Những thiết kế thùng loa thường gặp hiện nay (phần 2)

Những thiết kế thùng loa thường gặp hiện nay (phần 2)

Monday 18/03/2019 2:22 pm GMT +7

Xem thêm:

Tìm hiểu về ba mẫu thiết kế còn lại, gồm thùng loa bandpass, thùng loa dùng ống truyền âm (transmission line) và thùng loa có họng kèn gấp.

Thùng loa bandpass

thiet ke thung loa

Khi nói đến thùng loa bandpass, có khá nhiều kiểu thiết kế khác nhau dành cho 3 loại bandpass chính là bandpass bậc 4, bandpass bậc 6 và bandpass bậc 8. Driver của loa bandpass thường sẽ được trong thùng loa và tiếng chỉ thoát ra từ lỗ thông hơi. Đối với bandpass bậc 4, mặt sau của driver hướng vào khoang loa kín trong khi mặt trước quay ra khoang loa có lỗ thông hơi. Loại thùng loa này có đặc điểm driver woofer sẽ lớn tiếng hơn loại dùng bass cộng hưởng, thế nhưng đáp tuyến tần số sẽ khá hẹp. Người thiết kế loa có thể mở rộng đáp tuyến tần số của loa, thế nhưng điều đó sẽ phải đánh đổi bằng độ nhạy. Bandpass bậc 6 sẽ có cả hai khoang đều lắp lỗ thông hơi trong khi bandpass bậc 8 sẽ có thêm một khoang thông hơi nữa.

– Ưu điểm: Độ nhạy loa rất cao, thông thường cao hơn loại thùng loa kín +5dB. Đối với loa bandpass bậc 6 hay bậc 8, độ nhạy sẽ còn cao hơn nữa. Khoảng hành trình của màng loa woofer ngắn, rất thích hợp cho những thiết bị như loa công cộng, loa ngoài trời sử dụng cho hội nghị hoặc sự kiện.

– Nhược điểm: Thùng loa có kích thước rất lớn, khó thiết kế, đòi hỏi không được phép có lỗi sai, đặc biệt với loa bandpass bậc 6 và bậc 8. Thường phải đánh đổi, lựa chọn hoặc độ nhạy, hoặc chất lượng âm thanh.

Loa dùng ống truyền âm

thiet ke thung loa dep

Không giống như các thùng loa kín hay thùng loa dùng bass cộng hưởng vốn bên trong được để trống, chỉ có thêm vật liệu giảm chấn và vật liệu gia cố thùng loa, thiết kế loa dùng ống truyền âm đặt hẳn một khoang riêng ở đằng sau driver loa. Khoang này được thiết kế thành một hệ thống đường ống với khả năng tối ưu tần số giống như âm thanh của driver phát ra bên ngoài. Ý tưởng ở đây là các sóng âm sinh ra ở đằng sau loa sẽ theo hệ thống đường ống để thoát ra lỗ thông hơi đặt ở mặt trước loa. Bằng cách này, âm thanh sinh ra từ đằng sau driver sẽ đồng pha với âm thanh ở mặt trước. Điểm khó nhất trong thiết kế loa nằm ở việc phải sử dụng vật liệu giảm chấn với độ dày và mật độ khác nhau ở những vị trí khác nhau, sao cho các tần số cao bị hấp thu hoàn toàn. Trong các loại thùng loa chúng ta tìm hiểu, thùng loa dùng ống truyền âm là loại khó thiết kế nhất vì rất khó để tính toán sao cho đạt được kết quả tốt nhất.

– Ưu điểm: Đáp tuyến tần số các dải trầm rất mở rộng, có thể đạt đến ngưỡng tần số hạ âm (nhỏ hơn 20Hz) và không quá phụ thuộc vào vị trí đặt loa.

– Nhược điểm: Sản xuất thùng loa dùng ống truyền âm khá phức tạp vì vật liệu sử dụng bên trong thùng loa có thể rất đa dạng. Việc tính toán cho thiết kế cũng phức tạp không kém, trong khi đó kích thước của loa cũng có thể rất lớn. Ngoài ra, driver woofer sẽ khó kiểm soát hơn, di chuyển tự do, từ đó có thể dễ dàng chạm đến khoảng hành trính tối đa cho phép, từ đó dẫn đến hiện tượng hỏng driver do rách màng loa.

Họng kèn gấp

thiet ke thung loa chat

Họng kèn là một trong những công cụ lý tưởng để có thể tăng độ nhạy cho driver loa. Bản chất của họng kèn thực ra vốn là phần gắn thêm vào cho driver chứ tự thân nó chưa phải là thùng loa. Bằng cách đi theo hình dáng của họng kèn (từ hẹp cho đến rộng), âm thanh sẽ được truyền ra không khí bên ngoài một cách khá mượt. Thông thường, họng kèn được thiết kế chủ yếu cho driver tweeter và midrange, bởi các dải tần số càng thấp sẽ yêu cầu họng kèn phải càng lớn. Đối với driver tweeter, họng kèn có thể chỉ cần vài cm, nhưng đối với driver woofer đường kính miệng họng kèn sẽ phải lên đến cả mét, thậm chí có khi còn lớn hơn.
Họng kèn gấp là một trong những lựa chọn tuyệt vời cho driver woofer, bởi khả năng tận dụng khôn gian của chúng cực kỳ độc đáo. Với hingj kèn gấp, người thiết kế không cần phải gắn những họng kèn khổng lồ có khi to bằng cả căn phòng chỉ để mở rộng đáp tuyến tần số quanh phạm vi 30Hz, họ chỉ cần làm đường dẫn âm thanh của họng kèn hẹp ở đầu vào (tức từ miệng driver) và mở rộng dần cho đến đầu ra. Đôi với trường hợp của họng kèn gấp, driver sẽ nằm khá sâu bên trong thùng loa và họng kèn có tác dụng giống như ông dẫn âm thanh vậy. Kỹ thuật này nhìn chung có cơ chế hoạt động giống như họng kèn thông thường, chỉ khác ở chỗ cách sử dụng không gian sẽ hiệu quả hơn.

– Ưu điểm: Độ nhạy của loa rất lớn, so với loa thùng kín có thể cao tới +10dB. Do vậy, loa kèn rất phù hợp với những căn phòng có diện tích rộng, thậm chí ở ngoài trời.

– Nhược điểm: Thùng loa có kích thước rất lớn. Đáp tuyến ngoài trục khá kém, do đó loa luôn phải hướng trực tiếp về phía người nghe, lâu dài với mức âm lượng lớn có thể gây ra hiện tượng mệt mỏi khi nghe. Trong khi đó các dải trầm không thực sự quá sâu và không thể bằng loa dùng ống truyền âm được.

(Hết phần 2)

Xem:

Những thiết kế thùng loa thường gặp hiện nay (phần 1)

Những thiết kế thùng loa thường gặp hiện nay (phần 2)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Top 3 loa subwoofer đáng mua nhất do tạp chí Whathifi bình chọn

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Phụ kiện