Vì sao công suất đầu ra đóng vai trò quan trọng?

Đối với power-amp, công suất đầu ra là một đại lượng rất có ý nghĩa, ám chỉ sức mạnh của ampli đó. Thế nhưng tất cả vẫn chưa dừng lại ở đó.

Sự khác biệt về công suất đầu ra của power-amp đối với những mức trở kháng khác nhau có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu năng trình diễn của cả hệ thống. Khả năng tăng công suất khi phối ghép với những loa có trở kháng thấp được thể hiện thông qua thay đổi về số lượng dòng điện mà ampli có thể gửi đến loa. Đối với loa điện động, chính dòng điện chạy qua cuộn voice coil của loa đã tạo ra từ trường, khiến cho màng loa chuyển động, từ đó tạo thành âm thanh. Nếu như dòng điện chạy qua voice coil bị hạn chế thì âm thanh phát ra từ loa cũng vậy.

ampli hegel h590 hay

Ở những bài viết trước đây về preamp, chúng ta đã biết rằng các thiết bị như DAC hay preamp sẽ phối ghép với power-amp có trở kháng cao dễ hơn power-amp có trở kháng thấp. Chúng ta có thể hình dung trở kháng của thiết bị xuất ra và thiết bị nhận vào giống như vòi nước và ống nước, lúc này áp lực nước sẽ là điện áp, dòng nước chảy trong ống nước chính là dòng điện, và lực chặn lên vòi nước (trở kháng) sẽ làm cản trở dòng chảy. Mối quan hệ này cũng tương tự như vậy khi áp dụng với loa và power-amp, với trở kháng của loa chính là lực chặn lên vòi nước. Trở kháng của loa càng thấp, khả năng ngăn cản dòng điện chạy từ power-amp vào loa sẽ càng yếu. Lúc này power-amp sẽ phải làm việc nhiều hơn để cung cấp đủ dòng điện cho loa, giống như việc ống nước càng lớn (vì lực chặn lên thấp), dòng nước càng chảy đi dễ dàng (dẫn đến chảy nhiều nước hơn). Nếu như trở kháng giảm đi còn một nửa (từ 8 Ohm đến 4 Ohm), ampli sẽ buộc phải cung cấp lượng dòng điện gấp đôi đến loa.

pre ampli MBL 6010D hay

Nếu như ampli buộc phải làm việc quá sức để tạo ra tín hiệu âm thanh, lúc này sẽ xuất hiện hiện tượng quá tải, khiến các đỉnh âm bị biến dạng chứ không còn nguyên vẹn nữa. Khi đó, âm bass sẽ trở nên yếu ớt, mất đi độ động, âm sắc trở nên thô cứng và âm trường bị thu hẹp. Nói cách khác, chỉ cần nghe chúng ta cũng có thể biết rằng khi nào ampli phải làm việc quá tải. Ngược lại, nếu power-amp vẫn cung cấp đủ công suất ngay cả khi trở kháng xuống đến mức thấp sẽ tạo ra âm bass rất mạnh, sâu và rộng mở, với khoảng headroom cực lớn cho độ động, dễ dàng tái hiện lại các đỉnh âm cũng như duy trì được một âm trường rộng lớn cùng âm sắc mượt mà, chính xác ngay cả khi phải chơi với mức âm lượng lớn. Nếu như người dùng sở hữu cặp loa với trở kháng cao và có đáy trở kháng không quá sâu (trở kháng của loa vốn không cố định mà thay đổi theo dải tần số nhận được), những vấn đề trên sẽ không xuất hiện, ngay cả khi công suất của ampli khá khiêm tốn. Đơn giản, bởi cặp loa đó vốn không đòi hỏi quá nhiều năng lượng.

cau tao ampli

Ampli với khả năng đánh dòng cao (thể hiện thông qua khả năng tăng công suất đầu ra khi gặp loa trở kháng thấp) thường rất lớn và rất đắt tiền. Khả năng tạo dòng cao của chúng xuất phát từ bộ biến áp nguồn khổng lồ, mạch nguồn đồ sộ và rất nhiều transistor đầu ra, tất cả đều là những linh kiện đắt đỏ. Hình ảnh trên là ảnh chụp bên trong một chiếc power-amp. Biến áp nguồn cùng tụ lọc ở giữa máy có thể cung cấp một lượng rất lớn dòng điện đến các mạch, từ đó tầng đầu ra với nhiều transistor hoạt động cùng lúc có thể tạo ra dòng điện đầu ra với công suất lớn. Để giữ chúng hoạt động ổn định, không tỏa ra quá nhiều nhiệt, các transistor thường được lắp trực tiếp lên tấm tản nhiệt để dễ dàng xả nhiệt ra không khí bên ngoài.

Để biết một ampli có thể dễ dàng phối ghép với loa có trở kháng thấp hay không, chúng ta có thể đổi từ công suất đầu ra ở trở kháng 4 Ohm và 8 Ohm sang tỉ lệ dBW. Chênh lệch giữa tỉ lệ dBW ở trở kháng 4 Ohm và 8 Ohm càng thấp, khả năng truyền tải dòng của ampli càng tốt.

ampli hegel h90 tot

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải lúc nào hệ thống cũng đòi hỏi phải sử dụng power-amp với công suất lớn. Nếu như loa có độ nhạy và trở kháng cao, yêu cầu về công suất của chúng sẽ ít hơn. Như vậy, ampli với công suất thấp hơn cũng có thể hoạt động tốt. Một hệ thống sử dụng subwoofer đã tích hợp mạch khuếch đại cũng sẽ giúp giảm tải rất nhiều cho ampli vì lúc này, ampli không cần phải hoạt động hết công suất để đánh các dải siêu trầm nữa. Và trên hết, có những thiết kế như ampli đèn SET cho ra công suất rất thấp, có thể chỉ đến 3 watt/kênh nhưng vẫn có khả năng thể hiện nhạc tính cực kỳ ấn tượng.

Bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Lựa chọn công suất ampli phù hợp với loa

Nguyễn Hào