WAF – Một chỉ số ẩn không bao giờ được nêu ra | TapChiHiFi TV 156

Rất vui được gặp lại quý vị và các bạn trong video mới nhất của Tapchihifi TV. Khi lựa chọn mua loa hoặc tìm hiểu về loa trên các trang diễn đàn nước ngoài, chắc hẳn quý vị và các bạn sẽ không ít bắt gặp một thuật ngữ rất lạ, không có trong thông số của bất cứ hãng sản xuất loa nào với cái tên WAF. Thuật ngữ này là viết tắt của Wife Acceptance Factor, hay còn gọi là Chỉ số Vợ cho phép. WAF mang hàm ý rằng ý kiến của vợ nên được tính vào trước khi người mua có quyết định mua một món đồ nào đó không. Đôi khi, chỉ số này còn là yếu tố quan trọng quyết định việc các tín đồ âm thanh có thể mua món đồ về nhà hay không. Chẳng hạn, những hệ thống ampli với preamp – power-amp rời với dây kết nối phức tạp hay những cặp loa đồ sộ sẽ có WAF rất thấp. Vậy thuật ngữ này xuất hiện từ bao giờ, và cho đến nay nó có còn mang ý nghĩa quan trọng không hay chỉ là một lời nói đùa của audiophile về một sản phẩm bất kỳ nào đó?

Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu vào những năm 50 của thế kỷ trước và ban đầu là để nói về ngoại hình của loa Hi-fi chứ không để nói về những thiết bị to lớn đồ sộ. Tất nhiên, hai điều này cũng không khác nhau là mấy, vì khi hệ treo âm học của loa chưa ra đời, một chiếc loa có khi phải to bằng cả cái tủ lạnh, và việc đặt hai chiếc trong phòng là điều bất khả thi. Tuy nhiên, chính Stereophile, một trang tạp chí của Mỹ lại có công lớn nhất trong việc phổ biến thuật ngữ này và chính thức cho nó xuất hiện trên báo lần đầu năm 1983.

Nguồn gốc của thuật ngữ cũng khá đơn giản, bắt đầu từ những audiophile đam mê âm thanh quá mức, có mơ ước xây dựng một hệ thống ấn tượng với loa sàn đứng cỡ lớn, ampli thật đồ sộ nhưng luôn bị vợ bài xích là loa quá to và xấu, dây loa với dây tín hiệu ngổn ngang, ampli với đầu CD chiếm hết cả căn phòng. Những bình luận tiêu cực như thế có thể gây ra xung đột bất cứ lúc nào, thế nhưng một điều kỳ diệu là các ông chồng luôn cố gắng vừa giữ được ước mơ của mình, vừa đảm bảo được sự hài hoà cho căn nhà. Có lẽ vì vậy mà chưa bao giờ có chuyện kiện tụng chỉ vì không thoả mãn được chỉ số WAF. Mà giả sử nếu chuyện ấy có xảy ra thì cũng chẳng còn chỉ số WAF rồi.

Từ những năm 1980, các thương hiệu audio đã bắt đầu quan tâm đến vấn đề thẩm mỹ đi cùng với công nghệ một cách nghiêm túc hơn. Gérard Chrétien, cựu giám đốc của hãng loa Focal cho biết, cách đây hơn 30 năm, khi công ty bắt đầu tập trung mạnh vào phần thiết kế ngoại thất của sản phẩm, không ít audiophile tỏ ý nghi ngờ rằng Focal đã bắt đầu lạc lối, chỉ biết tập trung vào làm loa đẹp chứ không còn chú ý đến công nghệ nữa. Và trong một thời gian dài, những người đó vẫn tiếp tục mua những cặp loa to lớn, với ngoại hình chẳng bắt mắt và tự thuyết phục bản thân rằng tuy loa xấu nhưng được cái chất âm được đầu tư chỉn chu hơn nhiều những cặp loa chỉ có vẻ bề ngoài.

