Loa sàn đứng TAD Reference One

Là một trong những cặp loa tham chiếu lâu đời của TAD, Reference One khiến bất cứ ai đứng trước cặp loa sàn đứng quá khổ này cũng phải tự hỏi: Điều gì đã khiến nó có giá lên đến 50 nghìn đô la?

Nhắc đến công nghệ âm thanh cao cấp của Nhật Bản, chúng ta không thể không nghĩ đến sự hoàn hảo. Và nhắc đến sự hoàn hảo, chúng ta không thể không nói về những cặp loa của TAD (Technical Audio Devices Laboratories). Thương hiệu này được thành lập từ thập niên 70 của thế kỷ trước, vốn là một nhánh con của Pioneer chuyên về mảng audio high-end. Đây có lẽ là một trong những siêu thương hiệu đáng được ngưỡng mộ nhất trên thế giới, nhưng cũng đồng thời là một trong những hãng âm thanh ít khi được nhắc đến nhất. Có hai lý do rất đơn giản: Thứ nhất, thị trường âm thanh cao cấp của Nhật Bản vốn rất khép kín. Thứ hai, các sản phẩm của TAD thường có mức giá cực kỳ cao mà cặp loa Reference One, với giá trị khoảng 50 nghìn đô la, là một minh chứng rất rõ ràng.

TAD Reference One

Giới thiệu về TAD

Bản chất ban đầu của các loa TAD vốn là loa phòng thu cao cấp. Thế nhưng, khoảng hơn một thập kỷ qua, Pioneer đã tác động khá nhiều lên thiết kế của TAD để tạo ra những dòng phẩm khác biệt hoàn toàn: Dòng loa EX cao cấp cũng như một loạt các loa âm tường chất lượng cao để phục vụ cho việc xây dựng hệ thống rạp hát tại gia.

Thương hiệu TAD nổi tiếng với những phát hiện mang tính đột phá trong thiết kế thiết bị âm thanh. Một trong những bước đột phá đó bắt nguồn từ nỗ lực phát triển màng loa làm từ beryllium. Đây là một loại kim loại cực kỳ nhẹ nhưng lại rất cứng chắc, khiến nó rất lý tưởng để làm màng loa. Rockport, Magico, Focal và không ít các hãng loa cao cấp khác từ lâu đã sử dụng tweeter beryllium. Tuy nhiên, từ cách đây gần 50 năm, TAD đã phát triển công nghệ độc quyền để xử lý thứ kim loại phức tạp này, tạo thành những hình dạng rất đặc trưng cho màng nón và màng vòm loa. Cho đến nay, những công nghệ mà TAD sử dụng vẫn là độc quyền, chỉ riêng họ sử dụng mà thôi.

TAD Reference One sau

Năm 2000, TAD mở ra một bộ phận nhỏ thực hiện nhiệm vụ đưa những công nghệ phát triển cho lĩnh vực âm thanh chuyên nghiệp vào các sản phẩm tiêu dùng thông thường. Họ đã thuê Andrew Jones – một kỹ sư tài năng của thương hiệu loa Anh KEF về phụ trách bộ phận này. Cặp loa đầu tiên mà Jones thiết kế cho TAD là Model One, sở hữu thùng loa khổng lồ làm từ ván gỗ bulo. Thiết kế của nó ấn tượng đến mức sau này Magico cũng học tập lại, chỉnh sửa đi với kích thước nhỏ hơn rất nhiều để áp dụng cho cặp loa Mini của họ. Về mặt chất âm, Model One là một cặp loa hay, thế nhưng thùng loa của nó lại quá đắt đỏ, đồng thời cũng quá khó để sản xuất hàng loạt.

Model One ấn tượng không chỉ bởi thùng loa mà còn bởi thiết kế driver midrange/tweeter đồng trục. Cả hai đều có màng loa làm từ Beryllium. Nhiều hãng loa cao cấp trên thế giới thiết kế thùng loa rất tốt, chắc chắn và đồ sộ không thua gì TAD. Thế nhưng, thiết kế midrange/tweeter đồng trục thì lại khá hiếm. Ở driver đồng trục, tweeter được đặt giữa tâm của midrange. Lợi thế của thiết kế này là sự nhất quán về pha giữa driver bất kể tương quan chỗ ngồi và loa có như thế nào. Jones có khá nhiều kinh nghiệm với driver đồng trục, đặc biệt là driver Uni-Q của KEF. Thế nhưng bản thân TAD cũng cũng không xa lạ với thiết kế này. Những năm 70 của thế kỷ trước, chính Pioneer và TAD mới là những thương hiệu sở hữu bằng sáng chế về công nghệ driver đồng trục.

