Categories: Uncategorized

Những ngộ nhận thường gặp của audiophile (phần 2)

Đối với một lĩnh vực đậm chất công nghệ như âm thanh, một vài ngộ nhận, hiểu lầm vẫn xuất hiện, chủ yếu là thiếu mất nền tảng khoa học để giải thích phương thức vận hành của chuỗi thiết bị. Trong kỳ này chúng ta tiếp tục tìm hiểu về một số ngộ nhận thường gặp.

Ngộ nhận 4: Sử dụng dây loa cao cấp sẽ giúp cải thiện âm thanh so với các dây điện bình thường có cùng khổ kích thước.

Yếu tố quan trọng nhất mà dây loa sở hữu là mức độ điện kháng (resistance) thấp tại các dải tần số nghe được. Các hãng sản xuất dây loa đắt tiền thường nói rằng sản phẩm của họ tốt hơn do có băng thông rộng hơn, có thể lên đến hàng MHz. Thế nhưng, chưa có bằng chứng nào cho thấy việc những dây loa đó có khả năng truyền tải những tần số cao hơn các tần số cơ bản nhiều lần sẽ giúp chất âm hay hơn hay xứng đáng với số tiền bỏ ra. Một số dây loa audiophile thường được làm từ những bó sợi dẫn tách rời và được bọc cách điện riêng rẽ. Cấu trúc thường được gọi là dây Litz và người ta làm thế để chống lại hiệu ứng bề mặt. Hiệu ứng bề mặt là hiện tượng dòng điện chỉ xuất hiện ở bề mặt ngoài của sợi dẫn ở dải tần số cao. Vì các sợi bên trong của bó dây mang ít dòng hơn, điện kháng hiệu quả của dây nhìn chung sẽ tăng lên đáng kể ở những dải tần số rất cao. Tuy nhiên, hiệu ứng bề mặt chỉ xuất hiện với một lượng rất nhỏ và nằm hoàn toàn ngoài phạm vi nghe được của con người.

Hiệu ứng tiêu cực duy nhất mà ta có thể tác động được lên dây loa là khiến cho điện kháng quá cao (tác động đến damping factor của ampli), đồng thời làm mất dải cao do độ cảm (inductance) và độ dung (capacitance) tác động đến bất cứ tần số nào trong ngưỡng nghe được. Damping factor đối với ampli là khả năng ampli tiếp nhận điện áp hồi tiếp về từ loa. Khi gửi một nốt nhạc đến cặp loa điện động thông thường và ngừng chơi nốt nhạc ấy, quán tính vẫn sẽ khiến màng nón loa tiếp tục rung động, và khi rung động như vậy thì điện áp lại được sinh ra. Mạch đầu ra của ampli sẽ ngưng rung động ấy bằng cách đưa vào một mức tải trở kháng rất thấp, lý tưởng nhất là 0 Ohm (tức đoản mạch). Vì vậy, dây có điện kháng thấp là điều rất quan trọng, thế nhưng bất cứ dây dẫn nào có kích thước đủ lớn và đủ nặng cũng sẽ phủ hợp để làm dây loa. Các dây điện khổ lớn phù hợp để làm dây loa với độ dài từ 6m trở xuống, và độ dày của chúng thường là 14 AWG hay thậm chí còn dày hơn.

Ngộ nhân 5: Ampli đèn có chất âm tốt hơn ampli bán dẫn. Thậm chí preamp đèn chất lượng cao có thể khôi phục lại độ trong, rõ cũng như sự ấm áp bị mất ở các bản thu digital.

Cả ampli đèn và ampli bán dẫn đều có khoảng đáp tuyến tần số đủ phẳng để tái tạo tốt bất cứ tín hiệu nào thành âm thanh. Tuy nhiên, các ampli bán dẫn hiện đại thường có độ nhiễu, méo thấp hơn so với ampli đèn. Hầu hết các power-amp đèn đều yêu cầu phải có biến áp đầu ra, vốn cũng là một yếu tố gây méo tiếng, đặc biệt là ở các tần số cực đại (trầm nhất hoặc cao nhất). Hơn nữa, power-amp bán dẫn cũng sở hữu ưu điểm là damping factor luôn cao hơn so với power-amp đèn.

