“Mẹ của mọi chiếc loa” – câu chuyện về một ý tưởng bất thường

Đây được xem như là chiếc loa lớn nhất thế giới, với công suất và cực kỳ khủng khiếp. Tất nhiên, mục đích sử dụng của nó cũng không phải bình thường.

Đôi khi chỉ vặn âm lượng của ampli lên đến mức thật lớn, đến mức cháy cả tweeter vẫn là không đủ để thỏa mãn một số người (đặc biệt với những loa có độ nhạy cực thấp). Nếu như cần tìm một thứ gì đó còn ồn ào hơn cả tiếng xe cộ chạy trên đường quốc lộ, mẫu loa (vẫn đang được mệnh danh là mẫu loa có âm lượng lớn nhất hiện nay) chắc chắn sẽ là thứ mà một số người đang mong muốn.

WAS 3000

WAS 3000 là một mẫu loa do Wyle Laboratories thiết kế cách đây gần 30 năm. Nó có thể tạo ra mức âm lượng lên đến 165dB, hay nói cách khác, thổi bay bất cứ thứ gì đặt trước chiếc loa này (ở dải siêu trầm 10Hz, âm lượng giảm xuống còn 140dB, nhưng đây vẫn là một con số quá lớn.)

Để có thể hình dung ra 165dB lớn đến mức nào, hãy nhớ rằng ngưỡng âm lượng gây ra cảm giác đau là 125dB. Một buổi biểu diễn nhạc rock cực kỳ ồn ào có âm lượng là 130dB. Đây cũng là ngưỡng âm lượng mà các nhân viên làm việc ở sân bay có thể phải hứng chịu nếu họ không đeo bảo vệ tai và đứng sau động cơ máy bay phản lực. Với âm lượng 150dB, thành ngực sẽ rung lên cực kỳ rõ rệt, và đây cũng là mức âm lượng mà tàu vũ trụ phát sinh khi bắt đầu rời khỏi bệ phóng.

Trên thang dB, một âm thanh khi tạo ra lực gấp đôi so với âm thanh khác thì chênh lệch giữa chúng là 3dB. Như vậy, 90dB có thể tạo ra lực mạnh gấp 4 lần 84dB. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc âm lượng 165dB của WAS 3000 mạnh gấp 10 lần âm thanh từ động cơ phản lực khi đứng ngay bên cạnh, và mạnh gấp 5 lần âm thanh của tàu vũ trụ khi bắt đầu cất cánh.

WAS 3000 2

Với công suất yêu cầu lên đến 30 nghìn watt và âm lượng 165dB, đây sẽ được xem như là chiếc loa nguy hiểm nhất thế giới, đặc biệt là sau khi cân nhắc những điều sau:

·         Với âm lượng 135dB, áp lực đủ lớn để người nghe có thể cảm thấy một luồng gió mát xung quanh

·         Với âm lượng 140dB, cổ họng và thanh quản bắt đầu rung lên

·         Với âm lượng 142dB, ngực bắt đầu đập mạnh dữ dội.

·         Với âm lượng 148dB, rung chấn tạo ra sự thiếu thoải mái. Các cơn đau cũng bắt đầu xuất hiện.

·         Với âm lượng 150dB, cảm nhận lúc này sẽ là bị nén lại, như khi chìm dưới nước

·         Với âm lượng 155dB, các cơ quan nội tạng sâu nhất sẽ cảm thấy sự nén và mở của rung chấn.

·         Với âm lượng 158dB, rung chấn sẽ rất mạnh. Người nghe có cảm giác buồn nôn dữ dội.

·         Với âm lượng 190dB, bắt đầu vỡ màng nhĩ.

·         Với âm lượng 198dB, áp lực từ sóng âm đủ mạnh để gây ra tử vong.

Trước khi có ai đó dại dột, muốn thử mang một chiếc loa như vậy về nhà, hãy lưu ý rằng WAS 3000 được thiết kế không phải để làm những công việc bình thường mà chủ yếu là để gây tiếng ồn. Những chiếc loa này sử dụng công nghệ điều biến luồng khí, cơ chế của nó là đẩy khí nén và nitrogen qua một loạt khe ở trên vách loa, từ đó tạo ra bụm khí đóng vai trò điều biến.

Vậy, ngoài các phòng kiểm nghiệm âm học ra, WAS 3000 còn có thể dùng làm gì? Nó có thể sử dụng để mô phỏng tiếng ồn của sân bay hoặc những nơi có lượng tiếng ồn cực lớn, dùng để kiểm tra các tai nghe chống ồn. Trên thực tế, năm 1978, sau khi trở về từ châu Âu, tiến sĩ Amar Bose bắt đầu hình thành ý tưởng về chiếc tai nghe chống ồn chủ động đầu tiên. Ý tưởng công nghệ cho tai nghe chống ồn là giảm ồn âm nền tần số thấp gây ra bởi động cơ máy bay. Cách thức sử dụng là tạo ra dải âm giống như dải âm nhiễu ồn, nhưng lệch pha 180 độ rồi gửi dải âm ấy đến driver để chặn nhiễu ồn lại.

Và lịch sử ra đời của mẫu loa này cũng li kỳ không kém. Khi Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất diễn ra, quân đội Mỹ cần một mẫu loa di động được với âm lượng cực lớn để có thể kêu gọi binh sĩ Iraq trên chiến trường đầu hàng. Tiến sĩ Hank Bass khi ấy làm việc cho Trung tâm Quốc gia nghiên cứu Âm học Vật lý của Đại học Mississippi được giao phụ trách dự án này. Vợ của tiến sĩ Bass gọi đây là “Mẹ của mọi chiếc loa” (Mother of All Speakers), sau khi tổng thống Saddam Hussein tuyên bố rằng cuộc chiến với Kuwait sẽ là “Mẹ của mọi cuộc chiến”. Điểm thú vị nằm ở chỗ dự án này có bí danh là MOAS, quân đội Mỹ đặt tên chính thức cho nó là Mobile Acoustic Source, hay Mobile Outdoor Acoustic Source. Thế nhưng, cái sự di động của nó cũng khá là cồng kềnh, khi mà để vận hành loa, người ta cần một động cơ diesel, máy phát điện và một chiếc xe container để đưa chiếc loa đi.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Master Horn – Kiệt tác từ Viva Audio

Nguyễn Hào