng loa để làm họng kèn. Mẫu loa Forte xuất hiện năm 1985 được xem như là một bước tiến lớn, vì nó có thể đem lại chất âm cổ điển của Klipsch trong một thùng loa nhỏ hơn nhiều. Forte nhờ vậy đã trở thành một trong những mẫu loa nổi tiếng nhất mà Klipsch từng sản xuất, nhưng chỉ 4 năm sau, họ đã quyết định ngừng sản xuất mẫu loa này.

Khi đặt một cặp loa Forte cạnh cặp loa đầu bảng Klipschorn để so sánh, ai cũng sẽ nhận thấy rằng để một cặp Forte trong phòng nghe sẽ dễ hơn là Klipschorn, La Scala, hay Cornwall. Những mẫu loa nói trên để lại dấu ấn rất rõ rệt: chất âm to lớn của chúng một phần cũng đến từ kích thước đồ sộ vốn có.

Klipsch Forte IV dep

Mặc dù Forte chỉ cao 90.8cm, tỉ lệ kích thước của nó (với chiều rộng 42.2cm và chiều sâu 33cm) khiến cây loa trông nhỏ hơn bình thường, từ đó có thể đặt vừa vào hầu hết phòng khách. Đây chính là giá trị quan trọng nhất của Forte, vì nó vừa có thể mang đến chất âm lớn mạnh, vừa dễ hoà mình vào không gian. Dù vậy, khối lượng gần 33kg mỗi chiếc vẫn đủ để nhắc nhở rằng đây là một mẫu loa sàn đứng khá lớn chứ không phải chỉ là một cây loa nhỏ, nhẹ thông thường. Thùng loa được làm rất chắc chắn, từ các tấm ván gỗ MDF có độ dày 2cm. Loa có 4 màu hoàn thiện khác nhau, mỗi màu lại có một màu ê-căng riêng để phối ghép cùng.

Tất cả các loa trong dòng Heritage đều được sản xuất tại nhà máy của Klipsch tại Hope, Arkansas. Tại đây, những kỹ sư với tay nghề bậc thầy sẽ sản xuất loa bằng phương pháp thủ công. Với tuổi đời kéo dài có thể lên tới hàng chục năm, cái tên Heritage hoàn toàn xứng đáng với chúng, bởi rất có thể ngay cả thế hệ sau của chúng ta vẫn có cơ hội để chiêm ngưỡng những cặp loa này.

Chi tiết kỹ thuật

Klipsch Forte IV là mẫu loa 3 đường tiếng với tweeter và midrange được lắp trong họng kèn, kết hợp cùng driver woofer 30.5cm ở mặt trước thùng loa. Phía sau là một driver bass phản xạ cỡ lớn lớn hơn, lên đến 38cm. Forte IV có độ nhạy 99dB, khiến nó trở thành cặp loa cực kỳ hiệu quả. Người dùng có thể phối ghép nó với bất cứ ampli nào, từ những ampli đèn với công suất chưa tới 10 watt cho đến những siêu ampli bán dẫn như của McIntosh hay Mark Levinson. Với âm lượng tối đa 116dB, đây hiển nhiên là một cặp loa lớn tiếng và có thể đánh rung cả phòng nghe.

Trước hết, tweeter của Forte IV được thiết kế dưới dạng driver màng nén titanium, được lắp nối với họng kèn của Klipsch. Mọi tweeter đều có xu hướng tụ âm thanh lại thành tia khi tần số tăng lên, do đó họng kèn có nhiệm vụ mở rộng hướng toả âm, khiến tweeter không bị hạn chế bởi điểm ngọt. Ngoài ra, Klipsch sử dụng núm định pha để cải thiện độ tuyến tính cho các dải cao, từ đó góp phần kiểm soát hướng tính tốt hơn. Điều này cũng đem đến những hiệu ứng tích cực cho âm trường của loa.

