Nguồn điện sạch với hệ thống âm thanh | TapChiHiFi TV 12

Nguồn điện sạch với hệ thống âm thanh | TapChiHiFi TV 12

Tuesday 18/09/2018 11:23 am GMT +7

Xem thêm:

Từ trước đến nay, đối với hệ thống âm thanh, nguồn điện sạch đối với hệ thống âm thanh luôn là đề tài được các audiophile nhiều kinh nghiệm quan tâm. Bởi lẽ, ở một hệ thống âm thanh nói chung và đặc biệt là những bộ dàn hi-end nói riêng, nguồn điện luôn đóng một vai trò hết sức quan trọng, có tác động đến chất lượng âm thanh của toàn hệ thống cũng như hiệu năng trình diễn của các thiết bị.

Thế nào là nguồn điện lý tưởng

Một nguồn điện lý tưởng cho hệ thống âm thanh cao cấp là nguồn điện đủ áp và đủ dòng. Nghĩa là điện áp luôn ổn định và dòng luôn đảm bảo kể cả khi công suất khai thác lớn, đồng nghĩa với việc nội trở phải thấp. Các audiophile chắc hẳn đều biết rằng ampli luôn phải mạnh ngang bằng hoặc hơn so với công suất hoạt động liên tục của loa vì có như vậy mới có thể tái hiện được độ chi tiết của bản nhạc. Tuy nhiên, ampli là một thiết bị tiêu tốn khá nhiều năng lượng. Để truyền tải được một âm thanh rất ngắn, chẳng hạn như tiếng ngân của piano hay tiếng phách trống, ampli có thể phải dùng đến dòng điện từ 20-60 amp trong vòng 20 mili giây. Đối với các ampli bán dẫn mạch class A/B được dùng phổ biến hiện nay, chỉ cần đánh một tiếng bass lớn là có thể gây sụt dòng, sụt áp ngay nếu như điện yếu. Khi đó, tiếng bass sẽ bị nhòe, gây ảnh hưởng xấu đến toàn dải âm. Như vậy, nội trở nguồn càng lớn thì sụt càng lớn.

nguon dien sach cho audio

Một nguồn điện lý tưởng còn phải là một nguồn điện sạch. Dòng điện xoay chiều thông thường vốn có dạng hình sin. Một dòng điện sạch sẽ có sóng sin đúng tần số, đúng hình dạng, không bị méo dạng bởi hài bậc thấp của điện lưới 50Hz cũng như không bị gợn gai bởi nhiễu ồn RFI/EMI sinh ra từ các thiết bị điện tử. 
Nhiễu RFI tức là nhiễu tần số vô tuyến, còn nhiễu EMI là nhiễu điện từ. Các nhiễu ồn này không trực tiếp làm hỏng các hệ thống điện mà gián tiếp làm gián đoạn các đường truyền điện khi có quá nhiều tín hiệu trong mạch điện. Khi dùng chung một nguồn điện, các thiết bị trong cùng mạng điện ấy sẽ tự đồng truyền nhiễu ồn cho nhau

Thực trạng về dòng điện xoay chiều hiện nay

Garth Powell, trưởng bộ phận thiết kế thiết bị điện của AudioQuest, cha đẻ của dòng thiết bị lọc nguồn Niagara cho biết, dòng điện xoay chiều là công nghệ có tuổi đời hơn một trăm năm, còn lâu đời hơn cả bóng đèn sợi đốt và động cơ điện. Trên thực tế, công nghệ lâu đời này vốn không phù hợp với mạch analog và kỹ thuật số cực tinh vi trong các hệ thống âm thanh/ video cao cấp vì mang trong mình quá nhiều nhiễu điện. Muốn có âm thanh tốt thì dòng điện phải “sạch”, đồng nghĩa với mức nhiễu ồn phải thấp trên một dải tần số khá rộng. 

o cam audioquest

Ở Việt Nam, mạng lưới điện quốc gia chưa được ổn định, thường xuyên có hiện tượng nhiễu điện, hiệu điện thế không đủ 220V. Dòng điện hay tăng giảm đột ngột, bất thường là hiện tượng thường xuyên xảy ra. Điều này dẫn đến hậu quả là thiết bị âm thanh không được “nuôi” bởi một dòng điện mạnh và đủ điện áp. Chưa kể, dòng điện không sạch là vì mạng điện không được thiết kế chuẩn, dẫn đến dạng sóng sin bị méo, mang nhiều nhiễu hài. Do đó, audiophile nên tự trang bị cho mình một biện pháp lọc dòng điện xoay chiều để có thể tạo ra được một nguồn điện sạch nhất.

