Vì sao audiophile không thích loa Bose

Rất nhiều thương hiệu loa như Klipsch, Tannoy, Sonus Faber… góp mặt trong nhiều hệ thống âm thanh cao cấp khác nhau. Thế nhưng Bose không có trong số đó.

Câu hỏi: Tôi thấy hãng Bose có khá nhiều mẫu loa cao cấp, có thể lên đến hàng chục triệu đồng và tương đối phổ biến ở Việt Nam. Thế nhưng, giới chơi âm thanh có vẻ không mấy quan tâm đến những mẫu loa của hãng này. Ngay cả những mẫu loa giá rẻ của họ cũng thường tập trung vào các thương hiệu như Polk, Pioneer, Yamaha… Vậy vì sao audiophile không thích loa Bose? Có phải có vấn đề liên quan đến chất lượng không?

Trả lời: Trên thực tế, loa của Bose không phải là quá tệ. Chúng tương đối đắt đỏ và rất khác so với một mẫu loa dành cho audiophile thông thường. Để giải đáp câu hỏi, trước hết cần biết rằng thế mạnh của Bose liên quan đến âm thính học, một nhánh nghiên cứu của tâm lý học tập trung vào âm thanh và tác động của nó về mặt tâm lý.

Loa Bose 901 dep

Trong một bài giảng của mình ở trường MIT, tiến sĩ Amar Bose đã từng giải thích phương pháp áp dụng âm học vào công việc của mình. Chủ đề bài giảng bao gồm âm thính học, xác định vị trí âm thanh, đường cong Fletcher Munson, sự nhạy cảm đối với hiện tượng đảo pha, áp suất Pinna, sự nhạy cảm với méo tiếng, hiệu ứng Hass, các yếu tố liên quan đến phổ, không gian và nhiệt độ của âm thanh, đường cong che khuất, các dải tần số quan trọng.

Nhìn chung, mỗi người sẽ có cảm nhận khác nhau về âm thanh. Đối với hầu hết số động, họ sẽ cảm thấy rằng thiết bị của họ có chất âm rất tốt, thậm chí có những lúc còn khá ấn tượng. Vấn đề nằm ở chỗ mọi người thường so sánh sản phẩm với các thiết bị high-end. Và trên thực tế, mọi sự so sánh đều không có sự chuẩn xác. Âm thanh high-end là một lĩnh vực rất khác. Chúng ta cần biết rằng đáp tuyến tần số của loa Bose rất bất thường, một số phổ âm bị loại bỏ vì nhà sản xuất biết rằng não bộ sẽ tự động lấp vào chỗ trống đó và người nghe vẫn có thể cảm thấy rằng hàng của Bose có chất âm khá tốt. Thiết kế loa Bose không đơn giản mà thực ra rất phức tạp, với những đặc điểm cực kỳ ít thấy trong thiết kế loa thông thường, kết hợp với chiến thuật marketing thông minh đã khiến nhiều người tin rằng họ đang nghe âm thanh chất lượng cao. Tất nhiên, điều này có tác dụng đối với hầu hết tất cả mọi người.

Nhìn chung, sản phẩm của Bose không thuộc cả về mảng Hi-Fi lẫn high-end mà là mảng dân dụng. Nếu như audiophile chiếm 10% dân số thì Bose làm loa cho 90% còn lại. Vì thế loa Bose có một “chất âm” rất khác biệt. Mặc dù quá đắt đỏ, không tương xứng với chất lượng, chúng ta không thể phủ nhận rằng thiết kế của Bose vẫn có những điểm rất thú vị. Chúng không quá tệ mà chỉ là quá khác biệt mà thôi.

hr thong loa Bose Acoustimass

Lấy hệ thống loa Bose Acoustimass làm ví dụ. Nếu như tần số mà người nghe được là từ 20Hz đến 20kHz thì ở khoảng cắt tần giữa loa subwoofer và loa vệ tinh, sẽ có một số tần số bị loại bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, hầu hết mọi người vẫn cảm nhận được chúng. Về mặt kỹ thuật, đây chính là điểm ấn tượng nhất trong thiết kế của họ. Chỉ khi thực hiện so sánh chi tiết với một hệ thống audio dành cho audiophile thực sự, người ta mới nhận ra rằng loa Bose bị cắt bỏ rất nhiều thứ. Tuy nhiên, hầu hết người nghe hiện nay, do không có điều kiện tập luyện hay trải nghiệm nên không nhận ra điều này. Không phải ai cũng biết âm thanh thực sự của violin hay piano, vì thế nếu như có sự sai khác, họ cũng không chú ý đến. Và quan trọng hơn, đó là não bộ lúc nào cũng làm việc rất tích cực để bù đắp những thông tin bị khuyết thiếu, cho nên khả năng nhận biết về những thiếu sót trong âm thanh loa Bose càng giảm mạnh. Khi hãng Bose nói rằng họ “đem đến chất âm tốt hơn thông qua nghiên cứu”, đó không phải là so sánh giữa sản phẩm của họ với hãng khác, mà là cải thiện sản phẩm từ chính họ. Đây cũng là một bước đi tinh tế trong chiến lược marketing của Bose.

Tất nhiên, còn một điều nữa mà bạn đọc cần nhớ, đó là cảm nhận về chất âm là một điều nặng tính chủ quan. Âm thanh hay đối với người này chưa chắc đã hay đối với người khác. Chẳng hạn, có những người thích chất âm trung tính, chính xác thì cũng sẽ có người thích chất âm ấm áp, ngọt ngào, dù rằng chất âm đó chỉ là kết quả của méo tín hiệu do hệ thống gây ra. Hầu hết mọi ngời đều chấp nhận được những file MP3 320kbps, nhưng với một số người, chất lượng ấy là quá thấp, làm hỏng đi những gì tinh tế nhất của bản nhạc.

he thong loa Bose Acoustimass black

Do vậy, khi có điều kiện, hãy đến thăm các triển lãm âm thanh và nghe thử các hệ thống cao cấp và so sánh với những cặp loa của Bose. Chắc chắn khi đó người nghe sẽ hiểu vì sao không một hệ thống nào của audiophile, ngay cả hệ thống giá bình dân sử dụng loa của hãng này.

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Master Horn – Kiệt tác từ Viva Audio

Nguyễn Hào