Rất nhiều người chuộng chất âm của đèn điện tử, đặc biệt là trên những ampli guitar chất lượng cao. Khi bị đánh tới điểm xuất hiện méo tiếng, mạch của đèn sẽ phản ứng mượt, ít thô hơn so với mạch bán dẫn. Chính xác hơn thì chất méo tiếng của đèn sẽ dễ nghe hơn, bởi khi ampli bán dẫn bị méo tiếng, sự rõ ràng, chi tiết của nó sẽ làm lộ ra dấu hiệu của việc quá tải, nguyên nhân gây ra xén ngọn tín hiệu và bội âm, dẫn đến việc có quá nhiều hài âm cao xuất hiện gây khó nghe.

Ngay cả khi người sử dụng yêu thích chất âm của đèn, hãy ghi nhớ rằng không một thiết bị nào có khả năng khôi phục chất lượng âm thanh bị mất trong quá trình thu âm. Việc duy nhất mà preamp đèn có thể làm chỉ là thêm vào hiệu ứng khiến người nghe có cảm giác dễ tiếp nhận hơn. Đối với ampli phục vụ cho việc kiểm âm, tốt nhất là chúng không nên có chất âm riêng, vì nếu có thì đó là dấu hiệu chúng đang bị lỗi. Tác động đến âm thanh của mạch sử dụng đèn cũng giống như tác động của máy ghi băng từ, và trong hầu hết trường hợp, người nghe sẽ thấy các tác động này rất dễ nghe, dễ tiếp nhận. Không thể phủ nhận rằng hài âm bậc chẵn thấp có thể rất hay, đem đến cảm giác tròn trịa, sống động hơn hài âm bậc lẻ. Tuy nhiên, bất cứ méo tiếng nào cũng sẽ thêm vào méo điều biên vốn không có quan hệ về mặt cao độ hay hài hòa với tín hiệu nguồn, vì thế nó sẽ không phải là méo tiếng giàu nhạc tính mà ta mong đợi.

(Hết kỳ 2)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

Những ngộ nhận thường gặp của audiophile (phần 1)

Những ngộ nhận thường gặp của audiophile (phần 3)

Những ngộ nhận thường gặp của audiophile (phần 4)

Nguyễn Hào

Lan Nguyễn

Recent Posts

TEAC NR-7CD – Thiết bị tất cả-trong-một ở tầm cao mới

Nếu cần xây dựng một hệ thống âm thanh truyền thống nhưng vẫn đáp ứng…

10 hours ago

Marantz SR8012 – AV receiver đầu bảng của Marantz

Cho đến nay, đây vẫn là một trong những receiver cao cấp, mạnh mẽ, đáng…

11 hours ago

AudioQuest Silver Cloud – Dây nguồn đầu bảng cho phân khúc tầm trung của AudioQuest

Vẫn sử dụng những công nghệ quen thuộc làm nên dòng dây nguồn Wind, thế…

11 hours ago

Elipson Prestige Facet 8B – Đáng giá với phân khúc tầm trung

Cặp loa bookshelf Prestige Facet 8B sẽ đưa người nghe đi hết từ bất ngờ…

11 hours ago

Line Preamp Audio Research Reference 10– Vượt qua những giá trị hàng đầu

Với những giá trị từ cổ điển cho đến hiện đại, line preamp Audio Research…

12 hours ago

Sonus Faber Chameleon T – “Tắc kè đổi màu” của Sonus Faber

Kết hợp chất âm truyền thống, kỹ thuật chế tác đổi màu và khả năng…

1 day ago