Phono box Audio Hungary Qualiton MC – Biến thế thượng cho mọi kim đĩa than Moving Coil

Phono box Audio Hungary Qualiton MC – Biến thế thượng cho mọi kim đĩa than Moving Coil

Saturday 26/01/2019 9:00 am GMT +7

Xem thêm:

Phần nhiều ampli ngày nay sử dụng head amp (không phải headphone amp) để sử dụng linh hoạt cả kim MM và MC. Tuy nhiên vẫn còn một cách khác, đó là dùng biến thế thượng.

Đôi điều cần biết về biến thế thượng (step-up transformer)

Những ai đã quen sử dụng mâm đĩa than chắc cũng biết rằng điện áp do kim đĩa than sinh ra cực kỳ thấp. Chúng ta đang nói về mức 5 millivolt (mV), tức 0.005 volts cho một kim đĩa than MM (Moving Magnet). Để so sánh, điện áp của tín hiệu từ DAC và đầu đĩa CD thường rơi vào khoảng 2 volt. Thế nhưng, đấy chỉ là đối với kim MM. Kim MC (Moving Coil) thậm chí còn có mức điện áp đầu ra thấp hơn gấp 10 lần, rơi vào khoảng 0.5mV. Thậm chí còn có những kim MC có điện áp ở mức siêu thấp, chỉ hơn 0.1mV một chút.
Bài toán đặt ra là làm thế nào để từ mức điện áp cực thấp 0.5mV có thể tăng lên gấp 10 lần. Ngày nay, chúng ta có thể thấy trên thị trường có những preamp hay AV receiver hỗ trợ được cả kim MM lẫn kim MC. Muốn lắp đầu ra kim MC vào đầu vào trên phono preamp có hai cách, chủ động (sử dụng head amp tích hợp cho ampli) hoặc thụ động (sử dụng biến thế thượng). Phần lớn các trường hợp đều sử dụng cách đầu tiên bởi cách này khá linh hoạt, tiện lợi.

Phono box Audio Hungary Qualiton MC Tapchihifi

Chắc chắn nhiều người sẽ đặt câu hỏi nếu tiện lợi như vậy, vì sao người ta vẫn phải sử dụng biến áp thượng để tăng điện áp đầu ra cho kim MC. Câu trả lời thực ra có thể tóm gọn chỉ bằng hai từ: nhiễu ồn. Bất cứ thiết bị chú động nào cũng cần có nguồn năng lượng riêng và nguồn năng lượng đó đều đến từ ổ điện 240V – vốn rất dễ bị ảnh hưởng bởi nhiễu ồn từ các thiết bị bên ngoài. Những nhiễu ồn ấy khi vào dòng điện để đi qua kim MC cũng được tăng lên cùng tín hiệu đầu ra của kim sau khi được xử lý.
Các giải pháp chống nhiễu ồn như sử dụng năng lượng từ một bộ tích điện giống như pin hay dùng lọc nguồn thường khá tốn kém, đôi lúc giá trị thậm chí ngang bằng cả một hệ thống âm thanh. Nhưng nếu sử dụng các bộ tích điện giá rẻ hơn thì sẽ gặp phải hiện tượng thiếu điện do nguồn điện ra bị hạn chế để bảo vệ tuổi thọ thiết bị, từ đó dẫn đến hiện tượng băng thông bị hạn chế, giảm sự phân cách giữa các kênh, tăng cả méo hài tổng lẫn méo do điều biến tương hỗ và dẫn đến việc tăng cả nhiễu ồn.