Thiết kế của TAD Reference One

Những thông tin về nền tảng của TAD phần nào sẽ giúp ta hiểu hơn về thiết kế của TAD Reference One. Cặp loa này có thể xem như là “hậu duệ” trực tiếp của Model One, với những nguyên tắc cơ bản về thiết kế vẫn được giữ nguyên. Cụ thể, đó là về một thùng loa đồ sộ, cứng chắc cùng cụm driver midrange/tweeter màng beryllium.

Điều đầu tiên chúng ta chú ý ở cặp loa này chính là hình dáng tròn trịa của nó. Trên thực tế, thùng loa được vuốt thon, thu hẹp dần về phía sau khiến mặt cắt từ trên xuống có hình tam giác. Thế nhưng, phần mặt trước của loa, vốn rộng hơn về bề ngang, lại được mở rộng với phần cấu trúc thứ hai tròn trịa như hình đầu đạn. Việc thiếu đi các bề mặt phẳng và các đường song song với nhau không chỉ khiến cặp loa Reference One trông mềm mại hơn mà còn có tác dụng rất lớn trong việc giảm thiểu đi hiện tượng nhiễu xạ. Thùng loa chính được dán veneer pommele sapele đẹp tuyệt vời, riêng cấu trúc hình đầu đạn được sơn màu đen lì, làm từ gỗ tự nhiên đem đến cảm giác đối lập rất ấn tượng. Sở dĩ nó sở hữu khối lượng lên đến 150kg do thùng loa được làm từ 16 lớp gỗ MDF, gia cố thêm bằng ván ép plywood, khiến tổng độ dàu

TAD Reference One hay

Mỗi cây loa được trang bị hai driver woofer 25cm và một midrange màng nón beryllium 16.5cm. Bên trong màng nón midrange này là một tweeter màng vòm 3.5cm. Driver midrange sẽ hoạt động giống như ống dẫn sóng cho tweeter, khiến phạm vi tỏa âm rộng hơn, hạ thấp tần số cắt khiến âm thanh trở nên hài hòa ở dải cắt tần… Nhìn chung, việc sử dụng thiết kế đồng trục cũng đem lại khá nhiều lợi ích về mặt kỹ thuật. Sát đáy của mặt trước là một khe thông hơi nhỏ, phía sau thùng là một tấm nhôm khớp với đỉnh viền uốn cong, ở đây có lắp bộ cọc loa có khả năng đánh bi-wire. Tấm đế nhôm này cũng đồng thời đóng vai trò làm tấm tản nhiệt cho bộ phân tần. Bản thân thùng loa cũng được đặt trên một đế nhôm, đóng vai trò cách li thùng loa với mặt đất thông qua ba chân đinh ngắn.

Theo thông tin mà TAD cung cấp, cặp loa Reference One có độ nhạy 90dB, trở kháng trung bình 4 Ohm cùng công suất chịu tối đa là 300 watt, tối thiểu 50 watt. Điều đó cho thấy người dùng cần một ampli với công suất khá mạnh để phối ghép với cặp loa này, nhưng không cần phải là loại lên đến hàng ngàn watt. Nhìn chung, phần nhiều các ampli do chính TAD sản xuất sẽ phù hợp với Reference One, nhưng điều này cũng không phải là bắt buộc khi các ampli khác hãng cũng có thể đem lại kết quả rất tốt.

Kết luận

TAD Reference One là một trong những cặp loa tuyệt vời nhất ở thời điểm mới ra mắt, được thiết kế tập trung vào các yếu tố như độ méo tiếng thấp, đem đến khả năng tái hiện chi tiết cực tốt cũng như sự trong suốt về mặt âm thanh cực kỳ đáng kinh ngạc. Ở cặp loa này ta có thể cảm nhận sự sống động, tức thời, giàu chi tiết – những yếu tố làm nên chất lượng của một cặp loa cao cấp với khả năng tái hiện âm nhạc đáng kinh ngạc.

Nhiều người cho rằng cặp loa Reference One quá chi tiết, với chất âm thiên về kỹ thuật hơn là nhạc tính hay cảm xúc. Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là cặp loa này không hay. Nó là dấu hiệu cho thấy đây là một cặp loa không khoan nhượng trước bất cứ vấn đề nào của hệ thống hay bản thu, dù là tốt hay xấu. Do đó, người dùng nên lưu ý rằng phối ghép cùng cặp loa này nên hợp lý nếu không muốn có những trải nghiệm không tốt.

TAD Reference One là một cặp loa đẳng cấp thực sự dù ở bất cứ mặt nào, từ thiết kế, cách biểu diễn cho đến các yếu tố kỹ thuật. Đây chính là siêu loa mà bất cứ ai khi đầu tư nghiêm túc cho âm thanh trung thực cũng sẽ hướng đến để hoàn thiện hệ thống của mình.

Nguyễn Hào

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Giới thiệu lọc nguồn trong hệ thống âm thanh