Từ ống trụ bọc sáp cho đến đĩa vinyl (phần 2)

Một trong những thay đổi lớn nhất, tác động đến thị trường chính là việc các bản thu âm có thể sản xuất với số lượng lớn, đồng thời độ bền cũng lớn hơn, có thể sử dụng lâu hơn trước đây.

Kỷ nguyên của các bản thu được sản xuất hàng loạt bắt đầu ngay từ thập niên đầu tiên của thế kỷ 20, với đĩa ép và ống trụ được đúc khuôn, từ đó giúp nhiều nghệ sĩ thoát khỏi gánh nặng phải thu âm nhiều lần để phục vụ việc sản xuất. Ban đầu, giá của đĩa ép cao hơn nhiều so với ống trụ đúc khuôn. Tuy nhiên, bất chấp việc giá cả ban đầu thấp hơn, những ống trụ lại không được ưa chuộng mấy do gặp phải nhiều khó khăn về mặt kỹ thuật, từ đó hạn chế khả năng sản xuất với số lượng lớn. Điều đó khiến các nhà phát mình không còn mấy mặn mà với loại hình này, chuyển sang tập trung vào nghiên cứu và phát triển cho đĩa, khiến cho đĩa nhanh chóng được áp dụng nhiều công nghệ tiến bộ hơn, từ đó dần chiếm thế áp đảo trên thị trường.

Một nguyên nhân khác kìm hãm sự phát triển của ống trụ chính là một loạt các vụ kiện giữa những công ty đang cố gắng marketing cho các ống trụ được thu âm sẵn, với lý do vi phạm bằng sáng chế. Chúng ta biết rằng ở thời điểm này có các loại máy chạy ống trụ như phonograph, gramophone, graphophone, zonophone hay graphonole. Về bản chất chúng tương đối giống nhau và người dùng cũng khó có thể phân biệt rạch ròi được.

Trong khi số lượng bản nhạc có thể cho vừa vào một đĩa ngày càng tăng thì giá đĩa bán lẻ cứ tiếp tục giảm, khiến cho bộ phận công chúng có thể tiếp cận loại hình giải trí này ngày càng đông hơn. Số lượng sản xuất tăng lên cũng đồng nghĩa với việc chi phí sản xuất ngày càng giảm, đồng thời cũng dễ dàng thu hút sự chú ý của các nhà khoa học, khiến việc nghiên cứu và phát triển trở nên nhanh hơn nhiều.

Trong khi đó, ống trụ ban đầu chỉ có thời lượng hai phút về sau cũng được tăng dần thành bốn phút. Tuy nhiên đây là giới hạn cuối cùng mà nó đạt được. Phương thức lưu trữ này có quá nhiều hạn chế về mặt kỹ thuật, đồng thời nhu cầu sử dụng cũng không cao, vì thế mà nó ngày càng trở nên mờ nhạt dần.

dia kim cuong

“Đĩa kim cương” của Edison

Một trong những phát hiện quan trọng nhất của giai đoạn cuối thế kỷ 19 chính là điện. Tuy nhiên, ngay cả khi kỷ nguyên của điện đã bước chân vào lĩnh vực thu âm, không nhiều người tỏ ra hứng thú với việc đem điện vào áp dụng cho phonograph. Những chiếc máy chạy đĩa hát sử dụng điện chỉ bắt đầu xuất hiện từ cuối những năm 1920. Trong khi đó, do các ống trụ bọc sáp khá nhẹ, thiết bị có độ di động cao, đồng thời không cần bất cứ nguồn năng lượng nào ngoài lực quay cho cần xoay tay lắp vào máy, ống trụ vẫn tiếp tục tồn tại ở những vùng sâu vùng xa nơi mà dòng điện khó có thể tiếp cận được. Tuy nhiên, đến đầu thập niên 30, những chiếc đĩa hát đã chính thức thống lĩnh thị trường, xóa bỏ hoàn toàn sự hiện diện của các ống trụ bọc sáp.

Việc ghi âm lại bằng dòng điện cũng thay thế hoàn toàn công đoạn ghi âm cơ học. Những bước nhảy vọt khổng lồ về mặt công nghệ liên tiếp xuất hiện, hàng loạt các công ty công nghệ, các nhà nghiên cứu cùng bắt tay nhau bước vào lĩnh vực này. Sự xuất hiện của đĩa LP, đĩa Microgroove và cuối cùng là đĩa stereo đã giữ cho các nhà sản xuất lúc nào cũng bận rộn, đồng thời các cơ sở nghiên cứu thuộc lĩnh vực này chẳng bao giờ thiếu vắng các nhà khoa học tài năng.

Đĩa hát sở dĩ chiếm được thị trường là nhờ khả năng có thể sản xuất hàng loạt với số lượng lớn, chất lượng cao trong khi việc lưu trữ và bảo quản rất tiện. Tuy nhiên, điều mọi người thường không biết là mặc dù bản thân việc sản xuất hàng loạt đĩa khá dễ dàng, tất cả mọi thứ xung quanh nó lại khó khăn, phức tạp hơn nhiều. Việc cắt rãnh thu âm trên ống trụ với độ chính xác cao thường sẽ dễ dàng hơn so với quá trình cắt rãnh trên đĩa đòi hỏi độ chính xác tương tự.

Điều này cũng đúng đối với việc sản xuất thiết bị tái tạo lại âm thanh. Để tạo trụ xoay ống có độ chính xác cao thường sẽ dễ hơn tạo ra mâm xoay cho máy quay đĩa. Các máy móc, công cụ công nghiệp thường phù hợp để gia công vật hình trụ hơn là vật hình tròn, đặc biệt trong trường hợp đòi hỏi độ chính xác cao.

Chẳng hạn, một máy tiện dùng để cắt ốc vít có thể dễ dàng dùng để cắt các bản thu trên ống trụ chỉ với một vài chỉnh sửa nhỏ. Tuy nhiên, để cắt đĩa thu âm hiệu quả, chúng ta sẽ cần một cỗ máy chuyên dụng, được thiết kế và sản xuất chỉ để phục vụ riêng cho việc cắt đĩa.

(Hết kỳ 2)

Từ ống trụ bọc sáp cho đến đĩa vinyl (phần 1)

Từ ống trụ bọc sáp cho đến đĩa vinyl (phần 3)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Điều gì gây ra hiện tượng méo tiếng ở đĩa than

Nguyễn Hào