Smyth Virtual Surround – Công nghệ thuộc về tai nghe cao cấp | TapChiHiFi TV 131

Rất vui được gặp lại quý vị và các bạn trong video mới nhất của Tapchihifi TV. Bất chấp việc những chiếc tai nghe cao cấp nhất hiện nay đang ngày càng trở nên tốt hơn và đắt tiền hơn, chúng vẫn có những hạn chế nhất định, đặc biệt là trong khả năng tạo thành trường không gian âm thanh ba chiều.

Thay vì khiến hình ảnh của ca sĩ và nhạc cụ xuất hiện trước mặt người nghe, gói gọn trong một không gian âm học cụ thể, tai nghe thường có xu hướng tạo ra hình ảnh trong đầu người nghe chứ không làm nên âm trường và âm hình giống như ở loa. Nguyên nhân là vì khi nghe bằng headphone, mỗi bên tai sẽ chỉ nghe được một kênh âm thanh của bên đó. Không có các hiện tượng như xuyên âm liên thính, não bộ không thể tạo ra ảo giác về hình ảnh và trường sân khấu âm thanh ở trước mặt giống như khi nghe bằng loa được. Không ít công nghệ và kỹ thuật đã được phát triển để giảm thiểu hiện tượng này, cũng như đem đến trải nghiệm “thật” hơn cho headphone.

 Trong video ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Smyth Virtual Surround – một công nghệ cao cấp dùng để tạo ra cảm nhận giống như khi đang nghe bằng hệ thống đa kênh trên headphone.

Smyth realiser a16

Có thể nói công nghệ Smyth Virtual Surround (SVS) là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay để giải quyết vấn đề âm hình và âm trường của tai nghe. Công nghệ này được Stephen Smyth phát triển. Về mặt bản chất, SVS tạo ra những trải nghiệm trên tai nghe hoàn toàn giống với khi nghe từ hệ thống stereo hay hệ thống loa đa kênh ở trong phòng. Để sử dụng công nghệ SVS, người nghe cần sử dụng một thiết bị đặc biệt có tên là Smyth Realiser.

Cơ chế hoạt động của hệ thống này như sau: Trước hết, người nghe sẽ đeo những nút tai chuyên dụng, bên trong có gắn những micropho cực kỳ nhỏ. Sau khi kết nối micro với bộ xử lý âm thanh Realiser, người nghe sẽ chạy thử tín hiệu test trên hệ thống loa thông thường trong khi đang ngồi sẵn ở vj trí nghe. Tiếp theo, họ cần đeo tai nghe lên và chơi thử tín hiệu test thứ hai và tín hiệu này lần nữa lại được micro bên trong ống tai bắt được.

Toàn bộ quá trình này chỉ kéo dài khoảng 5 phút. Kể từ đó về sau, bất cứ khi nào nghe nhạc thông qua headphone được kết nối với thiết bị Realiser, người nghe sẽ cảm nhận được cảm giác cực kỳ chân thực, không khác gì đang nghe từ hệ thống loa ở trong phòng vậy. Âm hình không còn bị kẹt trong đầu, giới hạn bởi hai chiếc headphone nữa mà sẽ được kéo ra ngoài, trở thành âm hình 3D giống như do loa tạo ra.

Để trải nghiệm trở nên thực tế hơn, hãy để hệ thống loa và tai nghe cùng chơi một bản nhạc, sau đó thử gỡ bỏ tai nghe ra. Chắc chắn, người nghe sẽ bắt đầu hơi hoảng vì không thể nhận ra được sự khác biệt khi nghe giữa loa và tai nghe là gì. Thậm chí, nhiều người quên mất rằng mình đang đeo tai nghe và cho rằng âm thanh ấy thực chất là được phát ra từ loa.

Hiểu một cách đơn giản, với bộ xử lý âm thanh Realiser, khi đo đạc các loa khác nhau trong cùng một căn phòng, headphone sẽ bắt chước những loa đó và tạo ra cảm nhận về âm thanh cho người nghe đúng như vậy. Chúng ta có thể thấy rằng công nghệ Smyth Virtual Surround không chỉ hoạt động với hệ thống stereo mà còn có tác dụng với cả những hệ thống âm thanh đa kênh hoàn chỉnh. Ấn tượng lớn nhất mà chúng đem lại chính là cảm giác âm thanh đa kênh được tái hiện thông qua chiếc headphone stereo thực sự rất hoàn hảo, gần như không có bất cứ một sự khác biệt nào.

smyth research realiser a16

Bộ xử lý Realiser sử dụng kết hợp với một công nghệ khác để từ đó có thể tạo ra cảm giác âm thanh sống động của các buổi biểu diễn trực tiếp hoặc do loa tạo ra. Nếu như người nghe đang nghe ca sĩ hát ở trước mặt và bất ngờ quay đầu sang bên phải, âm hình vẫn sẽ duy trì ở vị trí cũ, thế nhưng giờ đây tiếng của người ca sĩ ở tai bên trái sẽ rõ hơn ở tai bên phải, điều này cũng hoàn toàn đúng khi nghe giọng vocal do loa tái tạo lại. Nhưng khi quay đầu trong lúc đang nghe nhạc bằng tai nghe bình thường, âm hình cũng sẽ di chuyển cùng đầu người nghe. Bởi lẽ, cũng giống như âm hình của loa, âm hình của tai nghe luôn được đặt ở đúng vị trí giữa hai tai.

