Tìm hiểu về Music Server: Chất lượng có tốt hơn đĩa CD?

Chúng ta đã thấy rằng xét về phương diện quản lý, music server tỏ ra vượt trội hơn hẳn. Tuy nhiên, liệu chúng có phải là một phương thức phù hợp với những người coi trọng yếu tố chất lượng âm thanh?

Music server không chỉ giúp người sử dụng khám phá thế giới âm nhạc, tổ chức, sắp xếp lại bộ sưu tập theo một cách vô cùng tiện lợi, music server còn có khả năng đem đến chất lượng âm thanh tốt hơn những gì mà CD có thể đem lại. Nhạc đọc từ ổ cứng HDD có thể tốt hơn nhiều so với khi đọc từ đĩa quang. Điều này không sai, vì nhạc được sao lại từ CD sang music server đem đến độ trung thực cao hơn, ngay cả khi chúng được giải mã từ cùng một bộ chuyển đổi digital sang analog.

ams analogue music server

Làm thế nào mà bản copy có thể tốt hơn bản gốc được? Để hiểu điều này chúng ta cần biết về quy trình vẫn hành của CD: tia laser từ mắt đọc sẽ đọc dữ liệu từ đĩa quay với vận tốc 200 – 500 vòng / phút, thực hiện công đoạn chỉnh lỗi trong quá trình này. Hệ thống ổ quang sẽ đảm bảo quá trình này diễn ra một lần chứ không có chuyện lặp lại. Bên cạnh đó, xung đồng hồ dùng để kiểm soát quá trình chuyển đổi digital sang analog cũng có liên quan đến xung đồng hồ dùng để kiểm soát đĩa quay.

Giờ hãy cùng xem điều gì diễn ra khi sao lại dữ liệu lên ổ cứng HDD của music server. Nếu phát hiện ra lỗi, phần mềm sao chép đĩa có thể đọc quanh vùng bị lỗi của đĩa liên tục để sửa lại, chỉ tiếp tục sau khi dữ liệu đã chính xác hoàn toàn. Những dữ liệu đó sẽ được lưu trên ổ cứng và được xử lý giống như các file thông thường trên máy tính. Đối với ổ cứng, việc đọc dữ liệu này quá dễ dàng nếu so với ổ quang chỉ có một lần duy nhất để đọc track thật chính xác, thu dữ liệu từ đĩa vốn có nguy cơ bị xước, cong, vênh. Máy tính có thể lưu dữ liệu thành bộ nhớ đệm ngắn, sau đó tạo xung để đưa dữ liệu khỏi bộ nhớ đệm với độ chính xác cao. Ngoài ra, còn có bằng chứng cho thấy chất lượng vật lý của đĩa, với các cấu trúc pit và land để lưu dữ liệu audio, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng âm thanh, trong khi yếu tố này bị loại bỏ hoàn toàn khi dùng ổ cứng.

lumin l1 music server

Nếu có điều kiện so sánh giữa các đầu CD cao cấp với các music server cũng cao cấp không kém, sử dụng cùng DAC và dây tín hiệu, với nguồn nhạc từ đĩa CD lưu lại trên ổ cứng, sau đó so sánh chúng với nhau, người nghe sẽ dễ dàng thấy ằng tiếng treble từ music server mượt hơn, với lượng chi tiết được thể hiện một cách tinh tế hơn. Âm trường mà music server truyền tải cũng được cải thiện rõ rệt, gợi cảm giác về không gian hơn, tập trung âm hình tốt hơn, có độ sâu hơn, nhìn chung dễ khiến người nghe cảm nhận rõ ràng về một không gian thực, với những nhạc cụ đang chơi thực. Nói cách khác, chuyển dữ liệu từ CD lên server sẽ làm tăng chất lượng âm thanh của CD, với điều kiện music server phải được thiết lập chuyển xác. Ngoài ra, giao tiếp USB của DAC phải được thiết kế để đáp ứng được chuẩn định dạng cao nhất mà music server có thể đem lại, đồng thời các dây tín hiệu cũng phải là những loại chất lượng cao.

Bên cạnh đó, music server có thể đem đến chất âm tốt hơn CD là vì chúng có khả năng chơi được các định dạng chất lượng cao hơn (hi-res) chứ không bị giới hạn ở phạm vi 44.1kHz. Ngày nay, các bản nhạc được thu lại dưới định dạng hi-res ngày càng xuất hiện phổ biến trên internet và có thể tải về dễ dàng. Việc kết hợp giữa một music server, DAC chất lượng cao cùng file nhạc hi-res sẽ cực kỳ nổi bật. Trên thực tế, các file audio hi-res sở hữu một chất âm gần như không liên quan mấy đến CD.

Chúng ta có thể tìm kiếm nhạc hi-res ở rất nhiều trang mạng dành cho audiophile. Tuy nhiên với những trang như Amazon hay cửa hàng iTunes, chất lượng định dạng nhạc vẫn còn rất thấp, thậm chí chưa bằng được cả chuẩn đĩa CD. Do đó, người dùng cần tìm hiểu kỹ về nguồn tải nhạc trước khi quyết định tải về.

nativ vita

Rất nhiều bản nhạc với định dạng hi-res thật sự có chất lượng cao và tốt hơn bản CD rất nhiều. Tuy nhiên, cũng có những file hi-res chỉ có chất lượng trung bình, ngang với CD dù cho chất lượng định dạng là 24-bit / 96kHz. Trong một vài trường hợp, mặc dù file có nhãn hi-res nhưng thực tế chỉ mang chất lượng chuẩn CD (16-bit / 44kHz) và được upscale lên thành 24-bit / 96kHz. Bên cạnh đó, ngay cả khi file mang chất lượng hi-res thực sự, quá trình xử lý tín hiệu cũng có thể làm hỏng chất lượng. Chẳng hạn, khi convert một file hi-res về với chất lượng 44.1kHz, dù có upscale như thế nào, chúng ta cũng chẳng thể khôi phục lại được chất lượng ban đầu. Ngoài ra, nhiều bản thu từ thập niên 80 – 90 được thu trên các thiết bị thu âm digital chuyên dụng với tần số lấy mẫu 48kHz. Trong trường hợp này, các phiên bản hi-res của những bản thu ấy thực ra cũng chẳng phải là hi-res thực sự và người nghe cần hiểu rõ điều này.

Một vấn đề khác cũng phần nào liên quan, đó là các bản thu hi-res đôi lúc phải trải qua quá trình xử lý tín hiệu giống như định dạng cơ bản, chẳng hạn như quá trình nén độ động để có được âm lượng lớn hơn. Những quá trình nén như vậy cũng sẽ khiến âm thanh trở nên rời rạc, tù túng và thô cứng, thiếu mất sự uyển chuyển và sống động vốn có.

Điều đáng tiếc là hầu như đĩa CD nào cũng đều phải trải qua quá trình nén như vậy, và hậu quả của nó vẫn còn hiện diện ngay cả khi phiên bản hi-res xuất hiện. Vì nhiều lý do, phiên bản hi-res của một bản thu vẫn tốt hơn CD, nhưng nó không thể thể hiện được hết tiềm năng mà nhạc hi-res có thể mang lại.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Aurora và Linea – Ampli chủ lực của Viva Audio

Nguyễn Hào