Thùng loa và những loại vật liệu chế tác tốt nhất (phần 2)

Thùng loa và những loại vật liệu chế tác tốt nhất (phần 2)

Friday 21/06/2019 3:43 pm GMT +7

Xem thêm:

Bên cạnh các loại ván gỗ, có không ít những loại vật liệu khác cũng phù hợp để làm thùng loa.

Ván gỗ MDF

Ván gỗ MDF được làm từ các sợi gỗ tinh và chất kết dính. Sau khi trộn các vật liệu này với nhau, nhà sản xuất sẽ tiến hành ép hỗn hợp để tạo thành tấm ván hoàn chỉnh. Ván gỗ MDF có đặc điểm là bề mặt mịn hơn và cạnh cắt cũng đẹp hơn so với ván dăm thô. Loại ván này cũng có ưu điểm là khả năng tắt dần dao động tốt, không phát tiếng bên trong thùng loa, nhưng lại dễ bị ảnh hưởng từ rung chấn tự nhiên. Tuy nhiên, do khối lượng khá nặng nên muốn làm chuyển động thùng loa thì rung chấn phải tạo ra xung lực khá lớn. Cấu trúc của gỗ MDF khiến đây là loại ván gỗ lý tưởng để làm thùng loa vì việc cắt gọt, vát chéo trên gỗ MDF sẽ dễ dàng hơn các loại vật liệu khác. Với keo dán gỗ thông thường, MDF cũng tỏ ra khá bền, dễ ăn keo.

Loa Spectral 40th tapchihifi

Bên cạnh đó, người dùng có thể phủ veneer, phủ bóng và sơn lên MDF khá dễ dàng. Với các góc cạnh, cần có một quy trình xử lý đặc biệt. Hầu hết các nhà cung cấp hiện nay đều có cung cấp ván gỗ MDF cắt sẵn với độ dày khá đa dạng, gồm 10, 12, 16,19 và 22mm, mức giá thành cũng rất hợp lý. Đối với loa vệ tinh mang thể tích nhỏ, khoảng 3 lít (tương đương 0.003 m3), ván gỗ chỉ cần dày khoảng 10mm. Với thùng loa mang thể tích lên đến 10 lít (tương đương 0.01 m3), ván gỗ cần phải dày 16mm và các thùng loa lớn hơn sẽ cần ván gỗ dày tối thiểu 19mm. Mức giá hợp lý cùng lựa chọn đa dạng khiến MDF trở thành vật liệu chính trong quá trình sản xuất thùng loa.

Ván gỗ ép (plywood)

Gỗ ván ép là vật liệu được tạo ra từ nhiều tấm gỗ mỏng có cùng kích thước xếp chồng lên, vuông góc với nhau theo hướng vân gỗ và được liên kết chắc chắn bởi các loại keo chuyên chuyên dụng. Sau đó gỗ được ép dưới áp suất và nền nhiệt cao, tạo ra những tấm ván plywood chất lượng. Đây là loại vật liệu tốt nhất nếu người dùng đang cần tìm một thứ ván gỗ có cả hai khả năng chống rung chấn và hạn chế âm thanh phát ra từ thùng loa. Để gắn dính, keo dán gỗ chuyên dụng là thứ hiệu quả nhất. Người dùng có thể xử lý bề mặt bằng cách phủ sơn gỗ wood stain và đánh véc-ni, hoặc đánh dầu và sáp. Các cạnh cắt có đủ cả hai màu sáng tối tương phản rõ rệt, khá thu hút. Các tấm ván gỗ ép để làm thùng loa thường có độ dày 15, 18, 21 hoặc 24mm.

hang Pylon Audio

Tuy nhiên, khác với các loại ván gỗ khác, gỗ ép plywood thường có gia dao động tuỳ từng cửa hàng khác nhau cho dù độ dày là như nhau. Chúng cũng không được cắt sẵn, do đó nếu mua ván cắt sẵn chi phí cũng cao hơn các vật liệu khác. So với ván gỗ MDF, gỗ ép khó mài cát hơn, do đó việc cắt gỗ chuẩn xác rất quan trọng. Gỗ ép plywood có ưu điểm nhẹ hơn và bền hơn MDF, do đó chúng rất thích hợp làm thùng loa vì không bị tác động vật lý như rung chấn gây chuyển động làm tổn hại.