Đây là đặc điểm cố hữu của bất cứ thiết bị tái tạo âm thanh hai kênh nào, thế nhưng nó lại khiến cho trải nghiệm giống như ngoài đời thực cho lắm bởi âm hình sẽ luôn di chuyển theo người nghe. Stephen Smyth đã sửa lại lỗi này bằng cách tích hợp cho bộ xử lý Realiser thuật toán xử lý dữ liệu đặc biệt, lấy tín hiệu từ thiết bị cảm biến theo dõi chuyển động được gắn lên headphone.

Nhờ vào công nghệ này, người nghe có thể thực hiện bất cứ hoạt động nào mình muốn và âm trường, âm hình vẫn cố định ở một chỗ ban đầu. Khi công nghệ Smyth Virtual Surround xuất hiện mới chỉ cách đây khoảng 10 năm, khả năng của nó vẫn còn có phần hạn chế. Thứ duy nhất mà nó làm tốt là tương quan về không gian và vị trí, thế nhưng nay, với sự ra đời của Smyth Realiser A16, người nghe sẽ phải ngỡ ngàng vì những gì mà nó có thể làm được.

Có một lý do để khi đo đạc phòng nghe, hệ thống loa và headphone, những chiếc microphone siêu nhỏ sẽ được đặt trong ống tai của người nghe. Đó là vì phần tai ngoài đóng vai trò rất quan trọng trong việc xác định vị trí của âm thanh. Các nếp gấp ở vành tai và những đoạn nhô ra sẽ tạo ra một chuỗi phản hồi âm thanh rất phức tạp. Chuỗi phản hồi này sẽ gây ra loạt độ trễ tính bằng phút đối với âm thanh chạm đến màng nhĩ. Khi âm thanh trực tiếp tác động đến màng nhĩ kết hợp với âm thanh bị trễ do phản hồi của tai ngoài tạo ra, hiệu ứng lọc răng lược sẽ xuất hiện.

Vì hiện tượng âm chồng âm này nên sẽ có những tần số mạnh hơn bình thường trong khi một vài tần số khác lại yếu đi. Nếu theo dõi trên biểu đồ đáp tuyến tần số, ta sẽ thấy rằng hình biểu diễn đáp tuyến tần số không còn là một đường cong nữa mà xuất hiện những rãnh khá nhỏ, hẹp. Các rãnh này sẽ làm thay đổi hướng của âm thanh, lúc này não bộ sẽ phân tích rãnh răng lược cũng như các thay đổi của chúng để từ đó đánh dấu vị trí của âm thanh, ngay cả khi trong trường hợp nguồn phát âm thanh đang chuyển động. Đầu và ngực người nghe cũng là nguồn của âm phản hồi và đóng vai trò quan trọng trong cơ chế này. Tác động của đầu và tai làm thay đổi âm thanh thường được gọi là HRTF, hay là phản ứng thể hiện cách mà tai cảm nhận được âm thanh từ một điểm trong không gian.

Smyth Realiser

Trong quá trình đo đạc, bộ xử lý âm thanh Smyth Realiser sẽ ghi nhận lại HRTF cụ thể của người nghe. Khi chơi lại một bản nhạc, Realiser sẽ sử dụng mạch xử lý tín hiệu digital để áp dụng HRTF của người nghe lên tín hiệu âm thanh, và khi nghe âm thanh được tạo ra từ những tín hiệu này, não bộ sẽ cho rằng đây là âm thanh từ môi trường không gian ba chiều, kết hợp với đặc điểm chất âm, yếu tố không gian thu nhận được từ quá trình đo đạc. Cần lưu ý rằng bộ xử lý Realiser cũng sẽ đo đạc và tái tạo lại khả năng tạo thay đổi của loa và phòng nghe, hay dễ hiểu hơn là cách mà loa và yếu tố âm học trong phòng làm thay đổi tín hiệu test, từ đó ảnh hưởng đến tín hiệu âm nhạc trong quá trình phát lại.

Công nghệ Smyth Virtual Sound đã đem đến những khả năng đáng kinh ngạc. Giờ đây người nghe có thể đo lại các hệ thống âm thanh đẳng cấp thế giới cũng như những phòng nghe được xử lý tốt nhất, sau đó tái hiện lại những trải nghiệm của phòng nghe đó, hệ thống đó trên chính chiếc headphone của mình và ở ngay tại nhà.

Trước khi công nghệ Smyth Virtual Surround xuất hiện, rất nhiều người tin rằng để headphone có thể tạo được trải nghiệm giống như các hệ thống loa stereo hoặc loa đa kênh trong một phòng nghe cao cấp là điều không thể. Smyth Virtual Surround chính là một trong những công nghệ tuyệt vời nhất với tiềm năng to lớn mà hiện tại khó có công nghệ nào có thể sánh được. Và giờ đây, âm thanh thực tế ảo của Smyth Virtual Surround sẽ còn ấn tượng hơn nữa, khi mà thế hệ tiếp theo của Realiser A8, Realiser A16 chính thức ra mắt vào năm 2018. Bên cạnh những chiếc headphone amp cao cấp từ các hãng âm thanh nổi tiếng, đây chắc chắn sẽ là thiết bị mà những tín đồ trung thành của headphone không hề muốn bỏ qua chút nào.

 Như vậy, chúng ta đã cùng tìm hiểu về những gì mà công nghệ Smyth Virtual Surround có thể đem lại. Rất cám ơn quý vị và các bạn đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Còn giờ, thời lượng của chương trình đã hết. Hẹn gặp lại trong những số tiếp theo của Tapchihifi TV.

Tapchihifi TV