Phono box Audio Hungary Qualiton MC ben trongTapchihifi

Một thiết bị thụ động như biến thế lại không gặp phải hiện tượng này, nguyên nhân là vì thiết bị này không cần nguồn điện để hoạt động. Điện áp ở một cuộn dây (cuộn dây sơ cấp) sẽ tạo ra từ thông, từ đó sinh ra điện áp trong một cuộn dây khác (cuộn thứ cấp). Nếu xét cấu trúc của biến thế thượng, chúng ta sẽ không thấy kết nối điện giữa hai cuộn dây và cũng chẳng có thành phần nào khác, chỉ có hai cuộn dây. Nếu mỗi cuộn dây có số vòng cuốn bằng nhau, điện áp sinh ra trong cuộn thứ cấp sẽ bằng với điện áp trong cuộn sơ cấp. Nếu cuộn dây thứ cấp có số vòng dây gấp đôi so với cuộn sơ cấp thì điện áp ở cuộn thứ cấp cũng sẽ tăng gấp đôi. Chẳng hạn, nếu có một volt được đưa vào đầu vào của cuộn sơ cấp thì sẽ có hai volt ở đầu ra của cuộn thứ cấp. Tương tự như vậy, nếu cuộn thứ cấp chỉ có nửa số vòng cuốn so với cuộn sơ cấp thì điện áp sẽ bị giảm một nửa. Khi điện áp được tăng lên, biến áp này sẽ được gọi là tăng áp hoặc biến áp thượng. Ngược lại, khi điện áp giảm, biến áp này sẽ gọi là biến áp hạ.
Mặc dù biến áp thượng hoàn toàn không sinh ra nhiễu ồn và sở hữu đáp tuyến tần số cực phẳng, chúng vẫn có nhược điểm. Đó là trở kháng ở cuộn sơ cấp thấp hơn nhiều so với trở kháng ở cuộn thứ cấp. Nguyên nhân là vì để tăng gấp đôi số vòng cuốn ở cuộn thứ cấp, độ dài dây ở cuộn thứ cấp cũng phải tăng lên gấp đôi. Tuy nhiên trở kháng không chỉ tăng gấp đôi. Khi điện áp ở cuộn thứ cấp tăng theo hệ số hàng chục (tăng lên 20dB0, trở kháng sẽ phải tăng theo hàng trăm. Nói cách khác, điện áp tăng bao nhiêu lần, trở kháng sẽ tăng bằng bình phương của bấy nhiêu lần. Cường độ dòng điện ở cuộn thứ cấp cũng bị giảm so với cuộn dây sơ cấp.

Phono box Audio Hungary Qualiton MC dep Tapchihifi

Tuy nhiên sử dụng biến thế thượng vẫn còn một ưu điểm nữa. Cái này có liên quan đến loại méo tín hiệu do cả hai thiết bị sinh ra. Cũng cần phải nhấn mạnh rằng bất cứ thiết bị nào liên quan đến dòng điện cũng đều sản sinh méo tín hiệu và biến thế thượng cũng không phải ngoại lệ. Tuy nhiên, nếu như các thiệt bị chủ động có trở kháng đầu vào điện trở không đổi thì biến thế thượng lại có trở kháng đầu vào phụ thuộc vào tần số. Nhờ vậy, các loại méo hài sinh ra từ biến thế thượng sẽ mạnh nhất khi ở các dải trầm và thấp dần khi lên các dải cao, trong khi các thiết bị chủ động thường ngược lại, lượng méo hài sẽ tăng dần khi tần số cũng tăng theo (tất nhiên cũng có ngoại lệ, nhưng những ngoại lệ đó thường rất đắt đỏ).

Phono box Audio Hungary Qualiton MC mat sau Tapchihifi

Hầu hết các biến thế thượng giá thành thấp đều có nguồn gốc từ Trung Quốc, có giá thành rất rẻ. Chúng rẻ không chỉ bởi vì nguyên liệu sử dụng không phải chỉ bởi vì nguyên liệu sử dụng vốn là loại rẻ tiền, có chất lượng kỹ thuật không cao mà còn vì cách cuốn nữa. Những biến thế thượng giá rẻ thường được cuốn dây rất nhanh và rất lỏng để có thể làm ra được số lượng lớn trong thời gian ngắn. Trong khi đó, tất cả biến thế thượng chất lượng cao đều được cuốn rất chắc chắn, các vòng cuốn không chỉ nhiều lớp mà còn khít chặt vào nhau, do đó đòi hỏi thời gian cuốn phải cao hơn rất nhiều.

Về biến thế thượng Qualiton MC

Biến thế thượng Qualiton MC là sản phẩm của thương hiệu đến từ Đông Âu Audio Hungary. Nhìn chung, các sản phẩm không phải loa của hãng được chia thành hai series: Qualiton Classic và Qualiton A. Dòng Classic của hãng hiện tại chỉ có hai sản phẩm duy nhất: preamp APR 204 và power-amp APX 200 (đổi lại tên từ Univox APX 200). Dòng Qualiton A có bốn sản phẩm: hai ampli đèn A20i và A50i, một phono preamp và một biến áp thượng tên là Qualiton MC. Trong các thiết bị của dòng Qualiton A, chỉ có Qualiton MC là đặc biệt nhất vì không phải là ampli. Tháng 11 năm 2015, Audio Hungary chính thức giới thiệu sản phẩm Qualiton MC và 2 tháng sau đó, thiết bị này chính thức được tung ra thị trường.

