Nên nghe những gì khi chọn mua mâm đĩa than (phần 1)

Chọn mua mâm đĩa than dựa vào chất âm vốn không đơn giản bởi có quá nhiều yếu tố tác động vào. Trong loạt bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu hơn về vấn đề nói trên.

Đánh giá chất âm cũng như khả năng trình diễn của một hệ thống mâm đĩa than khó hơn bất cứ thiết bị nào khác. Chẳng hạn, nếu muốn nhận xét về kim đĩa than, chúng ta không thể làm được nếu không tính cả yếu tố mâm đĩa than và tay cơ, cũng như cách mà kim đĩa than tương tác với các bộ phận còn lại trong hệ thống. Tình huống tương tự cũng diễn ra với bất cứ thành phần nào làm nên hệ thống nguồn phát analog. Hiểu một cách đơn giản: không thể nào nghe chúng rời rạc, từng bộ phận được.

dau dia than Teac TN100 dep

Mặc dù điều này đúng với bất cứ thiết bị nào trong hệ thống, các bộ phận trong hệ thống mâm đĩa than có tác động với nhau với lớn hơn tác động của preamp hay power-amp. Hơn nữa, chất lượng âm thanh cũng bị ảnh hưởng rất nhiều từ cách lắp đặt ba thiết bị nói trên. Ngoài ra, chúng ta cũng không thể không kể đến các yếu tố như kệ đặt mâm đĩa than, vị trí trong phòng, phono preamp và trở kháng của preamp đối với kim đĩa than. Bên cạnh đó, mỗi mâm đĩa than, tay cơ và kim lại có một chất âm riêng. Dù vậy, sản phẩm tốt hơn sẽ ít để lại ảnh hưởng của mình lên chất âm của toàn hệ thống, hay nói cách khác, chúng sẽ hướng đến sự trung tính nhiều hơn.

Đặc điểm nổi bật của một hệ thống mâm đĩa than cao cấp chính là việc thiếu đi những nhiễu ồn dải trầm gọi là rumble, vì thế nhiễu ồn âm nền cũng giảm đi rõ rệt, từ đó tạo nên ấn tượng âm thanh xuất hiện trên một nền âm khá tĩnh lặng. Những hệ thống mâm đĩa than chất lượng thấp thường sẽ có đem đến cảm giác âm thanh bị mờ đục, thiếu rõ ràng hơn, giống như phủ một lớp giấy bóng kính mờ để che đi hình ảnh. Khi chuyển sang một hệ thống cao cấp, lớp giấy bóng kính ấy sẽ bị bỏ đi, khiến mọi thứ bỗng trở nên rõ ràn, tươi sáng và sống động.

thuong hieu Elipson tot

Ngay cả khi hệ thống mâm đĩa than không thể hiện rõ rumble, nhiễu ồn mức thấp vẫn hiện hữu khiến cho bản nhạc bị mất đi khá nhiều thông tin. Những mâm đĩa than tốt hơn, sử dụng tay cơ cao cấp hơn có thể loại bỏ lớp nhiễu ồn đó đi để người nghe chìm đắm sâu hơn vào bản nhạc. Nhìn chung, để phát hiện ra được nhiễu ồn mức thấp này không dễ, trừ khi người dùng so sánh trực tiếp từ hệ thống đang có với một hệ thống cao cấp hơn hẳn.

Một đặc điểm khác thường thấy ở những mâm đĩa than cao cấp là cảm giác âm thanh tách bạch, đến từ những nhạc cụ khác nhau. Mỗi nhạc cụ sẽ chiếm một chỗ cụ thể trên âm trường ảo, bao quanh bởi một khoảng không gian khác để chúng tách bạch khỏi các nhạc cụ còn lại. Âm thanh cao cấp sẽ không rối loạn, nhàm chán, mờ ảo mà ngược lại, rất rõ ràng, sống động và tức thời như đang được biểu diễn trực tiếp (tất nhiên, bản thân các bản thu cũng phải có được những phẩm chất này từ đầu thì mới thể hiện được).

Một khía cạnh khác liên quan đến chất âm là sự trong suốt về âm trường – ấn tượng về chất nhạc trong sáng rõ ràng chứ không bị mờ đục nhẹ. Một âm trường trong suốt sẽ giúp người nghe dễ hình dung ra một sân khấu lớn, với nhạc cụ có phần hơi lùi về phía sau nhưng vẫn đủ rõ nét để cuối hút người nghe. Khả năng trải nghiệm được âm trường đem đến cảm giác mở rộng về không gian ngay trước cả khi người nghe nhận thấy nhạc cụ xuất hiện. Thời gian rã âm vang kéo dài hơn không chỉ đem đến cảm nhận về bề rộng mà còn có cả bề sâu nữa.

Ngược lại, những hệ thống đĩa than chất lượng thấp sẽ khiến âm thanh phát ra từ cuối âm trường bị mờ đục đi một chút, từ đó thiếu đi sự khác biệt và thiếu luôn cả sự sống động. Sự mờ đục này không chỉ khiến âm thanh kém trực quan, khó cảm nhận được các chi tiết ở mức âm lượng thấp mà còn thu nhỏ lại kích thước của âm trường.

dau dia than Elipson Omega 100 hay

Những đặc tính âm thanh quan trọng khác phản ánh chất lượng của hệ thống đĩa than còn có độ động và tốc độ. Về lý thuyết, đĩa than không có độ động cao như CD, nhưng do Cuộc chiến âm lượng nên độ động của CD bị nén đi khá nhiều, do đó đĩa than có cơ hội thể hiện độ động tốt hơn. Độ động chính là sự tương phản giữa các nốt có âm lượng thấp nhất với các nốt có âm lượng cao nhất. Một mâm đĩa than chất lượng cao sẽ thể hiện sự tương phản này rõ rệt hơn và rộng hơn so với mâm đĩa than chất lượng trung bình. Ngoài ra, sự nổi trội về chất lượng còn thể hiện thông qua tốc độ, với khả năng tái hiện sự đột ngột, tức thời. Chẳng hạn, những đoạn attack của acoustic guitar thường sẽ rất nhanh, sắc và sống động. Những mâm đĩa than chất lượng thấp thường khó thể hiện được tốc độ này, khiến chúng bị chậm đi hẳn và thiếu sức sống so với các thiết bị chất lượng cao.

(Hết kỳ 1)

Nên nghe những gì khi chọn mua mâm đĩa than (phần 2)
Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Hướng dẫn cơ bản cho đặt vị trí loa trong hệ thống stereo

Nguyễn Hào