Klipsch Forte IV chi

Driver midrange nén cũng là model mới, sử dụng màng loa polyimide vốn được phát triển để sử dụng cho loa Cornwall IV. Polyimide là một loại polymer có tính kháng nhiệt rất tốt, vốn được sử dụng cho dụng cụ công nghệ cao của quân đội cũng như pin nhiên liệu cao cấp. Driver midrange này được đặt trong một họng kèn Tractrix đã chỉnh sửa, áp dụng công nghệ Mumps độc quyền của Klipsch nhằm đem lại chất âm cân bằng ở bất cứ vị trí ngồi nghe nào.

Đối với driver woofer, màng loa được làm từ sợi composite. Để mở rộng đáp tuyến dải trầm, Klipsch còn lắp thêm một driver bass thụ động ở phía sau. Forte IV có thể đánh các dải tần số sâu tới 38Hz. Phía sau cũng là nơi đặt cặp cọc loa kép khá chắc chắn, vừa có thể chịu được các dây loa to, nặng, vừa có thể dùng để đánh bi-amp nếu muốn.

Một trong những mục tiêu của Klipsch khi thiết kế Forte IV là đem đến cho mẫu loa này chất âm giống như mẫu loa đầu bảng Klipschorn và La Scala. Các mẫu loa này có độ dốc phân tần cao hơn so với các model khác và vì thế, điều này cũng được áp dụng với Forte IV. Ngoài ra, các linh kiện ở phân tần cũng là những loại cao cấp nhất, thường được dùng ở các thiết bị audio đắt đỏ.

Trải nghiệm

Cặp loa Klipsch Forte IV được đặt đối xứng trong phòng, với khoảng cách đến tường sau, tường bên giống nhau. Khoảng cách giữa hai loa nhỏ hơn so với khoảng cách từ vị trí người nghe đến loa. Forte IV được phối ghép cùng ampli McIntosh MC152, preamp C-49, mâm đĩa than MT5 và đầu đĩa CD MCD350.

Một trong những điểm đáng chú ý ở cặp loa này chính là trung âm, khi mà Forte IV thể hiện sự cải thiện rõ rệt so với thế hệ trước. Chất âm tổng thể của hai cặp loa Forte IV và Forte III nhìn chung là tương tự nhau, thế nhưng khác biệt giữa chúng vẫn rất dễ nhận ra.

Klipsch Forte IV chat

Ở bản The Girl from Ipanema của Getz/Gilberto, ta có thể nhận thấy tiếng kèn saxophone và giọng vocal được tái hiện lại một cách rất dễ dàng, trong khi Forte III để thể hiện sự phức tạp đó đã phải gồng mình lên chút theo đúng nghĩa đen, khiến âm thanh không thể tự nhiên bằng. Đối với bài Dreaming trong album của Amanda McBroom, sự khác biệt còn được thể hiện rõ nét hơn nữa. Giọng vocal khi được thể hiện qua Forte IV như đang nổi trong không gian và có chất âm rất tự nhiên, và khi quay lại Forte III, chất âm này bị lên màu – một dạng méo rất điển hình của loa họng kèn do chịu cộng hưởng từ họng kèn mà nên. Giả thuyết được đặt ra ở đây là driver midrange mới cùng phân tần được thiết kế để phù hợp với họng kèn hơn.

Đối với album Persuasions của No Frills, Forte IV tỏ ra cải thiện rõ rệt ở khoảng trung âm, thể hiện rõ không phải chỉ khi hát đơn ca mà ngay cả đồng ca cũng thể hiện tác động tương tự. Ở từng bản nhạc được thử, âm hình của Forte IV luôn được thể hiện rộng hơn, có chiều sâu hơn và độ chính xác cũng cao hơn.

Kết luận

Forte IV là một trong những mẫu loa xuất sắc của Klipsch. Những màn thể hiện ấn tượng đã cho thấy chất âm ấn tượng, chính xác, với âm hình và âm trường tuyệt vời mà loa Klipsch Forte IV sở hữu. Những giá trị mà Paul Wilbur Klipsch thể hiện từ cách đây hơn 70 năm chưa bao giờ biến mất. Với dòng loa Heritage, chúng thể hiện rất rõ sự trường tồn cũng như đi trước thời đại của mình.

Nguyễn Hào

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Âm hình và âm trường là gì?