Phono box Audio Hungary Qualiton MC hay Tapchihifi

Cũng giống như các thiết bị khác trong dòng Qualiton A, Qualiton MC sở hữu ngoại hình rất đẹp. Phần vỏ bên ngoài được làm bằng thép không rỉ được đánh bóng với kích thước rất nhỏ, 11cm x 8cm x 15,5 cm và chỉ nặng khoảng 1kg. Thiết bị có cấu tạo rất đơn giản, ở bên ngoài, mặt trước không hề có nút bấm nào bởi đây vốn là một thiết bị thụ động, phía sau chỉ có một cặp cổng đầu vào và đầu ra RCA. Đặt bên trong bộ khung vỏ này là một cặp biến thế. Mỗi biến thế có vỏ bọc bằng hợp kim permalloy và sử dụng ống cuộn làm từ vật liệu bakelite, điều đó khiến các biến thế này trở nên rất đặc biệt. Bản thân dây cuốn cũng được làm từ loại vật liệu có chất lượng rất cao, điều đó duy trì được băng thông cao cho thiết bị, giúp giảm hẳn độ méo tín hiệu khi truyền sang các thiết bị khác. Qualiton MC sở hữu độ khuếch đại danh định +24 dB. Không chỉ sở hữu mạch tín hiệu ngắn, Qualiton MC còn sử dụng các cổng RCA và đường tiếp địa có chất lượng rất cao.
Qualiton MC có ưu điểm là phù hợp với khá nhiều loại kim MC khác nhau. Với cấu hình mặc định của thiết bị, người dùng có thể lựa chọn các kim MC có trở kháng nằm trong hai khoảng 2 – 10 Ohm hoặc 10 – 50 Ohm. Nhiều khả năng đây chính là tác dụng của việc có sẵn hai biến thế bên trong hộp thiết bị. Cách này thường ưu việt hơn hẳn so với các phương pháp phổ thông như sử dụng switch hay điện trở song song. Ngoài ra, Audio Hungary còn cung cấp dịch vụ custom cho khách hàng để biến thế thượng có trở kháng khớp với trở kháng của kim MC, từ đó tối ưu được chất âm cho thiết bị.

Thông tin về thương hiệu Audio Hungary

Audio Hungary là một thương hiệu sản xuất thiết bị audio hi-end ở Hungary được thành lập vào năm 2012. Laszlo Fabian, giám đốc điều hành của Audio Hungary kể lại rằng audio analog gần như đã không còn ở châu Âu vào giai đoạn thập niên 90. Tuy nhiên, đến năm 2014, họ đã nhìn thấy cơ hội để phục hung cho analog và quyết định mua lại một hãng sản xuất đang trên đà phá sản. Công ty ấy ngày nay được biết đến với cái tên là Audio-Hungary LLC. Thế nhưng, hơn 60 năm trước, tên thật của nó là Rafilm National Radio-and-Film và sau khá nhiều lần đổi tên, đến lúc Bức tường Berlen sụp đổ, mọi người biết đến công ty với thương hiệu Univox Ltd. Khi đó, Univox Ltd. là nhà sản xuất ampli và loa công cộng lớn nhất Đông Âu.

Phono box Audio Hungary Qualiton MC tot Tapchihifi

Khi mua lại thương hiệu Univox, Audio Hungary cũng đồng thời “hồi sinh” lại một thương hiệu khá cũ, Qualiton, vốn là thương hiệu nhỏ thuộc Univox trước đó khá lâu. Và đây chính là nguồn gốc cho những sản phẩm thuộc dòng Qualiton A sau này. Với những thiết bị nối tiếp từ thành công của chiếc power-amp Univox APX 200, sản phẩm đầu tiên của hãng từ lúc Univox bắt đầu thuộc về Audio Hungary, các sản phẩm của dòng Qualiton quả thực rất đáng chú ý bởi mức giá thành hợp lý cùng chất lượng rất cao, có thể nói là vượt qua các đối thủ cạnh tranh trên thị trường, một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để làm nên sự khác biệt.

Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Top 8 phono preamp đáng mua nhất do tạp chí Whathifi bình chọn

Nguyễn Hào

Cùng chuyên mục