Vì sao loa Klipsch Heresy lại bị nghẹt tiếng?

Vì sao loa Klipsch Heresy lại bị nghẹt tiếng?

Monday 28/01/2019 3:42 pm GMT +7

Xem thêm:

Nghẹt tiếng ở loa có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các nguyên nhân này.

Câu hỏi: Tôi có một cặp loa Klipsch Heresy đời đầu, nhưng âm thanh không được trong, rõ như quảng cáo mà có cảm giác như bị nghẹt, không thoát hết tiếng được. Đâu là nguyên nhân gây ra hiện tượng này?

Trả lời: Những câu hỏi về tác nhân gây ra hiện tượng âm thanh bất thường ở loa thường khó trả lời chính xác vì có rất nhiều nguyên nhân, nhất là khi Klipsch Heresy lại là một cặp loa 3 đường tiếng. Tuy nhiên, tòa soạn Tạp Chí Hifi xin đưa ra một vài vấn đề thường gặp sau để quý độc giả tham khảo.
Hầu hết những gì người nghe nghe được từ loa đều đến từ các dải trung và cao. Các dải trong phạm vi từ 4kHz đến 6kHz sẽ quyết định sự rõ ràng, đồng thời định hình tiếng người và tiếng các nhạc cụ. Thông thường trong loa 3 đường tiếng, phạm vi này sẽ do driver midrange phụ trách. Các dải từ 6kHz đến 20kHz sẽ quyết định độ “sáng” và sự rõ ràng của chất âm, thường do driver tweeter đảm nhiệm.
Klipsch Heresy các đời đều có chung cấu trúc như sau: một driver woofer để chơi các dải trầm, driver midrange trong họng kèn phụ trách các dải âm trung và tweeter phụ trách các dải cao.

Loa Klipsch Heresy

Trong trường hợp loa vẫn phát ra tiếng, rất có khả năng cặp loa của quý độc giả bị hỏng driver tweeter, hoặc có thể gặp trục trặc ở cả driver midrange lẫn tweeter. Vấn đề cũng có khả năng xảy ra đối với phân tần (mạch điện tử phân tách các dải và gửi từng tín hiệu âm thanh riêng biệt đến những driver khác nhau). Đối với Klipsch Heresy, độc giả có thể thấy mạch phân tần được gắn ở vách bên phải thùng loa như trong hình ảnh dưới đây:

Loa Klipsch Heresy ben trong

Một mạch phân tần thông thường sẽ có điện trở, cuộn dây đồng và tụ điện. Điện trở và cuộn dây có thể bị cháy nếu dòng điện đi vào quá mạnh, trong khi tụ điện nếu để quá lâu cũng sẽ bị hỏng.
Đối với Klipsch Heresy đời đầu, có vẻ như chúng chỉ có 3 tụ điện và cuộn dây, không sử dụng điện trở. Tuy nhiên vấn đề mà quý độc giả gặp phải thường liên quan đến loa nhiều hơn là phân tần. Do đó, cách tốt nhất là ngồi nghe kỹ lại từng driver của loa thêm một lần nữa để xác định lại vấn đề.

So do loa Klipsch Heresy

Nếu loa hoạt động tốt, ở loa tweeter trên cùng, người nghe sẽ nghe thấy các dải âm cao, ở driver midrange sẽ nghe thấy tiếng người hát và ở driver woofer là tiếng bass. Nếu như tiếng bị nghẹt, không ra được các dải cao thì nguyên nhân có thể do driver tweeter bị cháy vì người nghe phối ghép một ampli quá yếu với loa và chơi ampli đó với mức công suất tối đa. Một ampli quá yếu cũng có thể làm hỏng loa vì khi chơi ampli hết công suất, hiện tượng xén ngọn tín hiệu sẽ hiện. Xén ngọn tín hiệu thường sinh ra méo hài bậc cao. Vì méo hài tổng là bội số nguyên ở một dải tần số cơ bản, đối với những dải tần cao như 5kHz, tần số của méo hài bậc hai sẽ là 10kHz – gần như không thể nghe thấy trong các bài kiểm tra âm thanh đơn thuần, rất khó nhận ra khi bị trộn lẫn vào các tín hiệu âm nhạc khác.
Thế nhưng, trong trường hợp ampli phát sinh méo tiếng do rơi vào tình trạng quá tải, thiết bị sẽ gửi đến tweeter nguồn năng lượng lớn hơn bình thường rất nhiều, có chứa tần số siều âm với mức độ dày đặc. Năng lượng cực lớn cũng đồng nghĩa với hiện tượng quá nhiệt về lâu dài sẽ làm hỏng cuộn voice coil của tweeter.

Hiện tượng tương tự cũng xuất hiện nếu sử dụng một ampli có công suất liên tục vượt qua ngưỡng công suất mà loa có thể chịu được. Đối với Klipsch Heresy đời đầu, con số này dừng lại ở mức 100 watt. Một số ampli cao cấp có mạch bảo vệ loa, nhưng nếu như mạch sử dụng rơ-le để ngắt thì rơ-le sẽ không đủ nhanh để chặn lại một dòng điện quá mạnh chạy vào mạch phân tần của loa.
Loa vốn là một thiết bị thụ động, không có nguồn năng lượng riêng. Công việc của chúng là chuyển đổi tín hiệu điện thành âm thanh bằng cách dịch chuyển màng loa và đẩy khối không khí ở phía trước. Trên lý thuyết, Klipsch Heresy có thể chịu được dòng điện 500 watt, nhưng điều đó chỉ diễn ra trong vài mili giây, còn công suất chịu được liên tục là khoảng 100 watt. Như vậy, vấn đề của quý độc giả có hai khả năng, thứ nhất là do sử dụng ampli quá mạnh, thứ hai là dùng ampli quá yếu dẫn đến xén ngọn tín hiệu và cuối cùng là làm cháy driver tweeter.

Nếu như vẫn có tiếng từ driver tweeter thì lại có hai khả năng khác, một là driver vẫn hỏng nhưng không hỏng hoàn toàn, hai là phân tần của loa bị lỗi ở tụ. Đối với tụ bị xuống cấp do thời gian, giá trị điện dung và giá trị điện trở bị thay đổi dẫn đến suy hao tín hiệu đi qua tụ. Vì tín hiệu đi đến driver midrange và tweeter là tín hiệu cho dải tần số cao nên nếu lỗi ở phân tần, nguyên nhân chắc chắn nằm ở tụ. Thông thường, việc thay tụ ở loa cũ sẽ giúp cải thiện lại khả năng tái hiện dải cao vốn có của chúng.

Các bạn có thể tham khảo sản phẩm khác tại đây

Top 6 cặp loa bookshefl đáng mua nhất do tạp chí Whathifi bình chọn

Nguyễn Hào