WAF tapchihifi

Liệu rằng nghịch lý ngoại hình / chất âm cho đến ngày nay vẫn còn tồn tai? Sự thật là ngay từ lúc thiết kế loa, phần thùng loa đã là một yếu tố rất quan trọng và được đầu tư một cách kỹ lưỡng. Tuy nhiên, đẹp không đảm bảo được rằng sẽ hay. Trên thị trường hiện nay chẳng thiếu những cặp loa có chất âm với ngoại hình không bao giờ song hành cùng nhau, và vô tình điều đó cũng làm ảnh hưởng đến khách hàng khi lựa chọn những sản phẩm khác. Cédric Aubrio, cha đẻ của thương hiệu Waterfall – một thương hiệu loa nổi tiếng với đặc trưng thùng loa thuỷ tinh cho biết, những người tỏ ý nghi ngờ chất lượng loa của hãng hầu hết đều chưa từng nghe nhưng cặp loa Waterfall bao giờ.

Ngày nay, kết nối không dây xuất hiện, trở thành cầu nối giữa các thiết bị với nhau đang trở thành một xu thế rất được ưa chuông. Nguyên nhân chính là vì kết nối này rất tiện dụng, bên cạnh đó còn thoả mãn được yêu cầu về mặt thẩm mỹ khi loại bỏ đi được sự góp mặt của dây nối vốn khá rắc rối và đôi khi còn tạo ra những chi phí thêm không hề nhỏ. Thế nhưng, có một nghịch lý là cho dù nhà sản xuất có cố gắng đến đâu thì kết nối không dây vẫn không thể mang lại được chất âm siêu đẳng mà kết nối có dây mang lại. Dù cho công nghệ Bluetooth ngày nay rất phát triển, việc sở hữu đầu CD hay DAC kết nối qua Bluetooth có chất lượng giống như kết nối qua dây vẫn chỉ là giấc mơ của rất nhiều người.

Sự phát triển cũng những thiết kế đẹp về thẩm mỹ, tiện về cách sử dụng cũng là một hệ quả tất yếu của thời đại. Trong hơn một thập kỷ qua, doanh số của các sản phẩm hi-fi truyền thống đã giảm đi hơn 65%. Có thể từ những năm 80 ngành công nghiệp audio đã nhận ra rằng một sản phẩm tốt cần phải sở hữu cả hai yếu tố: tẩm mỹ và công nghệ. Trên thực tế, có không ít thương hiệu rất nổi tiếng với độ thẩm mỹ đã thành biểu tượng. Devialet là một ví dụ. Các sản phẩm của họ được đánh giá rất cao về mặt chất lượng và công nghệ, nhưng vẻ đẹp thẩm mỹ của những sản phẩm như loa Bluetooth Gold Phantom hay ampli D250 chắc chắn sẽ là điều không thể phủ nhận được.

Vì những lý do kể trên, việc kết hợp giữa vẻ bề ngoài và chất lượng đang trở thành mục tiêu mà nhiều thương hiệu hướng đến. Tuy nhiên, hầu hết quyết định đi theo một thiết kế an toàn thay vì tạo ra sự đột phá, đôi lúc khiến cho sản phẩm trở nên khá nhàm chán. Ngày nay, khi mà việc lựa chọn một sản phẩm thuần tuý dựa vào cảm nhận, chúng ta phải khẳng định rằng vẻ đẹp bên ngoài của một sản phẩm quyết định không nhỏ đến việc chúng có được sở hữu hay không.

Như vậy, có thể thấy rằng chỉ số WAF không chỉ liên quan đến yếu tố thẩm mỹ của một sản phẩm. Với sự quan tâm về thẩm mỹ/chất âm/sự tiện dụng, nhiều hãng âm thanh hiện nay đã chú trọng hơn về ngoại hình của sản phẩm, khiến chúng không còn là những cỗ máy thô kệch, nặng nề mà bắt đầu có hơi hướng của một món đồ nội thất, thậm chí đôi khi trở thành một tác phẩm nghệ thuật thực sự. Rất cám ơn quý vị và các bạn đã đồng hành cùng chúng tôi trong chương trình ngày hôm nay. Còn giờ, thời lượng của chương trình đã hết. Hẹn gặp lại quý vị và các bạn trong những số tiếp theo của Tapchihifi TV.

Tapchihifi TV