Đá

Đá cẩm thạch, granit và đá phiến là những loại đá tự nhiên phổ biến nhất có thể sử dụng để làm nên những thùng loa khác với bình thường. Đá là loại vật liệu rất khó xử lý, và để làm tốt cần có thợ cắt đá tay nghề cao cùng máy móc, dụng cụ chuyên dụng. Đá phiến là một vật liệu tuyệt vời, vì cấu trúc của đá phiến tương đối mềm nhưng đủ sức để ngăn ngừa bất cứ rung động nào trên vách loa.

 

Loa daNếu có nhược điểm nào của đá cần phải lưu ý đến thì đó là khối lượng của chúng rất lớn. Một cặp loa bookshelf với thùng loa làm bằng đá, mang cấu trúc hai đường tiếng sẽ có khối lượng lên đến 54kg, trong khi cũng mẫu loa đó, nếu thùng loa làm bằng gỗ ván dăm định hướng OSB thì sẽ chỉ nặng 6kg. Tuy nhiên, âm thanh mà những cặp loa ấy mang lại rất xứng đáng với trọng lượng khổng lồ được thêm vào. Nhược điểm cuối cùng của vật liệu này là giá cả. Đá là một loại vật liệu bất thường, do đó nếu giá của thùng loa đá có cao bất thường thì cũng không phải điều gì đáng ngạc nhiên cho lắm.

Acrylic và Plexiglas / thuỷ tinh

Có lẽ sẽ không ít người, đặc biệt những người coi loa như một món đồ nội thất tự đặt câu hỏi liệu thùng loa có thể được làm từ những vật liệu trong suốt hay không. Một thùng loa được thiết kế để phô bày hết tất cả mọi thứ bên trong là một kiểu thùng loa khá đặc biệt, nhất là khi phần phân tần được làm từ các linh kiện tốt nhất. Trên lý thuyết, thùng loa không sử dụng vật liệu giảm chấn sẽ đem đến âm thanh không hay, trong khi nếu dùng vật liệu giảm chấn sẽ ảnh hưởng khá lớn đến vẻ bề ngoài. Thế nhưng, thực tế vẫn có ngoại lệ. Cédric Aubrio, cha đẻ của thương hiệu Waterfall – một thương hiệu loa nổi tiếng với đặc trưng thùng loa thuỷ tinh cho biết, những người tỏ ý nghi ngờ chất lượng loa của hãng hầu hết đều chưa từng nghe nhưng cặp loa Waterfall bao giờ.

Gỗ thịt / gỗ tự nhiên

Kiến thức về vật liệu làm thùng loa ngày nay đều bắt nguồn từ việc chế tạo nhạc cụ. Tuy nhiên, khác với nhạc cụ, thùng loa không có nhiệm vụ tạo ra âm thanh mà là tái tạo âm thanh. Do đó, yêu cầu dành cho gỗ làm thùng loa có phần khác so với gỗ làm nhạc cụ. Thông thường, gỗ làm thùng loa phần lớn là gỗ công nghiệp đã qua xử lý, trong khi gỗ làm nhạc cụ lại là gỗ tươi, gỗ tự nhiên. Nếu như gỗ làm nhạc cụ có những tần số cộng hưởng khác nhau, trong khi gỗ làm thùng loa, đặc biệt là ván gỗ công nghiệp phải triệt tiêu đặc điểm này để không làm ảnh hưởng đến chất âm.
Gỗ tự nhiên có nhược điểm là bị nở trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, và ngót lại khi trời hanh khô. Thế nhưng, nếu gỗ được gắn keo ở mọi hướng, mặt vách gỗ sẽ trở nên căng cứng, chắc chắn và rất khó bị bung ra. Gỗ tự nhiên sẽ chỉ nứt ở điểm chịu lực kém nhất, và đến lúc ấy, thùng loa chắc chắn không còn dùng được nữa. Ít người sử dụng gỗ thịt tự nhiên để đóng thùng loa, bởi giá thành cao, gia công khó và đặc biệt là cho ra âm thanh 2 loa không đều nhau. Thế nhưng, gỗ tự nhiên vẫn có thể xử lý để làm nên những bộ loa có chất lượng cực kỳ tốt, chỉ có điều giá thành cũng rất cao.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Tìm hiểu về Viva Audio Solista MKIII và Solistino

Nguyễn Hào

Từ khóa:

Tin liên quan