Sản xuất driver loa – bí mật đằng sau những chất âm (phần 1)

Sản xuất driver loa – bí mật đằng sau những chất âm (phần 1)

Friday 18/01/2019 11:11 am GMT +7

Xem thêm:

Driver là một trong những bộ phận quan trọng nhất của loa, ẩn đằng sau đó là những câu chuyện không phải ai cũng biết.

Đối với những audiophile khó tính, bên cạnh những chi tiết mà họ dùng để đánh giá cặp loa như quy trình sản xuất, các thông số kỹ thuật, có một câu hỏi mà nhiều người chắc đã từng đặt ra, đó là liệu nhà sản xuất có tự sản xuất driver loa hay không? Vì sao đây là câu hỏi có ý nghĩa quan trọng? Có lẽ là vì trong suy nghĩ của nhiều người, những thương hiệu loa cao cấp nhất sẽ tự thiết kế driver với những thông số đặc biệt và mức độ chi tiết khác rất nhiều so với phần lớn driver trên thị trường, đồng thời tự sản xuất để có thể đáp ứng được yêu cầu của chính mình. Đây là sự thật, bởi lẽ không phải lúc nào driver có sẵn, kể cả những driver loa cao cấp nhất, đủ khả năng để đáp ứng bất cứ yêu cầu nào từ bất cứ nhà sản xuất nào.

san xuat driver cho loa

Thế nhưng, gửi những yêu cầu kỹ thuật ấy đến một hãng sản xuất thứ ba và tự mình làm ra driver là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Ngày nay, càng ngày càng ít thương hiệu sản xuất loa – ngay cả những công ty tên tuổi – có thể tự mình làm ra driver, dù là ở Mỹ, Canada, Anh hay Đức, những quốc gia vốn được mệnh danh là cường quốc audio. Có lẽ cũng sẽ chẳng phải là nói quá khi cho rằng vài chục năm nữa, sẽ không còn thương hiệu loa nào tự mình sản xuất driver nữa.
Thế nhưng, trong quá khứ, hầu hết các thương hiệu danh tiếng đều tự mình sản xuất driver. Thậm chí, một vài hãng còn có nhà máy lắp ráp thùng loa riêng, như vậy họ có thể tạo thành một hệ thống khép kín, tự làm thùng loa, thiết kế và sản xuất driver, lắp ráp, kiểm tra và đóng gói loa ở cùng một nơi. Khả năng lắp ráp thùng loa của mỗi hãng sẽ khác nhau, có nơi tự làm trong khi có những hãng đến cả phần thiết kế cũng phải thuê bên ngoài, nhưng chắc chắn rằng những tên tuổi như AR (Acoustic Research), KLH, Advent. Klipsch, JBL, EPI, Allison, Boston Acoustics, KEF hay B&W sẽ tự mình thiết kế và sản xuất driver mà không cần bên thứ ba.

san xuat driver cho loa dep

Acoustic Research là một trong số ít những nhà sản xuất có khả năng tạo ra những driver có chất lượng tốt nhất, với thông số trên các driver do họ tạo ra cực kỳ trùng khớp với nhau. Trên thực tế, nếu xét về chất âm, độ méo tiếng và những yếu tố quan trọng khác của driver, trong suốt giai đoạn từ cuối thập niên 50 đến giữa thập niên 70, không một hãng nào đủ khả năng để tạo ra được driver tốt như của Acoustic Research. Không chỉ phát minh ra driver màng dạng vòm, Acoustic Research còn là hãng loa đầu tiên tạo ra hệ treo driver và thùng loa kín giống như chúng ta biết ngày nay. Những phát mình này góp phần quan trọng trong việc mở rộng phạm vi các dải trầm, giảm độ méo tiếng, đồng thời thu nhỏ đáng kể kích thước thùng loa. Chiếc loa AR-3 xuất hiện vào năm 1958 là cặp loa đầu tiên sử dụng driver tweeter và midrange màng dạng vòm, sở hữu những màn trình diễn tinh tế và có độ chính xác rất cao, vượt xa các đối thủ cùng thời lúc bấy giờ.
Khó khăn của Acoustic Research lúc bấy giờ không phải là thiết kế, vốn dĩ đã vượt xa so với thời đại, mà nằm ở quá trình sản xuất và vật liệu làm driver. Ở giai đoạn giữa thế kỷ 20, những thứ như tự động hóa hay sử dụng robot để lắp ráp vẫn còn quá xa vời. Hầu hết quá trình sản xuất của Acoustic Research đều được thực hiện thủ công.

