Tiêu chuẩn cho loa đã thay đổi như thế nào (phần 5)

Các tiêu chuẩn dành cho loa ngày nay hướng đến sự cao cấp hơn, thể hiện qua những thông số được cho là bất khả thi ở thời điểm nhiều năm trước. Đây cũng chính là thành tựu công nghệ đạt được trong khoảng 20 năm trở lại đây.

Bên cạnh những mẫu loa nhỏ, đáp tuyến tần số mở rộng và độ nhạy thấp, ta cũng có thể tìm thấy những cặp loa cỡ lớn, đắt tiền hơn, đáp tuyến tần số trải dài hơn và có độ nhạy cao hơn, vì thế âm thanh tái hiện lại cũng lớn hơn. Tuy nhiên, do vấn đề chi phí nên chúng chỉ được sản xuất với số lượng nhỏ và ít xuất hieenjhown. Một vài thông số lý tưởng dành cho loa hiện đại được thể hiện thông qua bảng sau:

thong so loa hien dai
Thông số lý tưởng dành cho một mẫu loa hiện đại.

Ngay cả khi những thông số trên có thể đạt được một cách chính xác, không có bất cứ điều gì đảm bảo được khả năng trình diễn tốt. Các yếu tố như sự kết hợp hài hòa giữa driver, pha và biên độ, hiện tượng cộng hưởng, thùng loa và loại driver, nhiễu xạ, tinh chỉnh cho bass dựa vào yếu tố phòng cũng có đóng góp rất lớn nhưng lại không xuất hiện trong bảng thông số trên. Tuy nhiên, việc đạt được các thông số gần với mức lý tưởng vẫn được coi là một trong những mấu chốt để cải thiện khả năng trình diễn cũng như sự nhất quán cho các sản phẩm. Và tất nhiên, khả năng tập trung âm hình, vốn thiên về chủ quan và khó có thể đánh giá bằng đo đạc, cũng cải thiện cho việc ghép cặp loa với nhau.

Các tiến bộ đã đạt được trong những năm gần đây không phải chỉ xuất hiện ở mỗi phân khúc cao cấp. Trên thực tế, mọi hệ thống loa hiện đại đều có những bước tiến đáng kể trong cùng thời kỳ. Chẳng hạn, nguyên nhân gây ra hiện tượng lên màu âm thanh ở cả thùng loa và driver đã được xác định và hạn chế. Các yếu tố quan trọng dẫn đến đóng góp không nhỏ cho hiểu biết về hành vi của driver đều đến từ các ứng dụng phân tích. Những hiểu biết này sau đó được áp dụng vào việc sản xuất các driver làm từ composite hay vật liệu tổng hợp có khả năng ngưng dao động tốt. Kỹ sư thiết kế driver hiện nay có trong tay một loạt các thiết kế driver tốt cũng như các giải pháp cho driver. Khi đã biết được driver có thể tái hiện khoảng tần số nào, với mức năng lượng như thế nào, các kỹ sư sẽ linh động hơn trong việc lựa chọn kích thước và giá thành của loa. Những hãng sản xuất lớn thậm chí còn công nghệ sản xuất và thiết kế driver riêng, không bị phụ thuộc quá nhiều vào bên thứ ba.

loa spentor

Một trong những driver quan trọng, góp phần làm nên sự thành công của một số mẫu loa BBC ban đầu cũng như các phiên bản về sau là Celestion HF1300. Được thiết kế vào khoảng năm 1955, driver này phù hợp với việc sử dụng ampli có mức công suất ở mức trung bình và trên thực tế, Celestion HF1300 lần đầu tiên được GEC sử dụng để tăng đáp tuyến tần số các dải cao, bổ sung thêm cho driver màng nón bằng nhôm có từ những năm 1950. Tín hiệu gửi đến driver được cung cấp thông qua một bộ phân tần đơn giản gồm một loạt các tụ điện. Khoảng 35 năm sau, driver này vẫn được áp dụng trên những mẫu loa có hiệu năng trình diễn cao.

Trớ trêu thay, Celestion HF1300 lại được thiết kế dựa trên một driver họng kèn 38 mm dành cho các dải tần số quãng trung, đặt trong một khoang loa lớn của một bộ loa cực kỳ đồ sộ Sau này nó được thiết kế để trở thành driver tỏa âm trực tiếp cho mục đích hi-fi, đáng chú ý là bên cạnh những đặc điểm đó, mặt trước còn được thiết kế rãnh “điều chỉnh pha” để mở rộng giới hạn đáp tuyến ban đầu 9 kHz lên 13 kHz. Được trang bị một cuộn voice coil khá nhẹ, đường kính chỉ 20 mm, phần màng loa được làm bằng vải gia cố, với phần trung tâm hình nón, kết hợp với phần viền bọc cong và nông, hoạt động như hệ treo cho driver. Trong khoảng tần số hoạt đông, quỹ đạo di chuyển của màng loa sẽ có hình piston và khi được lắp một cách chính xác, nó sẽ hướng về phía trước, vượt qua mặt trước loa một khoảng ngắn chỉ 6 mm. Khi được lắp ở một bộ loa phù hợp, nó sẽ đem đến khả năng tái tạo giọng vocal rất tự nhiên với tiếng sibilance đầy thuyết phục, một chất âm mà không ít các thiết kế cổ điển gần đây, thậm chí với ngay cả những bộ loa với chi phí đắt đỏ cũng phải hướng đến. Nhiều loa hiện đại thể hiện chất âm tốt ở phần nhạc và giọng hát sử dụng kỹ thuật đặt micro gần, thế nhưng giọng vocal pop lại bị nén, không đủ trung tính hoặc thiếu sự rõ ràng với giọng vocal tự nhiên được phát lại ở mức âm lượng tự nhiên. Thất bại này có liên quan nhiều đến chất lượng của các driver tweeter khi không cân bằng âm sắc được với các dải còn lại, cũng như có quan hệ đến thiết kế phân tần.

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

Tiêu chuẩn cho loa đã thay đổi như thế nào (phần 1)

Tiêu chuẩn cho loa đã thay đổi như thế nào (phần 2)

Tiêu chuẩn cho loa đã thay đổi như thế nào (phần 3)

Tiêu chuẩn cho loa đã thay đổi như thế nào (phần 4)

Nguyễn Hào

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Tìm hiểu về phòng đo Jupiter bí mật của Dynaudio