Nên đặt loa monitor gần tường hay cách xa tường?

Nên đặt loa monitor gần tường hay cách xa tường?

Monday 20/05/2019 3:12 pm GMT +7

Xem thêm:

Lựa chọn vị trí đặt loa luôn là điều khiến nhiều người quan tâm, bởi vị trí đặt không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh mà còn cả bố cục căn phòng.

Câu hỏi: Thông thường tôi thấy loa hay được đặt cách xa tường một khoảng tối thiểu vài chục cm. Tuy nhiên, với cặp loa monitor tôi đang dùng, người bán hàng có khuyên nên đặt gần tường để có chất âm tốt hơn. Liệu điều này có hợp lý không?

Trả lời: Vị trí đặt loa lý tưởng thường phải dựa vào thiết kế của loa, kích thước của phòng nghe, mức độ hiệu quả của các thiết bị xử lý âm học và tất nhiên là cả vị trí ngồi nghe nữa. Trong hầu hết các trường hợp, vị trí đặt loa có tác động nhất định đến hiệu năng trình diễn tổng thể. Đôi lúc việc đặt loa sát tường có thể đem lại mức độ cân bằng nhất, nhưng thông thường loa cần được để cách tường một khoảng ngắn. Để biết được vị trí nào tốt nhất, cách duy nhất là thử đặt ở những vị trí khác nhau và nghe đi nghe lại nhiều lần.

loa monitor

Trước hết, chúng ta sẽ cùng điểm qua một vài vấn đề của loa. Hầu hết loa hiện nay được thiết kế để cân bằng âm sắc khi được đặt cách khỏi giới hạn của phòng nghe (tức tường hoặc các chướng ngại vật đằng sau) một khoảng. Tuy nhiên, những nhà sản xuất khác nhau sẽ có vị trí đặt loa lý tưởng khác nhau. Nhiều mẫu loa monitor được tích hợp EQ để giảm thiểu mức độ bass nếu loa được đặt ở sát tường, vì đối với các dải trầm, âm thanh thường có xu hướng phát ra đa hướng chứ không hướng thẳng. Kết quả là khi đặt loa sát tường như vậy, nhờ có EQ nên phần âm thanh đúng ra bị mất do hướng vào tường sẽ dội lại về phía người nghe. Hiện tượng này gọi là điều kiện nghe nửa quãng (half space) và nó sẽ tăng 6dB cho các dải trầm ở trong phòng. Nếu đặt loa ở góc phòng được tạo thành bởi hai bức tường và sàn nhà (gọi là điều kiện nghe ¼ quãng), âm lượng dải trầm sẽ tăng 12dB so với lúc đặt loa cách xa tường một khoảng.

loa monitor dep

Như vậy, việc đặt loa cách tường hay sát vào tường sẽ thay đổi cân bằng âm chất của loa rất nhiều. Do đó các nhà sản xuất thường tối ưu hoá loa của mình hoặc cung cấp thêm EQ để điều chỉnh độ cân bằng, phục vụ cho những điều kiện phòng nghe khác nhau. Do đó, người dùng cần làm theo hướng dẫn sử dụng loa mà nhà sản xuất thường đính kèm sản phẩm.
Giờ chúng ta sẽ nói đến phòng nghe. Những bức tường ở phòng nghe thông thường, cũng như những vật cứng trong phòng có khả năng phản hồi lại dải trầm rất hiệu quả. Nếu loa được đặt cách xa tường, quãng đường mà âm trực tiếp và âm phản hồi của dải trầm đến tai người nghe sẽ có độ dài khác nhau, và vì thế mà pha cũng khác nhau. Kết quả là đáp tuyến của dải trầm sẽ xuất hiện những “đáy” khá sâu, do đó, việc tinh chỉnh chính xác phải phụ thuộc vào khoảng cách giữa tường và dải trầm. Khi loa đặt cách xa tường, những rãnh này sẽ chuyển về phía các dải tần số thấp hơn và ngược lại.

loa monitor tot

Bởi lý do này, vị trí đặt loa lý tưởng nhất là cách tường từ 1m trở xuống để đẩy “rãnh” lên phạm vi khoảng 80Hz và ở trong phạm vi mà phản hồi từ tường sau được các công cụ xử lý âm học kiểm soát hiệu quả. Vùng nguy hiểm thường là phạm vi từ 1m đến 2.5m cách tường sau vì lúc này “đáy” sẽ ở phạm vi 35Hz đến 80Hz và người nghe sẽ cần các bẫy bass (bass trap) cực kỳ tinh vi để xử lý tốt. Phạm vi từ 2.5m trở vi, lúc này “đáy” đã nằm ở phạm vi dưới ngưỡng con người nghe được nên đây không còn là vấn đề nữa. Tuy nhiên, không phải lúc nào người nghe cũng có phòng nghe đủ rộng để đặt loa như vậy.
Một vấn đề khác cần quan tâm là hiện tượng sóng đứng. Việc di chuyển loa dù chỉ vài cm về phía trước hay ra sau, sang hai bên hay thậm chí lên xuống cũng sẽ thay đổi cách loa tương tác với phòng và sự nhất quán của đáp tuyến dải trầm. Thông thường khoảng cách từ loa đến tường sau cần khác khoảng cách từ loa đến tường bên cũng như khoảng cách với trần/sàn nhà.

loa monitor chat

Từ những ý trên, vị trí lý tưởng nhất có thể là treo loa len tường sau. Nếu như loa có thể chỉnh EQ một cách chuẩn xác thì phương pháp đó rất hiệu quả. Tuy nhiên, nếu như loa có kích thước lớn thì điều này sẽ khá bất lợi cho người sử dụng, chưa kể đòi hỏi thêm chi phí cũng như kỹ thuật lắp đặt khá phức tạp.
Một trong những nhược điểm của loa đạt sát tường là tác động của việc đặt sát tường đến âm hình stereo và độ sâu âm trường. Nhìn chung, loa càng cách tường sau xa bao nhiêu thì cảm nhận về độ sâu âm trường sẽ càng lớn hơn. Do đó, có rất nhiều yếu tố mà người nghe cần cân nhắc khi tính đến vị trí đặt loa trong phòng.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành Audio Hungary

Bách Diệp

Từ khóa:

Loa Bookshelf