Một vài biện pháp tạo nguồn điện lý tưởng

Ở Nhật Bản, từng có câu chuyện về các cụ Đá Tảng bỏ một số tiền cực lớn để trồng cột điện riêng, lắp đặt đường dây điện riêng để có nguồn điện sạch cho dàn âm thanh hi-end. Tại Việt Nam, không phải ai cũng có đủ điều kiện để làm điều đó. Do vậy, một vài cách thức sau vẫn thường được áp dụng.

bien ap cach ly

– Biến áp cách ly: Biến áp cách ly là loại biến áp được chế tạo với  cuộn dây sơ cấp và thứ cấp hoàn toàn độc lập với nhau về mặt điện. Sử dụng biến áp cách ly sẽ giúp khắc phục vấn đề rò điện ở vỏ máy, từ đó giảm thiểu hiệu quả các vấn đề nhiễu và ồn do hiện tượng vòng lặp tiếp đất (groud loop) giữa các thiết bị khác nhau gây ra. Đồng thời, biến áp cách ly được cấu thành từ các cuộn dây nên bản thân chúng cũng tồn tại cảm kháng khá lớn – vốn là "kẻ thù" với các nguồn nhiễu cao tần. 
Bởi vậy, các thành phần nhiễu tần số cao trong các nguồn điện lưới sẽ bị suy giảm rất mạnh khi đi qua biến áp cách ly, vô tình tạo cho loại thiết bị này khả năng lọc nhiễu khá hiệu quả. Nhiều bộ lọc nguồn hiện nay thường sử dụng phương pháp này để vừa lọc sạch điện, vừa đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

may phat dien

– Máy phát lại điện: Thay vì chỉ đơn thuần là lọc sạch và bảo vệ nguồn điện như các bộ lọc nguồn thông thường, một máy phát điện lại chuyển hóa nguồn điện lưới xoay chiều đi vào thành điện một chiều, loại bỏ nhiễu ồn trong quá trình đó, rồi biến dòng điện một chiều trở lại thành điện xoay chiều bên trong một mạch điện kín. Dòng điện xoay chiều mới này hầu như hoàn toàn sạch, sẵn sàng để đưa tới hệ thống của bạn.

hop tiep dia

– Tiếp địa: Tiếp địa là một trong những cách đơn giản và hiệu quả để loại bỏ nhiễu khỏi dòng điện. Với cách này, người dùng thường hướng nhiễu tập trung về điểm tiếp địa để xả nhiễu một cách đơn giản và nhanh nhất có thể. 

Việc xử lý nhiễu điện thường được thực hiện bằng việc nối đất cho các thiết bị bao gồm 3 hình thức tiếp địa mặt đất, tiếp địa trên vỏ thiết bị và tiếp địa tín hiệu của những dòng cực thấp trên mạch điện tử. Một vài thiết bị cao cấp có thể tạo ra mặt đất giả lập, có “xu hướng” hút nhiễu từ các thiết bị âm thanh để xử lý triệt để. Tuy nhiên, những audiophile không có điều kiện mua hộp tiếp địa thường chọn cách thủ công: khoan vào cột bê tông 4-5cm để chạm thanh cọc sắt bê tông, sau đó lấy 1 sợi dây đồng tốt để hàn trực tiếp vào cọc sắt và nối vào mát ổ điện. Hoặc buộc dây mát vào lan can, sau đó thả đầu dây còn lại vào bồn hoa có chứa đất ẩm. Đây là những cách tiếp địa đơn giản, được dùng để loại bỏ nhiễu khỏi dòng điện cho dàn âm thanh.

Tapchihifi TV

Từ khóa:

Phụ kiện Audio