san xuat driver cho loa tot

Kích thước siêu nhỏ của khá nhiều bộ phận cùng sai số cực thấp và quá trình kiểm tra chất lượng rất chặt chẽ đã khiến Acoustic Research phải hủy bỏ một lượng khá lớn driver trước khi có thể hoàn thiện được sản phẩm của mình.
Có lẽ điều này khá kỳ lạ, nhưng Acoustic Research là công ty duy nhất tự hào về số lượng driver mà họ phải vứt bỏ. Thậm chí trong quảng cáo của mình, họ còn chụp ảnh những driver bỏ đi ấy để chứng minh cho người khác thấy sản phẩm của mình có chất lượng cao đến mức nào.
Những ai đã từng đến thăm nhà máy sản xuất của Advent ở Cambridge, Massachusetts, Mỹ có lẽ sẽ thấy ấn tượng nhất đối với bộ phận sản xuất driver tweeter. Thông thường, loa của Advent được thiết kế hai đường tiếng, với điểm phân tần cho tweeter thường ở mức rất thấp: 1000Hz. Để có thể cắt tần ở dải tần số thấp như vậy, driver phải có đủ diện tích để độ nhạy và khối không khí mà màng loa dịch chuyển đáp ứng được cho dải tần này. Tuy nhiên, driver vẫn phải đủ nhẹ và mang khả năng đáp ứng cao để có thể chơi được các âm thanh tần số cao.
Những yêu cầu tưởng như mâu thuẫn với nhau lại có thể đáp ứng được bởi driver tweeter màng nón với đường kính 5cm do Advent sản xuất, thường được gọi là tweeter doughnut. Phần bên trong của tweeter, khu vực của nắp chống bụi, được thiết kế dạng vòm với đường kính 2.5cm.

san xuat driver cho loa chat

Tuy nhiên, toàn bộ tweeter lại được thiết kế liền mảnh chứ không chia tách nón loa riêng với nắp chống bụi riêng. Advent chưa từng nói rằng phần màng vòm ấy có khả năng hoạt động giống như một driver tweeter màng vòm 2.5cm, thay vào đó, họ để người nghe tự cảm nhận.
Tweeter doughnut được làm từ một loại vật liệu gốc cellulose rất nhẹ và bền chắc. Ban đầu, vật liệu này ở dạng lỏng nhớt. Người kỹ sư làm tweeter sẽ múc chất lỏng ấy ra và đổ vào khuôn ép để tạo hình cho màng loa tweeter. Màng loa tweeter sau khi được ép tạo hình sẽ được lấy ra và làm khô. Ở nhà máy của Advent, có hàng khay nón loa tweeter như vậy sẵn sàng được dùng để làm ra driver tweeter hoàn chỉnh.
Như vậy, có thể thấy làm ra được một driver tweeter ưng ý rất khó và tốn kém.

(Hết phần 1)

Sản xuất driver loa – bí mật đằng sau những chất âm (phần 1)

Sản xuất driver loa – bí mật đằng sau những chất âm (phần 2)

Sản xuất driver loa – bí mật đằng sau những chất âm (phần 3)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Top 6 mẫu loa Airplay đáng mua nhất do What Hi fi bình chọn

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Tin liên quan