Tìm hiểu về mâm đĩa than (phần 2)

Chống rung cho mâm đĩa than là một yêu cầu rất quan trọng khi thiết kế hệ thống cũng như cỗ máy. Trong kỳ này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cơ chế chống rung chấn nằm ở thân máy phụ của mâm đĩa than.

Hiện tượng rung chấn mà chúng ta quan tâm đến thực chất là sản phẩm phụ của một hiện tượng mà ai cũng yêu thích: âm thanh. Những cặp loa tạo ra âm thanh bằng cách chuyển động màng loa, từ đó tạo ra hiện tượng nén khí và đẩy khối không khi ở phía trước driver. Khối không khí chuyển động không chỉ tác động đến màng nhĩ người nghe mà còn với tất cả các vật thể mà chúng gặp phải. Nếu như biên độ dao động đủ lớn, rung chấn bên trong vật thể sẽ diễn ra, từ đó tạo thành hiện tượng suy giảm âm thanh có thể nghe thấy được.

audiophile dep

Giờ hãy cùng xem mâm đĩa than được thiết kế như thế nào để giải quyết vấn đề do rung chấn từ cấu trúc gây ra. Nhà thiết kế có thể hạn chế rung chấn xâm nhập vào mâm đĩa than thông qua kệ hoặc giá đỡ bằng phương pháp cách li cơ học các bộ phận quan trọng như mâm xoay, đế tay cơ, tay cơ và kim đĩa than trên hệ treo của cỗ máy. Mâm đĩa than như thế này gọi là mâm đĩa than dùng lò xo (hoặc mâm đĩa than có hệ treo). Hầu hết mâm đĩa than trên thị trường hiện nay là mâm đĩa than dùng lò xo, tức là mâm xoay đĩa và đế tay cơ được lắp trên thân máy phụ, thân máy phụ này được giữ bằng lò xo trên bệ máy chính. Mâm đĩa than nổi hoặc mâm đĩa than treo là những cách gọi khác của cấu trúc này.

Mâm đĩa than dùng lò xo có thể là một trong ba thiết kế sau. Trong thiết kế thứ nhất, lò xo lắp ở đế của bệ máy chính sẽ nâng đỡ cho thân máy phụ. Trong thiết kế thứ hai, thân máy phụ được treo đúng nghĩa bằng lò xo, tất nhiên phạm vi vẫn là bên trong bệ máy chính. Ở thiết kế thứ ba, thân máy phụ tách hẳn ra khỏi bê máy, cố định bằng lò xo lắp ở chân đế cao của mâm đĩa than, treo ở trên không hoàn toàn.

mam dia than basic audio

Mâm đĩa than của Basic Audio, sử dụng hệ treo được thiết kế bằng phương pháp thứ 3

Bất kể phương pháp nào được sử dụng, mục đích cuối cùng của mâm đĩa than dùng lò xo vẫn là cách ly mâm xoay và tay cơ khỏi các rung chấn từ bên ngoài. Với hệ treo này, bất cứ rung chấn nào xâm nhập vào giá đỡ hay kệ đặt mâm đĩa than cũng không thể chuyển được đến mâm xoay và tay cơ. Thông thường, các rung chấn từ cấu trúc chủ yếu phát sinh từ xe cộ đi lại, chân dẫm trên sàn nhà, điều hòa và các loại động cơ thiết bị dùng trong căn nhà. Ở những căn nhà mặt đất sử dụng sàn bê tông, vấn đề này ít nghiêm trọng hơn trong khi đối với nhà chung cư hoặc nhà sàn, đây là điều mà người sử dụng cần phải tính đến.

Hệ treo để đặt thân máy phụ sẽ được tinh chỉnh xuống dải tần số rất thấp. Tần số cộng hưởng dọc của hệ treo cũng được tinh chỉnh để khác đi một chút so với tần số cộng hưởng ngang. Bên cạnh đó, nhà sản xuất có thể ngâm hệ treo trong dung dịch nhớt để loại bỏ đi những rung chấn còn lại. Phương pháp sử dụng dung dịch nhớt để giảm chấn có phần ưu việt hơn các phương pháp giảm chấn cơ học sử dụng bọt xốp hay Sorbothane (một loại vật liệu giống cao su) ở chỗ dung dịch nhớt không bị nén, do đó duy trì được đặc tính giảm chấn dưới mọi điều kiện.

dau dia than Torqueo T-34 Exclusive Zebrano chuan

Chúng ta có thể đánh giá mức độ hiệu quả của hệ treo bằng cách đặt đầu kim lên đĩa than, sau đó gõ nhẹ vào kệ hoặc giá đỡ mâm đĩa than. Các thiết bị như ampli và loa vẫn hoạt động bình thường. Âm lượng nên để ở mức vừa đủ nghe nếu như đĩa đang quay. Khi bắt đầu, hãy gõ nhẹ lên kệ, rồi sau đó tăng dần lực lên. Càng ít âm thanh lạ phát ra từ loa, hệ treo của mâm đĩa than càng hoạt động hiệu quả.

Đối với những mâm than tốt nhất, chúng ta có thể gõ vào kệ đặt mạnh bao nhiêu cũng được vì loa vẫn không phát ra tiếng rung chấn. Hệ treo của những mâm đĩa than ấy đã cách li hoàn toàn mâm xoay và tay cơ để không bị ảnh hưởng bởi cú gõ ấy. Ở những mâm đĩa than kém hiệu quả hơn, chúng ta vẫn nghe thấy những âm thanh khá nhỏ phát ra từ loa.

Tuy nhiên, vẫn có một bộ phận nhỏ các nhà thiết kế mâm đĩa than tin rằng lò xo dùng cho hệ treo của mâm đĩa than có thể tạo cộng hưởng và truyền rung chấn sang tay cơ cũng như mâm xoay. Họ tin rằng giải pháp thật sự là những mâm đĩa than không dùng lò xo. Ở những mâm đĩa than này, tay cơ và mâm xoay sẽ được lắp trực tiếp lên bệ máy. Quan điểm của họ cho rằng những bệ máy cực kỳ chắc chắn và không sinh cộng hưởng sẽ không làm rung chấn các bộ phận quan trọng. Những mâm đĩa than này đôi khi cũng dùng các lớp vật liệu giảm chấn ép vào nhau trong bệ máy chính để loại bỏ rung chấn cơ học hiệu quả hơn.

phu kien Torqueo

Đối với bất cứ thiết kế nào, người dùng cũng đều có thể đánh giá khả năng cách li bằng cách đặt ống nghe lên mâm đĩa than, sau đó gõ lên kệ đặt thiết bị. Khả năng cách li càng cao bao nhiêu thì tiếng phát ra từ ống nghe sẽ càng ít đi bấy nhiêu.

(Hết kỳ 2)

Tìm hiểu về mâm đĩa than (phần 1)

Tìm hiểu về mâm đĩa than (phần 3)

Tìm hiểu về mâm đĩa than (phần 4)

Tìm hiểu về mâm đĩa than (phần 5)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Nuda – Nối tiếp sự ấn tượng của Viva Master Horn

Thanh Tùng